Trở lại từ điển
Bản biên đang soạnChưa xác nhận duyệt cuối
Nghĩa vắn tắt

Nghĩa của “hình dung” là gì?

Vẽ ra trong trí một cái chưa thấy; và làm danh từ thì là dáng người.

Tiếng Anh: To picture in the mind what one has not seen; and as a noun, a person's figure.

Cách đọc
hình dung(chữ để đối chiếu)
Máy đọc để tham khảo, không phải giọng người bản xứ thâu lại

Các nét nghĩa và giải thích chi tiết của “hình dung”:

1 nét nghĩa
1vẽ ra trong trí; cũng là dáng ngườiđời sống[tiếng địa phương]
B1

🇻🇳 Vẽ ra trong trí. Đây là nghĩa thường: hình dung ra gương mặt, hình dung thấy rõ ràng hai lá phổi, thử hình dung ra Lan xem sao. Nhưng kho văn Nam Bộ còn giữ một nghĩa cũ mà nay ít nghe: hình dung là dáng người, như hình dung tuấn tú, hình dung yểu điệu. Và có một câu tục rất hay dùng cả hai nghĩa một lượt: xem mặt mà bắt hình dung.

🇬🇧 To picture in the mind. That is the ordinary sense: picturing a face, seeing two lungs plainly, trying to picture somebody. But the Southern corpus keeps an older sense now seldom heard, where the word means a person's figure or bearing. And one proverb uses both senses at once, of judging the figure from the face.

Cụm thường gặp:
hình dung rahình dung thấyhình dung tuấn tú

Thí dụ:

Hiền cũng biến đâu mất, nhưng tôi hình dung được cái miệng nhai kẹo của cô bé.

Hien had vanished too, but I could picture the little one's mouth chewing her sweet.

Nguồn: Từ Kế Tường, Đường Phượng Bay

Tuyết tươi cười chớ không sầu muộn như chàng thường hình dung ra, khi nằm khám.

Tuyet was cheerful and not mournful as he had usually pictured her while lying in the gaol.

Nguồn: Bình Nguyên Lộc, Đèn Cần Giờ

Chàng thử hình dung ra Lan xem sao, nhưng lạ quá, chàng không thể thành công.

He tried to picture Lan and see how it went, but strangely he could not manage it.

Nguồn: Bình Nguyên Lộc, Lữ Đoàn Mông Đen

Con gái Hương trưởng Nếp hồi hộp mà hình dung ngườì yêu đang bước gần tới chòi.

The daughter of the hamlet chief waited in agitation, picturing her sweetheart stepping up to the hut.

Nguồn: Bình Nguyên Lộc, Tâm Trạng Hồng

Hạnh nhắm mắt lại, hình dung thấy rõ ràng hai lá phổi hiển hiện trước mắt nàng.

Hanh shut her eyes and pictured two lungs plainly before her.

Nguồn: Thẩm Thệ Hà, Hoa Trinh Nữ

Ta cứ xem Đào Duy Từ của ta thì hình dung ra được các nhà du thuyết Tàu thuở đó.

Look only at our own Dao Duy Tu and you may picture the Chinese travelling orators of that day.

Nguồn: Bình Nguyên Lộc, Nguồn Gốc Mã Lai Của Dân Tộc Việt Nam

Đúng là hắn «xem mặt mà bắt hình dung», nhưng Thọ đã có tịt thì sợ hãi lắm.

Indeed he judges the figure from the face, but Tho had a guilty conscience and was much afraid.

Nguồn: Ngọc Linh, Trên Sông Hoàng Hôn

Nhưng khi ông hình dung nàng đứng cạnh ông, ông thấy rằng ông già quá sức.

But when he pictured her standing beside him, he saw that he was far too old.

Nguồn: Bình Nguyên Lộc, Uống Lộn Thuốc Tiên

Người đàn bà ấy hình dung tuấn tú, tướng đi dịu dàng, gương mặt sáng rỡ.

That woman had a handsome figure, a gentle walk and a face that shone.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Tại tôi

Nàng quằn quặn đau, thương cho ai khi hình dung niềm đau của người ấy.

She twisted in pain, feeling for another as she pictured the other's pain.

Nguồn: Bình Nguyên Lộc, Hoa Hậu Bồ Đào
Dẫn chứng văn học

Từ này được dùng ra sao trong tác phẩm

Câu trích chính
“Muốn nhìn lại cái hình dung cố quốc thì mịt mù mây khói mấy tầng. Ngọn gió thu phong kia, cổ nhân đã từng dạn mặt;”
Đoạn trích nguyên tác

Tấc dạ cô thần mà dật khách, phong cốt lăng tằng. Muốn nhận ra cái dấu vết tiền triều thì vắng vẻ nước non một sắc; Muốn nhìn lại cái hình dung cố quốc thì mịt mù mây khói mấy tầng. Ngọn gió thu phong kia, cổ nhân đã từng dạn mặt; Làn nước thu thuỷ nọ, cổ nhân đã từng dúng chân. Cổ nhân không được biết kim nguyệt;

Đông Hồ, Thơ Đông Hồ (Hà Tiên), Bài phú Đông Hồ, đoạn 64
“Hiền cũng biến đâu mất, nhưng tôi hình dung được cái miệng nhai kẹo của cô bé.”
Từ Kế Tường, Đường Phượng Bay, Chương 2
“Tuyết tươi cười chớ không sầu muộn như chàng thường hình dung ra, khi nằm khám.”
Bình Nguyên Lộc, Đèn Cần Giờ, Không kíp thì chầy
“Chàng thử hình dung ra Lan xem sao, nhưng lạ quá, chàng không thể thành công.”
Bình Nguyên Lộc, Lữ Đoàn Mông Đen, Chương 4
“Con gái Hương trưởng Nếp hồi hộp mà hình dung ngườì yêu đang bước gần tới chòi.”
Bình-nguyên Lộc, Tâm Trạng Hồng, Trên Bộc trong, sầu riêng
“Hạnh nhắm mắt lại, hình dung thấy rõ ràng hai lá phổi hiển hiện trước mắt nàng.”
Thẩm Thệ Hà, Hoa Trinh Nữ, Chương 10
“Ta cứ xem Đào Duy Từ của ta thì hình dung ra được các nhà du thuyết Tàu thuở đó.”
Bình Nguyên Lộc, Nguồn Gốc Mã Lai Của Dân Tộc Việt Nam, 7. Về cái họ của Trung Hoa và Việt Nam
“Đúng là hắn «xem mặt mà bắt hình dung», nhưng Thọ đã có tịt thì sợ hãi lắm.”
Ngọc Linh, Trên Sông Hoàng Hôn, Chương 4
Hỏi đáp nhanh

Câu hỏi thường gặp về “hình dung”

“hình dung” là gì?

Vẽ ra trong trí một cái chưa thấy; và làm danh từ thì là dáng người.

“hình dung” được dùng trong câu như thế nào?

Một câu trong Thơ Đông Hồ (Hà Tiên) của Đông Hồ: “Muốn nhìn lại cái hình dung cố quốc thì mịt mù mây khói mấy tầng. Ngọn gió thu phong kia, cổ nhân đã từng dạn mặt;”

Mục từ “hình dung” ghi nhận những chữ Hán Nôm nào?

Trong phạm vi nghĩa của mục từ nầy, các chữ Hán Nôm được ghi nhận là 形 (hình), 容 (dung). Lớp từ vựng: Sino-Vietnamese 形容.

“hình dung” thuộc từ loại gì?

“hình dung” thuộc từ loại động từ, danh từ. Mục từ này phù hợp cho người học bậc B1.

Trách nhiệm nội dung và Phương pháp biên tập

Tiêu chuẩn thẩm định ngữ liệu tại VietLayers

Mức đối chiếu của mục từ được ghi ở đầu trang. Dẫn chứng có tên tác giả và tác phẩm được trình bày riêng với thí dụ biên soạn. Dẫn chứng về cách dùng không tự xác nhận nguồn gốc của từ. Phần chưa đủ căn cứ cần được đối chiếu thêm.