Trở lại từ điển

khiển trách

động từbậc B2
Bản biên đang soạnChưa xác nhận duyệt cuối
Nghĩa vắn tắt

Nghĩa của “khiển trách” là gì?

Là rầy một cách chánh thức về một lỗi, nên nó khác rầy ở chỗ nó có bậc trên nói xuống, và khác phạt ở chỗ nó chỉ mới nặng bằng lời.

Tiếng Anh: To reprimand, formally and for a fault.

Cách đọc
khiển trách(chữ để đối chiếu)
Máy đọc để tham khảo, không phải giọng người bản xứ thâu lại

Các nét nghĩa và giải thích chi tiết của “khiển trách”:

1 nét nghĩa
1rầy một cách chánh thức về một lỗiđời sống[văn chương]
B2

🇻🇳 Rầy một cách chánh thức về một lỗi. Nó khác rầy ở chỗ nó có bậc trên nói xuống, và khác phạt ở chỗ nó mới nặng bằng lời: bị khiển trách là chưa mất việc. Trong truyện nó cũng dùng ra ngoài chỗ công, nghĩa là bị người ta trách móc đàng hoàng.

🇬🇧 To rebuke formally for a fault. It differs from scolding in that a superior speaks down, and from punishment in weighing only as far as words: to be so rebuked is not yet to lose one's place. In stories it also serves outside office, meaning to be properly taken to task.

Cụm thường gặp:
bị khiển tráchbuông lời khiển tráchsẽ khiển trách

Thí dụ:

Căn bản tốt của gái nhà lành kêu ầm lên để khiển trách cuộc bội ước vừa xảy ra.

The good stock of a decent girl cried out in her to rebuke the breach of promise that had just happened.

Nguồn: Bình Nguyên Lộc, Hoa Hậu Bồ Đào

Thầy giáo khiển trách mình và bất giác gọi đến cái tên, mà hăm hai năm nay thầy bỏ hẳn.

The schoolmaster rebuked him and without thinking called out the name that for twenty two years he had wholly given up.

Nguồn: Bình Nguyên Lộc, Ký Thác

Bấy giờ ông Từ sực nhớ tới trách nhiệm nặng nề của mình, hương chức làng sẽ khiển trách.

Then the caretaker remembered his own heavy charge, and that the village officers would rebuke him.

Nguồn: Sơn Nam, Biển Cỏ Miền Tây

Nếu làm trái ý ông ta, liệu chúng ta có bị khiển trách hoặc tình nghi là phản bội hay không?

If we go against his wishes, are we likely to be rebuked, or suspected of treachery?

Nguồn: Sơn Nam, Bà Chúa Hòn

Nào ai khiển trách hay khinh rẻ các bà nội trợ như thế bao giờ.

Whoever rebuked or slighted housewives of that sort at any time.

Nguồn: Bình Nguyên Lộc, Nhìn Xuân Người Khác

Trường hợp nầy, các người giữ yến phải gánh lấy trách nhiệm, hoặc bị khiển trách, hoặc có thể chịu bồi thường.

In such a case those keeping the swallows' nests must take the responsibility, and be either rebuked or perhaps made to pay.

Nguồn: Bình Nguyên Lộc, Một Nàng Hai Chàng

Hơn thế, nàng đã khiển trách thủ phạm.

More than that, she had rebuked the culprit.

Nguồn: Bình Nguyên Lộc, Uống Lộn Thuốc Tiên

Ðêm nay nằm nhà, chàng không sợ bị Liễu khiển trách, hơn thế chàng không có ý muốn đi thăm Liễu tối mai hay tối mốt gì cả.

Lying at home tonight, he was not afraid of being rebuked by her, and more, he had no wish to go and visit her tomorrow evening or the next.

Nguồn: Bình Nguyên Lộc, Tỳ Vết Tâm Linh

Quan trên thấy vậy buông lời khiển trách, Từ Thức lấy làm phiền nên treo ấn từ quan, không muốn trói buộc mình trong vòng danh lợi.

Seeing it, his superior let fall a word of rebuke, and he was so vexed that he hung up his seal and left office, not wishing to be bound in the circle of fame and profit.

Nguồn: Sơn Nam và Tô Nguyệt Đình, Chuyện Xưa Tích Củ

Ấy, mặc dầu không ai khiển trách ta được về một hành động nào đó, ta cũng không an tâm, bởi riêng đối với ta, ta thấy nó không ổn lắm.

There, although nobody can rebuke us for some act of ours, we are still not easy, because for ourselves we find it not quite right.

Nguồn: Bình Nguyên Lộc, Lữ Đoàn Mông Đen
Dẫn chứng văn học

Từ này được dùng ra sao trong tác phẩm

“Căn bản tốt của gái nhà lành kêu ầm lên để khiển trách cuộc bội ước vừa xảy ra.”
Bình-nguyên Lộc, Hoa Hậu Bồ Đào, Chương 2
“Thầy giáo khiển trách mình và bất giác gọi đến cái tên, mà hăm hai năm nay thầy bỏ hẳn.”
Bình Nguyên Lộc, Ký Thác, Rung Cây Dừa
“Bấy giờ ông Từ sực nhớ tới trách nhiệm nặng nề của mình, hương chức làng sẽ khiển trách.”
Sơn Nam, Biển Cỏ Miền Tây, Lũ trẻ chăn trâu
“Nếu làm trái ý ông ta, liệu chúng ta có bị khiển trách hoặc tình nghi là phản bội hay không?”
Sơn Nam, Bà Chúa Hòn, Chương 14
“Nào ai khiển trách hay khinh rẻ các bà nội trợ như thế bao giờ.”
Bình Nguyên Lộc, Nhìn Xuân Người Khác, Chương 4
“Trường hợp nầy, các người giữ yến phải gánh lấy trách nhiệm, hoặc bị khiển trách, hoặc có thể chịu bồi thường.”
Bình Nguyên Lộc, Một Nàng Hai Chàng, Chương 1
“Hơn thế, nàng đã khiển trách thủ phạm.”
Bình Nguyên Lộc, Uống Lộn Thuốc Tiên, Chương 6
“Ðêm nay nằm nhà, chàng không sợ bị Liễu khiển trách, hơn thế chàng không có ý muốn đi thăm Liễu tối mai hay tối mốt gì cả.”
Bình Nguyên Lộc, Tỳ Vết Tâm Linh, Chương 2
Hỏi đáp nhanh

Câu hỏi thường gặp về “khiển trách”

“khiển trách” là gì?

Là rầy một cách chánh thức về một lỗi, nên nó khác rầy ở chỗ nó có bậc trên nói xuống, và khác phạt ở chỗ nó chỉ mới nặng bằng lời.

“khiển trách” được dùng trong câu như thế nào?

Một câu trong Hoa Hậu Bồ Đào của Bình-nguyên Lộc: “Căn bản tốt của gái nhà lành kêu ầm lên để khiển trách cuộc bội ước vừa xảy ra.”

Mục từ “khiển trách” ghi nhận những chữ Hán Nôm nào?

Trong phạm vi nghĩa của mục từ nầy, các chữ Hán Nôm được ghi nhận là 譴 (khiển), 責 (trách). Lớp từ vựng: Sino-Vietnamese 譴責.

“khiển trách” thuộc từ loại gì?

“khiển trách” thuộc từ loại động từ. Mục từ này phù hợp cho người học bậc B2.

Trách nhiệm nội dung và Phương pháp biên tập

Tiêu chuẩn thẩm định ngữ liệu tại VietLayers

Mức đối chiếu của mục từ được ghi ở đầu trang. Dẫn chứng có tên tác giả và tác phẩm được trình bày riêng với thí dụ biên soạn. Dẫn chứng về cách dùng không tự xác nhận nguồn gốc của từ. Phần chưa đủ căn cứ cần được đối chiếu thêm.