Trở lại từ điển
Bản biên đang soạnChưa xác nhận duyệt cuối
Nghĩa vắn tắt

Nghĩa của “dọn dẹp” là gì?

Là xếp đặt và thâu gọn cho sạch, nên nó gồm hai việc: dọn là bày ra cho đúng chỗ, dẹp là thâu cái dư đi.

Tiếng Anh: To tidy up and put in order.

Cách đọc
dọn dẹp(chữ để đối chiếu)
Máy đọc để tham khảo, không phải giọng người bản xứ thâu lại

Nghĩa của các cụm từ thường gặp

dọn dẹp nhà cửa

Quét dọn, lau chùi và sắp xếp lại đồ đạc trong nhà cho gọn gàng, sạch sẽ.

Các nét nghĩa và giải thích chi tiết của “dọn dẹp”:

1 nét nghĩa
1xếp đặt và thâu gọn cho sạchđời sống[tiếng địa phương]
A1

🇻🇳 Xếp đặt và thâu gọn cho sạch. Nó gồm hai việc: dọn là bày ra cho đúng chỗ, dẹp là thâu cái dư đi. Vì vậy nó là chữ của việc nhà, nên nó đi với nhà cửa, với buồng, với bếp, với vườn. Trong truyện nó thường là việc người ở làm, và cụm dọn dẹp xong rồi thường mở ra việc kế tiếp.

🇬🇧 To set in place and clear away until clean. It holds two acts: setting things where they belong, and clearing the surplus off. So it is the word of household work, going with the house, the room, the kitchen and the garden. In stories it is commonly the servants' work, and its completion opens the next business.

Cụm thường gặp:
dọn dẹp nhà cửadọn dẹp xongdọn dẹp sạch sẽ

Thí dụ:

Chánh Tâm biểu nó dọn dẹp trong buồng cho sạch sẽ, và mở tủ lấy mùng ra giăng.

He told her to tidy the room clean, and to open the cupboard and take out the net to hang.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Kẻ làm người chịu

Còn thằng Sen dọn dẹp trong vườn tối ngày với chú Tiền hết dám ló ra khỏi nhà.

And the boy tidied the garden all day with the other man and dared not show outside the house.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Mẹ ghẻ con ghẻ

Ông bà Nam Thành, sau khi Bằng đi rồi, lo dọn dẹp nhà cửa ngay nội ngày hôm đó.

After he had gone, the couple saw to tidying the house that very day.

Nguồn: Bình Nguyên Lộc, Đò Dọc

Đó là căn phòng được dọn dẹp sạch sẽ, tươm tất, sách vở ngay ngắn đâu vào đó.

That was a room tidied clean and trim, the books set straight and everything in its place.

Nguồn: Từ Kế Tường, Đường Phượng Bay

Mặt trời lặn thì Nên rửa chén rửa nồi, dọn dẹp trong bếp đã sạch-sẽ rồi hết.

At sunset she washed the bowls and pots and had tidied the kitchen clean.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Hai Thà cưới vợ

Mấy đứa ở dọn dẹp xong rồi, bèn coi đóng cửa trước cửa sau chặt chịa đặng đi ngủ.

The servants having finished tidying, they saw to shutting the front and back doors fast and went to bed.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Con nhà giàu

Chàng không ngạc nhiên mà hỏi tại sao Thủy Tiên lại dọn dẹp rửa ráy lẹ thế.

He was not astonished, but asked why she had tidied and washed so quickly.

Nguồn: Bình Nguyên Lộc, Đừng Hỏi Tại Sao

Hai người bồi nói trong ngoài đã dọn dẹp xong rồi, y như lời dặn hồi trưa.

The two waiters said that inside and out was tidied, just as had been charged at noon.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Bỏ chồng

Chẳng bao giờ tự nhiên mà chúng nó dọn dẹp, có bảo thì chỉ dọn cho có lệ vậy thôi.

They never tidy of their own accord, and if told they only tidy for form's sake.

Nguồn: Dung Sàigòn & Võ Hà Anh, Dễ Thương

Dưới nhà chỉ còn lại ba mẹ con Triều, ba người thay phiên nhau để dọn dẹp nhà cửa.

Downstairs there were only the three of them, who took turns at tidying the house.

Nguồn: Từ Kế Tường, Cánh Hồng Gai
Dẫn chứng văn học

Từ này được dùng ra sao trong tác phẩm

Câu trích chính
“Một nhà dọn dẹp linh đình, Quét sân, đặt trác, rửa bình, thắp nhang.”
Đoạn trích nguyên tác

Được lời mụ mới ra đi, Mách tin họ Bạc tức thì sắm sanh. Một nhà dọn dẹp linh đình, Quét sân, đặt trác, rửa bình, thắp nhang. Bạc sinh quỳ xuống vội vàng, Quá lời nguyện hết Thành hoàng, Thổ công.

Nguyễn Du, Truyện Kiều (Đoạn trường tân thanh), Đoạn 6: Gặp Thúc Sinh và tai ương Hoạn Thư, cặp câu 1065
“Chánh Tâm biểu nó dọn dẹp trong buồng cho sạch sẽ, và mở tủ lấy mùng ra giăng.”
Hồ Biểu Chánh, Kẻ làm người chịu, Chương 6
“Còn thằng Sen dọn dẹp trong vườn tối ngày với chú Tiền hết dám ló ra khỏi nhà.”
Hồ Biểu Chánh, Mẹ ghẻ con ghẻ, Chương 16
“Ông bà Nam Thành, sau khi Bằng đi rồi, lo dọn dẹp nhà cửa ngay nội ngày hôm đó.”
Bình Nguyên Lộc, Đò Dọc, Chương 11
“Đó là căn phòng được dọn dẹp sạch sẽ, tươm tất, sách vở ngay ngắn đâu vào đó.”
Từ Kế Tường, Đường Phượng Bay, Chương 1
“Mặt trời lặn thì Nên rửa chén rửa nồi, dọn dẹp trong bếp đã sạch-sẽ rồi hết.”
Hồ Biểu Chánh, Hai Thà cưới vợ, Chương 2
“Mấy đứa ở dọn dẹp xong rồi, bèn coi đóng cửa trước cửa sau chặt chịa đặng đi ngủ.”
Hồ Biểu Chánh, Con nhà giàu, Chương 01 - Quyển 1
“Chàng không ngạc nhiên mà hỏi tại sao Thủy Tiên lại dọn dẹp rửa ráy lẹ thế.”
Bình Nguyên Lộc, Đừng Hỏi Tại Sao, Chương 5
Hỏi đáp nhanh

Câu hỏi thường gặp về “dọn dẹp”

“dọn dẹp” là gì?

Là xếp đặt và thâu gọn cho sạch, nên nó gồm hai việc: dọn là bày ra cho đúng chỗ, dẹp là thâu cái dư đi.

Cụm từ “dọn dẹp nhà cửa” nghĩa là gì?

Quét dọn, lau chùi và sắp xếp lại đồ đạc trong nhà cho gọn gàng, sạch sẽ.

“dọn dẹp” được dùng trong câu như thế nào?

Một câu trong Truyện Kiều (Đoạn trường tân thanh) của Nguyễn Du: “Một nhà dọn dẹp linh đình, Quét sân, đặt trác, rửa bình, thắp nhang.”

“dọn dẹp” thuộc từ loại gì?

“dọn dẹp” thuộc từ loại động từ. Mục từ này phù hợp cho người học bậc A1.

Trách nhiệm nội dung và Phương pháp biên tập

Tiêu chuẩn thẩm định ngữ liệu tại VietLayers

Mức đối chiếu của mục từ được ghi ở đầu trang. Dẫn chứng có tên tác giả và tác phẩm được trình bày riêng với thí dụ biên soạn. Dẫn chứng về cách dùng không tự xác nhận nguồn gốc của từ. Phần chưa đủ căn cứ cần được đối chiếu thêm.