Trở lại từ điển
Bản biên đang soạnChưa xác nhận duyệt cuối
Nghĩa vắn tắt

Nghĩa của “hổ thẹn” là gì?

Là thẹn tới mức không dám ngó ai, nên nó khác mắc cở ở chỗ mắc cở là thẹn nhẹ còn hổ thẹn là thẹn có phần nhục.

Tiếng Anh: Deeply ashamed, not daring to be looked at.

Cách đọc
hổ thẹn(chữ để đối chiếu)
Máy đọc để tham khảo, không phải giọng người bản xứ thâu lại

Các nét nghĩa và giải thích chi tiết của “hổ thẹn”:

1 nét nghĩa
1thẹn tới mức không dám ngó aiđời sống[tiếng địa phương]
B1

🇻🇳 Thẹn tới mức không dám ngó ai. Nó gồm hai chữ: hổ là nhục, thẹn là mắc cở. Vì vậy nó nặng hơn mắc cở, và nó luôn là cái thẹn trước mắt người khác chớ không phải trước mình. Trong truyện người hổ thẹn thì gục mặt, rút vô phía sau, lầm lũi đi riết về nhà, không dám ló ra cửa.

🇬🇧 Ashamed enough not to dare meet anybody's eye. It holds two words, one of disgrace and one of bashfulness, so it is heavier than mere bashfulness, and it is always shame before others rather than before oneself. In stories the ashamed hang their heads, withdraw to the back, and dare not show at the door.

Cụm thường gặp:
hổ thẹn vô cùnglấy làm hổ thẹnhổ thẹn lắm

Thí dụ:

Gái nào khác nếu nghe những lời của cô Mỹ và của Phúc đó thì phải hổ thẹn lắm.

Any other girl hearing those words of theirs would have been much ashamed.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Ái tình miếu

Đáp: Tôi không có ác ý đến chọc cho em Bạch Yến buồn hay hổ thẹn đặng cười em.

I answer that I had no ill will in coming to vex her or shame her for a laugh.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Nợ tình

Duy Linh nói coi bộ chưa rõ ý, bộ coi như hổ thẹn, nên bỏ nửa câu không tiếp.

He spoke as though his meaning were not yet clear and seemed ashamed, so he broke off half his sentence.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Nhơn tình ấm lạnh

Ông hổ thẹn, tủi bấy phận mình không bằng con đỗ quyên đêm hè kêu khắc khoải.

He was ashamed and pitied his own lot as less than the cuckoo's, calling out through the summer night.

Nguồn: Sơn Nam, Hương Rừng Cà Mau

Thầy thông Phong hổ thẹn không biết sao mà trả lời nên ngồi gục mặt mà chịu.

The clerk was ashamed and knew not how to answer, and so sat with his face bowed and bore it.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Thầy Thông ngôn

Cháu làm thợ may, mà đem áo cho người ta bận thử, cháu lại buồn bực hổ thẹn.

I am a tailor, and when I bring a coat for somebody to try on I feel vexed and ashamed.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Thiệt giả, giả thiệt

Chị hổ thẹn không dám ở, song ra đi có hứa chừng tám, chín giờ sẽ trở lại.

She was too ashamed to dare stay, but on leaving promised to come back about eight or nine.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Bỏ chồng

Vợ chồng Hia Mỹ hổ thẹn nên ban ngày rút ở phía sau, không muốn ló ra cửa.

The couple were ashamed and so kept to the back by day and would not show at the door.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Tơ hồng vương vấn

Chúng tôi sợ chúng tôi học thua mấy chị chúng tôi mới thiệt hổ thẹn chớ.

We feared we should fall behind our sisters at our books, and that would be a true shame.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Chị Đào, Chị Lý

Thầy bước ra đường thầy lấy làm hổ thẹn, lầm lũi đi riết về nhà, không dám ngó ai hết.

He stepped out into the road feeling ashamed, and trudged straight home without daring to look at anybody.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Ở theo thời
Dẫn chứng văn học

Từ này được dùng ra sao trong tác phẩm

Câu trích chính
“Nói càng hổ thẹn trăm chiều, Thà cho ngọn nước thủy triều chảy xuôi!”
Đoạn trích nguyên tác

Một lời tuy có ước xưa, Xét mình dãi gió dầu mưa đã nhiều. Nói càng hổ thẹn trăm chiều, Thà cho ngọn nước thủy triều chảy xuôi! Chàng rằng: Nói cũng lạ đời, Dẫu lòng kia vậy còn lời ấy sao?

Nguyễn Du, Truyện Kiều (Đoạn trường tân thanh), Đoạn 9: Kim Trọng tìm Kiều và đoàn viên, cặp câu 1541
Câu trích chính
“Một người Bùi Kiệm chẳng đi, Trong lòng hổ thẹn cũng vì máu dê.”
Đoạn trích nguyên tác

Hớn Minh Tử Trực vào tâu, Xin đưa quốc trạng kịp chầu vinh qui. Một người Bùi Kiệm chẳng đi, Trong lòng hổ thẹn cũng vì máu dê. Trạng nguyên xe giá chỉnh tề, Sai quân hộ vệ rước về Nguyệt Nga.

Nguyễn Đình Chiểu, Lục Vân Tiên, Hồi 4 (Câu 1601-2082), cặp câu 166
Câu trích chính
“Võ công hổ thẹn xiết bao, Ngồi trân khôn cãi lẽ nào cho qua.”
Đoạn trích nguyên tác

Nói sao chẳng biết hổ thầm, Người ta há phải là cầm thú sao?" Võ công hổ thẹn xiết bao, Ngồi trân khôn cãi lẽ nào cho qua. Thể Loan trong cửa bước ra, Miệng chào: "Thầy cử tân khoa mới về.

Nguyễn Đình Chiểu, Lục Vân Tiên, Hồi 2 (Câu 401-1188), cặp câu 498
Câu trích chính
“Võ công hổ thẹn trong mình, Năm ngày nhuốm bịnh thất tình chết oan”
Đoạn trích nguyên tác

Tay lau nước mắt trở ra, Về nhà sắm sửa tìm qua Đông-thành. Võ công hổ thẹn trong mình, Năm ngày nhuốm bịnh thất tình chết oan Thể Loan cùng mụ Quỳnh Trang, Mẹ con đóng cửa cư tang trong nhà.

Nguyễn Đình Chiểu, Lục Vân Tiên, Hồi 2 (Câu 401-1188), cặp câu 508
“Gái nào khác nếu nghe những lời của cô Mỹ và của Phúc đó thì phải hổ thẹn lắm.”
Hồ Biểu Chánh, Ái tình miếu, Chương 4
“Đáp: Tôi không có ác ý đến chọc cho em Bạch Yến buồn hay hổ thẹn đặng cười em.”
Hồ Biểu Chánh, Nợ tình, Chương 4
“Duy Linh nói coi bộ chưa rõ ý, bộ coi như hổ thẹn, nên bỏ nửa câu không tiếp.”
Hồ Biểu Chánh, Nhơn tình ấm lạnh, Chương 12
“Ông hổ thẹn, tủi bấy phận mình không bằng con đỗ quyên đêm hè kêu khắc khoải.”
Sơn Nam, Hương Rừng Cà Mau, Hòn Cổ Tron
Hỏi đáp nhanh

Câu hỏi thường gặp về “hổ thẹn”

“hổ thẹn” là gì?

Là thẹn tới mức không dám ngó ai, nên nó khác mắc cở ở chỗ mắc cở là thẹn nhẹ còn hổ thẹn là thẹn có phần nhục.

“hổ thẹn” được dùng trong câu như thế nào?

Một câu trong Truyện Kiều (Đoạn trường tân thanh) của Nguyễn Du: “Nói càng hổ thẹn trăm chiều, Thà cho ngọn nước thủy triều chảy xuôi!”

“hổ thẹn” thuộc từ loại gì?

“hổ thẹn” thuộc từ loại tính từ. Mục từ này phù hợp cho người học bậc B1.

Trách nhiệm nội dung và Phương pháp biên tập

Tiêu chuẩn thẩm định ngữ liệu tại VietLayers

Mức đối chiếu của mục từ được ghi ở đầu trang. Dẫn chứng có tên tác giả và tác phẩm được trình bày riêng với thí dụ biên soạn. Dẫn chứng về cách dùng không tự xác nhận nguồn gốc của từ. Phần chưa đủ căn cứ cần được đối chiếu thêm.