Nghĩa của “chớ đừng” là gì?
Là nối hai vế trong một lời dặn: vế trước bảo làm cái nầy, vế sau cấm làm cái kia, nên nó luôn nằm giữa hai lịnh.
Tiếng Anh: And not, joining what to do with what to refrain from.
Nghĩa của các cụm từ thường gặp
chớ đừng có
Lối nói của người Nam để dặn hay khuyên, đặt sau một điều nên làm để cấm điều ngược lại: phải làm vầy, không được làm kia.
chớ đừng nói
Nói rằng việc lớn, việc khó còn được hay còn không được, thì việc nhỏ hơn đi sau càng khỏi phải bàn.
Các nét nghĩa và giải thích chi tiết của “chớ đừng”:
1 nét nghĩa🇻🇳 Nối hai vế trong một lời dặn. Vế trước bảo làm cái nầy, vế sau cấm làm cái kia, nên nó luôn nằm giữa hai lịnh. Viết theo giọng Nam Bộ. Nhờ vậy lời dặn vừa gọn vừa rõ cả hai bề.
🇬🇧 Joins two halves of an instruction: the first says do this and the second forbids that, so it always stands between two commands. In Southern spelling, which makes the charge both brief and clear on either side.
Thí dụ:
Tôi có dặn mấy cháu kêu tôi bằng dì hai, chớ đừng kêu bằng bà nghe lợt lạt lắm.
I told the children to call me aunt and not madam, which sounds too cold.
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Chị Đào, Chị LýCòn thằng Nhiễu với Chú Sự thì biểu cũng ở đó mà phụ với người ta, chớ đừng về.
And tell those two to stay there and help the others and not come home.
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Hạnh phúc lối nàoCon phải kính trọng ông ngoại, chớ đừng có nghi-ngại rồi bạc ông mà manh lỗi.
You must honour your grandfather and not doubt him and slight him and so fall into fault.
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Ngọn cỏ gió đùaLũ con thầy ăn gạo cũng đủ cháy túi thầy chớ đừng nói chi quần áo, thuốc men.
His children's rice alone empties his pockets, and not to speak of clothes and medicine.
Nguồn: Bình Nguyên Lộc, Hoa Hậu Bồ ĐàoBây giờ mình nên nằm mẹp ở đây chớ đừng nhúc nhích cục cựa gì hết nghen anh ba.
Now we had better lie flat here and not stir or shift at all.
Nguồn: Lê Xuyên, Mặt Trời ĐêmCho đến cả ngữ vị, văn phạm, cũng biến được chớ đừng nói là Xy láp và thanh.
Even word order and grammar can change, and not to speak of syllable and tone.
Nguồn: Bình Nguyên Lộc, Nguồn Gốc Mã Lai Của Dân Tộc Việt NamĐi tới nơi về tới chốn cho đàng hoàng chớ đừng ỷ y buôn lơi đọc đường nghen!
Go there and back properly and not be careless and dawdle on the way.
Nguồn: Lê Xuyên, Kinh Cầu Muống - Quyển NhìChúng ta viết thơ cho ảnh thì nói việc thường mà thôi, chớ đừng nói tới việc nầy.
When we write to him let us speak only of ordinary matters and not of this affair.
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Ý và tìnhBa muốn con mua sách luân lý mà đọc, chớ đừng có đọc tiểu tiểu thuyết nữa.
Your father would have you buy books of morals to read and not read novels any more.
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Cư KỉnhVậy từ rày sắp lên kêu tôi bằng chị chớ đừng có kêu bằng cô nữa, nghe lợt lạt lắm.
So from now on call me elder sister and not madam any more, which sounds too cold.
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Kẻ làm người chịuTừ này được dùng ra sao trong tác phẩm
“Tôi có dặn mấy cháu kêu tôi bằng dì hai, chớ đừng kêu bằng bà nghe lợt lạt lắm.”“Còn thằng Nhiễu với Chú Sự thì biểu cũng ở đó mà phụ với người ta, chớ đừng về.”“Con phải kính trọng ông ngoại, chớ đừng có nghi-ngại rồi bạc ông mà manh lỗi.”“Lũ con thầy ăn gạo cũng đủ cháy túi thầy chớ đừng nói chi quần áo, thuốc men.”“Bây giờ mình nên nằm mẹp ở đây chớ đừng nhúc nhích cục cựa gì hết nghen anh ba.”“Cho đến cả ngữ vị, văn phạm, cũng biến được chớ đừng nói là Xy láp và thanh.”“Đi tới nơi về tới chốn cho đàng hoàng chớ đừng ỷ y buôn lơi đọc đường nghen!”“Chúng ta viết thơ cho ảnh thì nói việc thường mà thôi, chớ đừng nói tới việc nầy.”Câu hỏi thường gặp về “chớ đừng”
“chớ đừng” là gì?
Là nối hai vế trong một lời dặn: vế trước bảo làm cái nầy, vế sau cấm làm cái kia, nên nó luôn nằm giữa hai lịnh.
Cụm từ “chớ đừng có” nghĩa là gì?
Lối nói của người Nam để dặn hay khuyên, đặt sau một điều nên làm để cấm điều ngược lại: phải làm vầy, không được làm kia.
Cụm từ “chớ đừng nói” nghĩa là gì?
Nói rằng việc lớn, việc khó còn được hay còn không được, thì việc nhỏ hơn đi sau càng khỏi phải bàn.
“chớ đừng” được dùng trong câu như thế nào?
Một câu trong Chị Đào, Chị Lý của Hồ Biểu Chánh: “Tôi có dặn mấy cháu kêu tôi bằng dì hai, chớ đừng kêu bằng bà nghe lợt lạt lắm.”
“chớ đừng” thuộc từ loại gì?
“chớ đừng” thuộc từ loại liên từ. Mục từ này phù hợp cho người học bậc A2.
Tiêu chuẩn thẩm định ngữ liệu tại VietLayers
Mức đối chiếu của mục từ được ghi ở đầu trang. Dẫn chứng có tên tác giả và tác phẩm được trình bày riêng với thí dụ biên soạn. Dẫn chứng về cách dùng không tự xác nhận nguồn gốc của từ. Phần chưa đủ căn cứ cần được đối chiếu thêm.