Trở lại từ điển
Bản biên đang soạnChưa xác nhận duyệt cuối
Nghĩa vắn tắt

Nghĩa của “dặn dò” là gì?

Nói kỹ cho người ta nhớ mà làm, dặn đi dặn lại trước khi rời nhau.

Tiếng Anh: To tell somebody carefully so they will remember and do it, repeating before parting.

Cách đọc
dặn dò(chữ để đối chiếu)
Máy đọc để tham khảo, không phải giọng người bản xứ thâu lại

Các nét nghĩa và giải thích chi tiết của “dặn dò”:

1 nét nghĩa
1nói kỹ cho nhớ mà làm, trước khi rời nhauđời sống[tiếng địa phương]
A2

🇻🇳 Dặn là nói cho nhớ, dò làm cho nó lặp lại. Trong kho văn Nam Bộ nó gần như luôn luôn xảy ra ở lúc sắp chia tay: đưa em rể xuống tới bến, anh em dặn dò với nhau một hồi nữa rồi mới phân rẽ; bà Phán dặn dò ít tiếng rồi leo lên xe ra về. Vì vậy nó cũng là lời cuối của người sắp mất: chiêm bao thấy Cúc Hương dặn dò rồi từ giã mà đi đầu thai. Làm danh từ thì đi với chữ lời: lời dặn dò của mẹ.

🇬🇧 The first element is to tell so as to be remembered and the second makes it repeated. In the Southern corpus it happens almost always at the point of parting, at a landing, at a car door. So it also serves for the last words of one about to go, given in a dream before being reborn. As a noun it takes a word for speech, a mother's charge to her child.

Cụm thường gặp:
lời dặn dòdặn dò kỹ lưỡngdặn dò với nhau

Thí dụ:

Lê Ngộ mừng rỡ và chừng đó chàng mới hiểu rõ lời dặn dò ý nhị của cố nhân.

Le Ngo was overjoyed, and only then did he clearly understand the subtle charge of his old friend.

Nguồn: Thẩm Thệ Hà, Đoàn Quân Áo đen

Đêm đó ông ngủ đến khuya chiêm bao thấy Cúc Hương dặn dò rồi từ giã mà đi đầu thai.

That night he slept until late and dreamed of Cuc Huong giving him her charge and then taking leave to go and be reborn.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Tơ hồng vương vấn

Vũ ngồi nhìn bốn chị em tôi lao nhao dặn dò hàng phở thêm bớt những món mình thích.

Vu sat watching the four of us clamour our instructions to the noodle seller, adding and dropping the things we liked.

Nguồn: Dung Sàigòn, Êm Ả Một Đời

Lời dặn dò của Tiên Tử quá cao xa, ra ngoài sự hiểu biết của hai đứa trẻ.

The fairy's charge was too lofty and far, beyond the understanding of the two children.

Nguồn: Thẩm Thệ Hà, Thần Điểu Và Hoa Hồng

Con Vàng Anh mừng rỡ hót vang, dường như nó đã hiểu và ghi nhớ lời dặn dò của cậu bé.

The oriole chirped with joy, as though it had understood and would remember the boy's charge.

Nguồn: Thẩm Thệ Hà, Con Chim Vàng Anh

Thủ Nghĩa đưa em rể xuống tới bến, anh em dặn dò với nhau một hồi nữa rồi mới phân rẽ.

Thu Nghia saw his brother in law down to the landing, and the two charged each other a while longer before parting.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Chúa tàu Kim Qui

Thằng Ốm đã dặn dò cả tòa soạn, nên nãy giờ anh nào có mặt, cố mà nín.

Om had charged the whole editorial room, so all this while whoever was present held it in.

Nguồn: Bình Nguyên Lộc, Tâm Trạng Hồng

Phi Phụng đưa ra cửa, bà Phán dặn dò ít tiếng rồi leo lên xe ra về.

Phi Phung saw her to the door, and missus Phan gave a few last charges and then climbed into the car and went home.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Nhơn tình ấm lạnh

Cô Thiên Hương dặn dò xong rồi, Hai Cường mới đi với Hai đứa nhỏ.

Miss Thien Huong finished her charges and only then did Hai Cuong go off with the two children.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Sống thác với tình

Nếu không dặn dò kỹ lưỡng, họ cho đứa bé cho một mụ bá vơ nào đó thì tội nghiệp cho nó hơn.

If one does not charge them carefully, they will give the baby away to some stray woman, which would be a greater pity for it.

Nguồn: Bình Nguyên Lộc, Đừng Hỏi Tại Sao
Dẫn chứng văn học

Từ này được dùng ra sao trong tác phẩm

Câu trích chính
“Vừa tuần nguyệt sáng, gương trong, Tú Bà ghé lại thong dong dặn dò:”
Đoạn trích nguyên tác

Dù sao bình đã vỡ rồi, Lấy thân mà trả nợ đời cho xong! Vừa tuần nguyệt sáng, gương trong, Tú Bà ghé lại thong dong dặn dò: Nghề chơi cũng lắm công phu, Làng chơi ta phải biết cho đủ điều.

Nguyễn Du, Truyện Kiều (Đoạn trường tân thanh), Đoạn 5: Biến cố nhà họ Mã và lầu Ngưng Bích, cặp câu 600
Câu trích chính
“Trạng nguyên từ giã lão bà, Dặn dò gởi lại Nguyệt Nga ít ngày:”
Đoạn trích nguyên tác

Ngỏ nhờ lượng cả bề trên, Lịnh tha tội trước mới nên về nhà". Trạng nguyên từ giã lão bà, Dặn dò gởi lại Nguyệt Nga ít ngày: "Tôi về đem bức tượng này, Tâu cho khỏi tội rước ngay về nhà".

Nguyễn Đình Chiểu, Lục Vân Tiên, Hồi 4 (Câu 1601-2082), cặp câu 119
Câu trích chính
“Dặn dò hết các mọi đường, Thuận phong một lá vượt sang bến Tề.”
Đoạn trích nguyên tác

Sửa sang buồm gió lèo mây, Khuyển ưng lại chọn một bầy côn quang. Dặn dò hết các mọi đường, Thuận phong một lá vượt sang bến Tề. Nàng từ chiếc bóng song the, Đường kia nỗi nọ như chia mối sầu.

Nguyễn Du, Truyện Kiều (Đoạn trường tân thanh), Đoạn 6: Gặp Thúc Sinh và tai ương Hoạn Thư, cặp câu 813
“Lê Ngộ mừng rỡ và chừng đó chàng mới hiểu rõ lời dặn dò ý nhị của cố nhân.”
Thẩm Thệ Hà, Đoàn Quân Áo đen, II. Chuyện Tướng quân Ôn Dịch
“Đêm đó ông ngủ đến khuya chiêm bao thấy Cúc Hương dặn dò rồi từ giã mà đi đầu thai.”
Hồ Biểu Chánh, Tơ hồng vương vấn, Chương 23
“Vũ ngồi nhìn bốn chị em tôi lao nhao dặn dò hàng phở thêm bớt những món mình thích.”
Dung Sàigòn, Êm Ả Một Đời, Chương 2
“Lời dặn dò của Tiên Tử quá cao xa, ra ngoài sự hiểu biết của hai đứa trẻ.”
Thẩm Thệ Hà, Thần Điểu Và Hoa Hồng, II. Thảm họa chiến tranh
“Con Vàng Anh mừng rỡ hót vang, dường như nó đã hiểu và ghi nhớ lời dặn dò của cậu bé.”
Thẩm Thệ Hà, Con Chim Vàng Anh, Con chim vàng anh
Hỏi đáp nhanh

Câu hỏi thường gặp về “dặn dò”

“dặn dò” là gì?

Nói kỹ cho người ta nhớ mà làm, dặn đi dặn lại trước khi rời nhau.

“dặn dò” được dùng trong câu như thế nào?

Một câu trong Truyện Kiều (Đoạn trường tân thanh) của Nguyễn Du: “Vừa tuần nguyệt sáng, gương trong, Tú Bà ghé lại thong dong dặn dò:”

“dặn dò” thuộc từ loại gì?

“dặn dò” thuộc từ loại động từ, danh từ. Mục từ này phù hợp cho người học bậc A2.

Trách nhiệm nội dung và Phương pháp biên tập

Tiêu chuẩn thẩm định ngữ liệu tại VietLayers

Mức đối chiếu của mục từ được ghi ở đầu trang. Dẫn chứng có tên tác giả và tác phẩm được trình bày riêng với thí dụ biên soạn. Dẫn chứng về cách dùng không tự xác nhận nguồn gốc của từ. Phần chưa đủ căn cứ cần được đối chiếu thêm.