Trở lại từ điển
Bản biên đang soạnChưa xác nhận duyệt cuối
Nghĩa vắn tắt

Nghĩa của “rường” là gì?

cột hoặc trụ ngắn đặt trên quá giang để đỡ xà nhà

Tiếng Anh: Rường is a short post in a traditional roof frame, set above a transverse tie beam (quá giang) to support an upper roof beam.

Cách đọc
rường(chữ để đối chiếu)
Máy đọc để tham khảo, không phải giọng người bản xứ thâu lại

Giải nghĩa đầy đủ và ghi chú cách dùng

Rường là cột/trụ ngắn đặt trên quá giang để đỡ xà nhà trong kết cấu gỗ truyền thống. Đây là thuật ngữ cấu kiện có vị trí và chức năng cụ thể, không phải tên chung cho mọi cột, kèo, xà, rui hay đòn tay. Tên gọi cấu kiện có thể khác theo truyền thống kiến trúc và vùng; nhà rường, chồng rường/con rường, rường cột là các tổ hợp cần giải riêng, không lấy nghĩa mục đơn thay máy móc cho toàn cụm. Từ rường không tự cho biết loại gỗ, kích thước, tuổi, tải trọng, tình trạng mối mọt, tính nguyên gốc hay độ an toàn của công trình; các kết luận kỹ thuật cần bản vẽ và khảo sát. Trong lời Sài Gòn và Nam Bộ phổ thông, có thể giải học viên bằng trụ ngắn trên quá giang đỡ xà, nhưng khi nói nghề nên giữ thuật ngữ rường. Tab Nôm ghi 樑 theo chứng tích rường cột.

Các nét nghĩa và giải thích chi tiết của “rường”:

1 nét nghĩa
1cột hoặc trụ ngắn đặt trên quá giang để đỡ xà nhàKiến trúc truyền thống; kết cấu gỗ; cấu kiện mái[trang trọng]
C1

🇻🇳 Cấu kiện đứng ngắn trong một kiểu khung mái gỗ truyền thống; nhận dạng thực địa phụ thuộc hệ kết cấu cụ thể.

🇬🇧 A short post set on a transverse tie beam to support an upper roof beam in a traditional timber frame.

Cụm thường gặp:
cột rườngrường trên quá giangrường đỡ xàhệ rường cột

Thí dụ:

Người thợ chỉ cây rường đặt trên quá giang và giải thích nó đỡ thanh xà phía trên.

The craftsperson points to the short post on the tie beam and explains that it supports the upper beam.

Nguồn: thí dụ do ban biên soạn đặt

Bản vẽ đánh dấu rường bằng ký hiệu riêng để không lẫn với cột đứng từ nền nhà.

The drawing marks the short roof-frame post separately so it is not confused with a column rising from the floor.

Nguồn: thí dụ do ban biên soạn đặt

Rường trong nghĩa này là cấu kiện ngắn trên quá giang, không phải tên chung của mọi thanh gỗ trên mái.

In this sense, rường is a short member on a tie beam, not a general name for every roof timber.

Nguồn: thí dụ do ban biên soạn đặt

Nhóm khảo sát đo từng rường rồi ghi vật liệu và kích thước vào hồ sơ riêng.

The survey team measures each short roof-frame post and records its material and dimensions separately.

Nguồn: thí dụ do ban biên soạn đặt

Chỉ nhìn thấy một rường trong ảnh chưa đủ kết luận toàn bộ bộ vì còn nguyên gốc.

Seeing one rường in a photograph is not enough to conclude that the entire roof truss is original.

Nguồn: thí dụ do ban biên soạn đặt

Từ rường không tự cho biết cấu kiện còn chắc, chịu được bao nhiêu tải hay có bị mối mọt hay không.

The word rường alone does not reveal whether the member is sound, how much load it can bear, or whether it has termite damage.

Nguồn: thí dụ do ban biên soạn đặt

Người dịch mô tả rường là a short roof-frame post thay vì dịch chung thành any column.

The translator describes rường as a short roof-frame post rather than the generic any column.

Nguồn: thí dụ do ban biên soạn đặt

Trong bản chú giải cho người Sài Gòn, rường được giải ngắn là trụ nhỏ trên quá giang đỡ xà.

In the glossary for Saigon readers, rường is briefly explained as a small post on a tie beam supporting an upper beam.

Nguồn: thí dụ do ban biên soạn đặt

Cụm nhà rường không có nghĩa căn nhà chỉ gồm một loại cấu kiện tên rường.

The term nhà rường does not mean that the house consists of only one type of member called rường.

Nguồn: thí dụ do ban biên soạn đặt

Trước khi thay rường, đơn vị bảo tồn phải dựa vào hồ sơ kỹ thuật chứ không chỉ dựa vào định nghĩa từ điển.

Before replacing a rường, the conservation team must rely on technical records rather than a dictionary definition alone.

Nguồn: thí dụ do ban biên soạn đặt
Dẫn chứng văn học

Từ này được dùng ra sao trong tác phẩm

Câu trích chính
“Rường cao rút ngược dây oan, Dẫu là đá cũng nát gan, lọ người.”
Đoạn trích nguyên tác

Hạ từ van lạy suốt ngày, Điếc tai lân tuất, phũ tay tồi tàn. Rường cao rút ngược dây oan, Dẫu là đá cũng nát gan, lọ người. Mặt trông đau đớn rụng rời, Oan này còn một kêu trời, nhưng xa.

Nguyễn Du, Truyện Kiều (Đoạn trường tân thanh), Đoạn 4: Gia biến và bán mình chuộc cha, cặp câu 297
“Cột rường tuy dụng không nên mặt”
Sơn Nam, Nói Về Miền Nam, Dân Hai Huyện Và Ông Nguyễn Hữu Cảnh
Hỏi đáp nhanh

Câu hỏi thường gặp về “rường”

“rường” là gì?

cột hoặc trụ ngắn đặt trên quá giang để đỡ xà nhà

“rường” được dùng trong câu như thế nào?

Một câu trong Truyện Kiều (Đoạn trường tân thanh) của Nguyễn Du: “Rường cao rút ngược dây oan, Dẫu là đá cũng nát gan, lọ người.”

Mục từ “rường” ghi nhận những chữ Hán Nôm nào?

Trong phạm vi nghĩa của mục từ nầy, các chữ Hán Nôm được ghi nhận là 樑 (rường). Lớp từ vựng: Vietnamese traditional roof-frame term.

“rường” có biến thể vùng miền nào?

“rường” có các dạng biến thể ghi nhận theo phương ngữ: rường trên quá giang; rường đỡ xà (Thuật ngữ kiến trúc), nhà rường; chồng rường/con rường; rường cột (Tổ hợp cần tách), trụ ngắn trên quá giang đỡ xà (Giải nghĩa phổ thông).

“rường” thuộc từ loại gì?

“rường” thuộc từ loại danh từ. Mục từ này phù hợp cho người học bậc C1.

Trách nhiệm nội dung và Phương pháp biên tập

Tiêu chuẩn thẩm định ngữ liệu tại VietLayers

Mức đối chiếu của mục từ được ghi ở đầu trang. Dẫn chứng có tên tác giả và tác phẩm được trình bày riêng với thí dụ biên soạn. Dẫn chứng về cách dùng không tự xác nhận nguồn gốc của từ. Phần chưa đủ căn cứ cần được đối chiếu thêm.