Trở lại từ điển

đầu đuôi

danh từbậc A2
Bản biên đang soạnChưa xác nhận duyệt cuối
Nghĩa vắn tắt

Nghĩa của “đầu đuôi” là gì?

Cả câu chuyện từ chỗ khởi tới chỗ dứt, không bỏ khúc nào.

Tiếng Anh: A whole story from its head to its tail, with nothing left out.

Cách đọc
đầu đuôi(chữ để đối chiếu)
Máy đọc để tham khảo, không phải giọng người bản xứ thâu lại

Các nét nghĩa và giải thích chi tiết của “đầu đuôi”:

1 nét nghĩa
1cả câu chuyện từ khởi tới dứtđời sống[tiếng địa phương]
A2

🇻🇳 Từ đầu tới đuôi. Đây là chữ của việc thuật lại: người ta thuật đầu đuôi, kể hết đầu đuôi, tỏ thiệt đầu đuôi, phân hết đầu đuôi, và người nghe thì nghe rõ đầu đuôi. Trong kho văn Nam Bộ nó gần như luôn nằm trong một câu có hai người, một người kể và một người nghe. Nó cũng đi với chữ mọi nỗi, thành đầu đuôi mọi nỗi, và đi với chữ tự sự.

🇬🇧 From head to tail. This is the word of telling: one relates the whole of it, tells the whole of it, owns the whole of it, sets the whole of it out, and the listener hears the whole of it. In the Southern corpus it almost always sits in a sentence with two people in it, one telling and one hearing. It also joins words meaning the whole case and the whole circumstance.

Cụm thường gặp:
thuật đầu đuôinghe rõ đầu đuôiđầu đuôi mọi nỗi

Thí dụ:

Tâm sự của anh nhờ anh Trường thèo lẻo nên chị Lý đã biết rõ đầu đuôi rồi hết.

My confidences got to Miss Ly because Truong carried tales, so she knows the whole of it now.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Ái tình miếu

Cai tuần Bưởi lên tỏ thiệt đầu đuôi chuyện mình lại cho vợ chồng Ba Rạng nghe.

The watchman went up and told his own tale from beginning to end to Ba Rang and his wife.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Con nhà nghèo

Tôi biết rõ đầu đuôi mà thuật lại đây là nhờ có ông già Sen, ổng nói với tôi.

That I know the whole of it and can set it down here is thanks to old Sen, who told me.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Ai làm được

Trọng Quí thấy vậy mới bước vô cắt nghĩa đầu đuôi mọi nỗi cho cô ba Hài nghe.

Seeing that, Trong Qui stepped in and explained the whole case to Miss Ba Hai.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Kẻ làm người chịu

Bà Hương quản nghe rõ đầu đuôi, rồi bà biểu kêu Trần Văn Sửu lên cho bà thấy mặt.

The warden's wife heard the whole of it and then told them to fetch Tran Van Suu up so she might see his face.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Cha con nghĩa nặng

Thị-Phi biểu Ánh-Nguyệt kể hết đầu đuôi việc Hải-Yến bạc-bẽo cho mình nghe.

Thi Phi told Anh Nguyet to relate the whole of Hai Yen's ingratitude to her.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Ngọn cỏ gió đùa

Vĩnh Xuân ngồi trước mặt mẹ, thủng thẳng thuật đầu đuôi câu chuyện lại cho mẹ nghe.

Vinh Xuan sat before his mother and slowly related the whole story to her.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Tơ hồng vương vấn

Anh ta không ngờ Nhãn lại dám dựng ra một câu chuyện có đầu đuôi như thế.

He had not expected that Nhan would dare invent a story so complete from head to tail.

Nguồn: Lê Xuyên, Rặng Trâm Bầu

Thủ Nghĩa dắt hết vào phòng rồi biểu Kỉnh Chi tỏ hết đầu đuôi mọi nỗi cho mình nghe.

Thu Nghia led them all into the room and then told Kinh Chi to set out the whole case to him.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Chúa tàu Kim Qui

Hải Đường nghe rõ đầu đuôi thì chàng châu mày thở ra, mặt coi buồn thiu.

Hai Duong heard the whole of it, and then he knitted his brows and sighed, his face looking sad.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Đoá hoa tàn
Dẫn chứng văn học

Từ này được dùng ra sao trong tác phẩm

Câu trích chính
“Sụt sùi chàng mới thưa ngay, Đầu đuôi kể lại sự ngày cầu thân:”
Đoạn trích nguyên tác

Phủ đường nghe thoảng vào tai, Động lòng lại gạn đến lời riêng tây. Sụt sùi chàng mới thưa ngay, Đầu đuôi kể lại sự ngày cầu thân: Nàng đà tính hết xa gần, Từ xưa nàng đã biết thân có rày.

Nguyễn Du, Truyện Kiều (Đoạn trường tân thanh), Đoạn 6: Gặp Thúc Sinh và tai ương Hoạn Thư, cặp câu 720
Câu trích chính
“Lục ông thuật việc triều đình, Đầu đuôi chuyện vãn tỏ tình cùng Tiên.”
Đoạn trích nguyên tác

Hỏi rằng: "Nàng ấy ở đâu? Đặng con đến đó đáp câu ân tình". Lục ông thuật việc triều đình, Đầu đuôi chuyện vãn tỏ tình cùng Tiên. Cũng vì mắc nịnh biếm quyền

Nguyễn Đình Chiểu, Lục Vân Tiên, Hồi 4 (Câu 1601-2082), cặp câu 29
Câu trích chính
“Huyên già dưới gối gieo mình, Khóc than mình kể sự tình đầu đuôi:”
Đoạn trích nguyên tác

Giọt châu thánh thót quẹn bào, Mừng mừng tủi tủi xiết bao là tình! Huyên già dưới gối gieo mình, Khóc than mình kể sự tình đầu đuôi: Từ con lưu lạc quê người, Bèo trôi sóng vỗ chốc mười lăm năm!

Nguyễn Du, Truyện Kiều (Đoạn trường tân thanh), Đoạn 9: Kim Trọng tìm Kiều và đoàn viên, cặp câu 1509
Câu trích chính
“Đầu đuôi chưa rõ sự tình, Lão bà khá nói tánh danh cho tường".”
Đoạn trích nguyên tác

Hỏi rằng: "Bức ấy tượng chi, Khen ai khéo vẽ dung nghi giống mình. Đầu đuôi chưa rõ sự tình, Lão bà khá nói tánh danh cho tường". Lão bà chẳng dám lời gian: "Tượng này vốn thiệt chồng nàng ngồi đây".

Nguyễn Đình Chiểu, Lục Vân Tiên, Hồi 4 (Câu 1601-2082), cặp câu 92
Câu trích chính
“Đầu đuôi han hỏi sự tình, Nàng bèn lời thiệt việc mình bày qua.”
Đoạn trích nguyên tác

Bùi ông đứng nhắm tướng nàng, Chẳng trang đài các cũng hàng trâm anh. Đầu đuôi han hỏi sự tình, Nàng bèn lời thiệt việc mình bày qua. Bùi ông mừng rước về nhà, Thay xiêm đổi áo nuôi mà làm con.

Nguyễn Đình Chiểu, Lục Vân Tiên, Hồi 3 (Câu 1189-1600), cặp câu 144
“Tâm sự của anh nhờ anh Trường thèo lẻo nên chị Lý đã biết rõ đầu đuôi rồi hết.”
Hồ Biểu Chánh, Ái tình miếu, Chương 7
“Cai tuần Bưởi lên tỏ thiệt đầu đuôi chuyện mình lại cho vợ chồng Ba Rạng nghe.”
Hồ Biểu Chánh, Con nhà nghèo, Chương 10
“Tôi biết rõ đầu đuôi mà thuật lại đây là nhờ có ông già Sen, ổng nói với tôi.”
Hồ Biểu Chánh, Ai làm được, Chương ba
Hỏi đáp nhanh

Câu hỏi thường gặp về “đầu đuôi”

“đầu đuôi” là gì?

Cả câu chuyện từ chỗ khởi tới chỗ dứt, không bỏ khúc nào.

“đầu đuôi” được dùng trong câu như thế nào?

Một câu trong Truyện Kiều (Đoạn trường tân thanh) của Nguyễn Du: “Sụt sùi chàng mới thưa ngay, Đầu đuôi kể lại sự ngày cầu thân:”

Mục từ “đầu đuôi” ghi nhận những chữ Hán Nôm nào?

Trong phạm vi nghĩa của mục từ nầy, các chữ Hán Nôm được ghi nhận là 頭 (đầu). Lớp từ vựng: Vietnamese hybrid: Sino-Vietnamese đầu 頭 + native đuôi.

“đầu đuôi” thuộc từ loại gì?

“đầu đuôi” thuộc từ loại danh từ. Mục từ này phù hợp cho người học bậc A2.

Trách nhiệm nội dung và Phương pháp biên tập

Tiêu chuẩn thẩm định ngữ liệu tại VietLayers

Mức đối chiếu của mục từ được ghi ở đầu trang. Dẫn chứng có tên tác giả và tác phẩm được trình bày riêng với thí dụ biên soạn. Dẫn chứng về cách dùng không tự xác nhận nguồn gốc của từ. Phần chưa đủ căn cứ cần được đối chiếu thêm.