Trở lại từ điển
Bản biên đang soạnChưa xác nhận duyệt cuối
Nghĩa vắn tắt

Nghĩa của “canh khuya” là gì?

Lúc đêm đã về khuya, mọi vật lặng yên.

Tiếng Anh: The late hours of the night, when all is still.

Cách đọc
canh khuya(chữ để đối chiếu)
Máy đọc để tham khảo, không phải giọng người bản xứ thâu lại

Các nét nghĩa và giải thích chi tiết của “canh khuya”:

1 nét nghĩa
1đêm khuyađời sống[văn chương]
B2

🇻🇳 Kho văn hay dùng nó cho cảnh đêm vắng, lúc người ta tâm sự, nghĩ ngợi hay làm việc kín đáo: canh khuya vắng vẻ, canh khuya cảnh vắng, canh khuya gà gáy, thừa lúc canh khuya. Nó hay đi với vắng, gió và trăng để tả cảnh, như canh khuya gió thổi ngoài sân, canh khuya trăng càng thêm tỏ rạng. Chữ nầy mang vẻ văn chương xưa.

🇬🇧 The corpus often uses it for quiet night scenes when people confide, brood or act in secret: the deserted small hours, the silent late night, late night at cockcrow, taking advantage of the late hour. It pairs with deserted, wind and moon to set a scene, like wind blowing in the yard late at night, or the moon ever brighter in the small hours. The word has an old literary flavour.

Cụm thường gặp:
canh khuya vắng vẻthừa lúc canh khuyacanh khuya gà gáy

Thí dụ:

Ngoài này, lão thầy rắn nói chuyện tỉ tê với Sáu Hiền, khi canh khuya gà gáy.

Out here, the old snake doctor chatted intimately with Sau Hien in the small hours at cockcrow.

Nguồn: Sơn Nam, Vạch Một Chân Trời

Mà nhà của Giao cứ lờ mờ trong đêm tối, cứ im lặng với canh khuya.

And Giao's house stayed dim in the darkness, silent in the late night.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Vợ già chồng trẻ

Trời mới chạng vạng mà trong vườn đã tối om như giữa canh khuya.

Dusk had barely fallen, yet the garden was as dark as the dead of night.

Nguồn: Bình Nguyên Lộc, Tâm Trạng Hồng

Nàng ngóc đầu ngồi dậy dòm ra cửa, có ý lóng tai nghe coi canh khuya rồi mà người ta còn đi đâu.

She raised her head and sat up to look at the door, listening to see who was still out so late at night.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Ngọn cỏ gió đùa

Canh khuya gió thổi ngoài sân nghe vùn vụt, ngọn đèn trên án chớp nhoáng, khi tỏ rạng khi lờ mờ.

Late at night the wind whistled in the yard, and the lamp on the table flickered, now bright, now dim.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Nhơn tình ấm lạnh

Thầy Hội đồng về nhà, thừa lúc canh khuya vắng vẻ mới thuật việc mình tính với Bá Hỉ lại cho vợ nghe.

Thay Hoi Dong went home and, taking advantage of the quiet late hour, told his wife what he had planned with Ba Hi.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Khóc thầm

Canh khuya, trăng càng thêm tỏ rạng, cảnh thêm im lìm.

Late at night, the moon grew ever brighter and the scene ever stiller.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Cười gượng

Hôm nay vì thấy canh khuya cảnh vắng, lại thấy Kiên-Trinh đương thương tâm như mình, nên đánh liều ướm dọ thử lòng.

Today, seeing the late night so quiet, and Kien Trinh as heartsick as himself, he ventured to sound her out.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Nam cực tinh huy

Tiếng chuông đưa đến bến đò canh khuya.

The sound of the bell carried to the ferry landing late at night.

Nguồn: Bình Nguyên Lộc, Quán Tai Heo

Vì trí cứ mơ tưởng mà xác lại mệt mỏi, nên đến canh khuya vắng vẻ, Vĩnh Xuân chiêm bao thầy Cúc Hương kêu mà tạ ơn về cuộc viếng mộ hồi chiều.

Because his mind kept dreaming while his body was tired, in the quiet late night Vinh Xuan dreamed Cuc Huong called him to thank him for the grave visit that afternoon.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Tơ hồng vương vấn
Dẫn chứng văn học

Từ này được dùng ra sao trong tác phẩm

Câu trích chính
“Cớ sao trằn trọc canh khuya, Màu hoa lê hãy dầm dề giọt mưa?”
Đoạn trích nguyên tác

Giọng Kiều rền rĩ trướng loan, Nhà Huyên chợt tỉnh hỏi: Cơn cớ gì? Cớ sao trằn trọc canh khuya, Màu hoa lê hãy dầm dề giọt mưa? Thưa rằng: Chút phận ngây thơ, Dưỡng sinh đôi nợ tóc tơ chưa đền.

Nguyễn Du, Truyện Kiều (Đoạn trường tân thanh), Đoạn 2: Du xuân Thanh minh và gặp Kim Trọng, cặp câu 113
Câu trích chính
“Canh khuya thân gái dặm trường, Phần e đường xá, phần thương dãi dầu!”
Đoạn trích nguyên tác

Mịt mù dặm cát đồi cây, Tiếng gà điếm nguyệt dấu giày cầu sương. Canh khuya thân gái dặm trường, Phần e đường xá, phần thương dãi dầu! Trời đông vừa rạng ngàn dâu, Bơ vơ nào đã biết đâu là nhà!

Nguyễn Du, Truyện Kiều (Đoạn trường tân thanh), Đoạn 6: Gặp Thúc Sinh và tai ương Hoạn Thư, cặp câu 1016
Câu trích chính
“Canh khuya bức gấm rủ thao, Dưới đèn tỏ rạng má đào thêm xuân.”
Đoạn trích nguyên tác

Tình duyên ấy hợp tan này, Bi hoan mấy nỗi đêm chầy trăng cao. Canh khuya bức gấm rủ thao, Dưới đèn tỏ rạng má đào thêm xuân. Tình nhân lại gặp tình nhân, Hoa xưa ong cũ mấy phân chung tình.

Nguyễn Du, Truyện Kiều (Đoạn trường tân thanh), Đoạn 9: Kim Trọng tìm Kiều và đoàn viên, cặp câu 1571
“Ngoài này, lão thầy rắn nói chuyện tỉ tê với Sáu Hiền, khi canh khuya gà gáy.”
Sơn Nam, Vạch Một Chân Trời, Phần 3
“Mà nhà của Giao cứ lờ mờ trong đêm tối, cứ im lặng với canh khuya.”
Hồ Biểu Chánh, Vợ già chồng trẻ, Chương 3
“Trời mới chạng vạng mà trong vườn đã tối om như giữa canh khuya.”
Bình-nguyên Lộc, Tâm Trạng Hồng, Trên Bộc trong, sầu riêng
“Nàng ngóc đầu ngồi dậy dòm ra cửa, có ý lóng tai nghe coi canh khuya rồi mà người ta còn đi đâu.”
Hồ Biểu Chánh, Ngọn cỏ gió đùa, Chương 10- Quyển thứ ba - Nắng táp mưa sa
“Canh khuya gió thổi ngoài sân nghe vùn vụt, ngọn đèn trên án chớp nhoáng, khi tỏ rạng khi lờ mờ.”
Hồ Biểu Chánh, Nhơn tình ấm lạnh, Chương 3
Hỏi đáp nhanh

Câu hỏi thường gặp về “canh khuya”

“canh khuya” là gì?

Lúc đêm đã về khuya, mọi vật lặng yên.

“canh khuya” được dùng trong câu như thế nào?

Một câu trong Truyện Kiều (Đoạn trường tân thanh) của Nguyễn Du: “Cớ sao trằn trọc canh khuya, Màu hoa lê hãy dầm dề giọt mưa?”

“canh khuya” thuộc từ loại gì?

“canh khuya” thuộc từ loại danh từ. Mục từ này phù hợp cho người học bậc B2.

Trách nhiệm nội dung và Phương pháp biên tập

Tiêu chuẩn thẩm định ngữ liệu tại VietLayers

Mức đối chiếu của mục từ được ghi ở đầu trang. Dẫn chứng có tên tác giả và tác phẩm được trình bày riêng với thí dụ biên soạn. Dẫn chứng về cách dùng không tự xác nhận nguồn gốc của từ. Phần chưa đủ căn cứ cần được đối chiếu thêm.