Trở lại từ điển

danh lợi

danh từbậc B2
Bản biên đang soạnChưa xác nhận duyệt cuối
Nghĩa vắn tắt

Nghĩa của “danh lợi” là gì?

Cái danh với cái lợi, hai thứ người đời đua nhau mà giành.

Tiếng Anh: Name and gain, the two things people of the world contend for.

Cách đọc
danh lợi(chữ để đối chiếu)
Máy đọc để tham khảo, không phải giọng người bản xứ thâu lại

Các nét nghĩa và giải thích chi tiết của “danh lợi”:

1 nét nghĩa
1cái danh với cái lợi, hai thứ người đời đua nhau mà giànhđời sống[văn chương]
B2

🇻🇳 Trong kho văn chữ nầy gần như luôn luôn đi với một chữ nói cái muốn hay cái ngoảnh đi: ham danh lợi, cầu danh lợi, tham danh lợi, kể danh lợi, chán danh lợi, nhàm danh lợi, không cần danh lợi, tai ngơ danh lợi. Kho văn lấy nó mà gọi trọn một hạng người: bọn ham danh lợi, người có cái óc ham danh lợi, kẻ ham danh lợi. Nó được gọi là một con đường và một cái trường người ta bước vô: thầy đã vào trường danh lợi rồi, xúi thiên hạ sanh đời danh lợi đi vào đường quấy. Và kho văn đem nó cân với thứ khác rồi thấy nó nhẹ: danh lợi tợ mây bay, danh lợi hay nghĩa nhân cũng không bì kịp, vì hai chữ danh lợi mà tan xương nát thịt.

🇬🇧 In the corpus the word nearly always keeps company with a verb of appetite or of turning away. The corpus uses it to name a whole class of people. It is called a road, and a school one enters. And when the corpus weighs it against other things it finds it light.

Cụm thường gặp:
ham danh lợichán danh lợitrường danh lợi

Thí dụ:

Người có cái óc ham danh lợi như mông xừ Bình, thì có việc gì mà không dám làm.

A man with a head so greedy for name and gain as that fellow Binh will stop at nothing.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Bỏ vợ

Phần tôi đã chán danh lợi rồi, nên tôi muốn làm như vậy đặng cao hơn thiên-hạ chơi.

For my part I am sick of name and gain, and so I want to do this and stand a little above the world for my own amusement.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Nợ đời

Theo ý tôi, con người sống giữa thế gian mà không kể danh lợi thì làm sao mà tấn hoá.

To my mind, a man living in the world who takes no account of name and gain, how is he to get on?

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Chị Đào, Chị Lý

Sao thầy lại lập cái thuyết xúi thiên hạ sanh đời danh lợi đi vào đường quấy hết thảy.

Why then do you set up a doctrine that pushes the world into a life of name and gain and so into wrong ways altogether?

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Ở theo thời

Đời này ai cũng ham cầu danh lợi, chớ không ai lo tô điểm quê hương.

In this age everybody seeks name and gain, and nobody troubles to adorn his native place.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Khóc thầm

Nhưng trên làn khói, con hạc bay chập chờn như ca ngợi thú phong lưu, như chọc tức kẻ ham danh lợi.

But above the smoke the crane flew wavering, as though praising the pleasures of the leisured and taunting those greedy for name and gain.

Nguồn: Sơn Nam và Tô Nguyệt Đình, Chuyện Xưa Tích Củ

Thể-Hùng thì giao du với chúng bạn, không cần danh lợi.

The Hung kept company with his friends and had no need of name or gain.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Ngọn cỏ gió đùa

Loài người vì hai chữ danh lợi mà tan xương nát thịt.

For those two words, name and gain, mankind grinds its bones to powder.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Nam cực tinh huy

Tôi ưa phong lưu, nên tôi giữ thói thanh nhàn, tôi nhàm danh lợi, nên tôi không thèm thi cử, chớ nếu muốn đi thi, thì chắc tôi đậu đã lâu rồi.

I am fond of ease, and so I keep to a quiet life; I am sick of name and gain, and so I care nothing for the examinations, though had I wanted to sit I should have passed long ago.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Nặng gánh cang thường

Đã thất chí, Bình đương chán nản, mà nghe nhắc chuyện xưa, Bình càng thêm hối hận vô cùng, buồn vì danh lợi tợ mây bay, hổ vì quả báo hiện trước mắt.

Already disheartened, Binh was in low spirits, and hearing the old story recalled he repented the more, sad that name and gain are like the drifting clouds, ashamed that retribution stood before his eyes.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Bức thơ hối hận
Dẫn chứng văn học

Từ này được dùng ra sao trong tác phẩm

Câu trích chính
“Dấn thân vào chốn an nhàn, Thoát vòng danh lợi lánh đàng thị phi".”
Đoạn trích nguyên tác

Non xanh nước bích vui vầy, Khi đêm rượu cúc khi ngày trà lan. Dấn thân vào chốn an nhàn, Thoát vòng danh lợi lánh đàng thị phi". Vân Tiên xem thấy càng nghi trong lòng.

Nguyễn Đình Chiểu, Lục Vân Tiên, Hồi 2 (Câu 401-1188), cặp câu 174
Câu trích chính
“Hoặc là đã mỏi mê trên đường danh lợi mà góp bạn với giang hồ. Chừng cũng nghĩ:”
Đoạn trích nguyên tác

Hoặc là “hồ thượng phiếm chu”. Hoặc là còn nấn ná trong áng trần ai mà gởi tình cùng hoa thảo; Hoặc là đã mỏi mê trên đường danh lợi mà góp bạn với giang hồ. Chừng cũng nghĩ: “Hậu thiên hạ chi lạc nhi lạc; Tiên thiên hạ chi ưu nhi ưu”.

Đông Hồ, Thơ Đông Hồ (Hà Tiên), Bài phú Đông Hồ, đoạn 22
Câu trích chính
“Nước trong rửa ruột sạch trơn, Một câu danh lợi chi sờn lòng đây.”
Đoạn trích nguyên tác

Ngư rằng: "Lòng lão chẳng mơ, Dốc lòng nhơn nghĩa há chờ trả ơn? Nước trong rửa ruột sạch trơn, Một câu danh lợi chi sờn lòng đây. Ngày kia hứng gió đêm này chơi trăng.

Nguyễn Đình Chiểu, Lục Vân Tiên, Hồi 2 (Câu 401-1188), cặp câu 355
Câu trích chính
“Tấm lòng chẳng muốn của ai, Lánh nơi danh lợi chông gai cực lòng.”
Đoạn trích nguyên tác

Tiều rằng: "Vốn lão tình không, Một mình ngơ ngẩn non tòng hôm mai. Tấm lòng chẳng muốn của ai, Lánh nơi danh lợi chông gai cực lòng. Kìa non nọ nước thong dong, Trăng thanh gió mát bạn cùng hươu nai.

Nguyễn Đình Chiểu, Lục Vân Tiên, Hồi 2 (Câu 401-1188), cặp câu 446
“Người có cái óc ham danh lợi như mông xừ Bình, thì có việc gì mà không dám làm.”
Hồ Biểu Chánh, Bỏ vợ, Chương 5
“Phần tôi đã chán danh lợi rồi, nên tôi muốn làm như vậy đặng cao hơn thiên-hạ chơi.”
Hồ Biểu Chánh, Nợ đời, Chương 15
“Theo ý tôi, con người sống giữa thế gian mà không kể danh lợi thì làm sao mà tấn hoá.”
Hồ Biểu Chánh, Chị Đào, Chị Lý, Chương 17
“Sao thầy lại lập cái thuyết xúi thiên hạ sanh đời danh lợi đi vào đường quấy hết thảy.”
Hồ Biểu Chánh, Ở theo thời, Chương 3
Hỏi đáp nhanh

Câu hỏi thường gặp về “danh lợi”

“danh lợi” là gì?

Cái danh với cái lợi, hai thứ người đời đua nhau mà giành.

“danh lợi” được dùng trong câu như thế nào?

Một câu trong Lục Vân Tiên của Nguyễn Đình Chiểu: “Dấn thân vào chốn an nhàn, Thoát vòng danh lợi lánh đàng thị phi".”

Mục từ “danh lợi” ghi nhận những chữ Hán Nôm nào?

Trong phạm vi nghĩa của mục từ nầy, các chữ Hán Nôm được ghi nhận là 名 (danh), 利 (lợi). Lớp từ vựng: Sino-Vietnamese 名利.

“danh lợi” thuộc từ loại gì?

“danh lợi” thuộc từ loại danh từ. Mục từ này phù hợp cho người học bậc B2.

Trách nhiệm nội dung và Phương pháp biên tập

Tiêu chuẩn thẩm định ngữ liệu tại VietLayers

Mức đối chiếu của mục từ được ghi ở đầu trang. Dẫn chứng có tên tác giả và tác phẩm được trình bày riêng với thí dụ biên soạn. Dẫn chứng về cách dùng không tự xác nhận nguồn gốc của từ. Phần chưa đủ căn cứ cần được đối chiếu thêm.