Trở lại từ điển

lương tâm

danh từbậc B1
Bản biên đang soạnChưa xác nhận duyệt cuối
Nghĩa vắn tắt

Nghĩa của “lương tâm” là gì?

Cái trong lòng biết phải biết trái, và nó nói được, quở được.

Tiếng Anh: The inward sense of right and wrong, which can speak and can rebuke.

Cách đọc
lương tâm(chữ để đối chiếu)
Máy đọc để tham khảo, không phải giọng người bản xứ thâu lại

Các nét nghĩa và giải thích chi tiết của “lương tâm”:

1 nét nghĩa
1cái trong lòng biết phải biết tráiđời sống[tiếng địa phương]
B1

🇻🇳 Cái biết phải biết trái. Trong kho văn Nam Bộ nó được nói như một người thứ hai ở trong mình: lương tâm nói ra nói vào, lương tâm quở trách, lương tâm ăn năn hối hận. Nó cũng được nói như một cái mặt phẳng có thể có vật đè lên: trên lương tâm không có gì cả, trên lương tâm không bị gì đè nặng. Và nó đứng cặp với luật nước.

🇬🇧 The sense of right and wrong. In the Southern corpus it is spoken of as a second person living inside: it puts in a word and takes one back, it rebukes, it repents. It is also spoken of as a flat surface that something may lie upon, so that a man may have nothing on his conscience and nothing weighing it down. And it stands paired with the law of the land.

Cụm thường gặp:
lương tâm quở tráchtrên lương tâmhổ với lương tâm

Thí dụ:

Chàng si Thúy quá để dẹp lương tâm lại được, bất kể thiện hay ác, nhưng cứ lo.

He was too infatuated with Thuy to set his conscience aside, careless of good or evil, and yet he worried.

Nguồn: Bình Nguyên Lộc, Đừng Hỏi Tại Sao

Vì cái luân lý giáo dục ấy nên tôi không thể để hổ lương tâm, để lỗi trách nhậm.

It was on account of that moral schooling that I could not shame my conscience or fail in my duty.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Cư Kỉnh

Và họ coi công việc đó rất thường, không còn nghe lương tâm nói ra nói vào gì cả.

And they held that work to be quite ordinary, and no longer heard conscience putting in a word at all.

Nguồn: Bình Nguyên Lộc, Đèn Cần Giờ

Từ thuở giờ nàng chưa hề làm điều gì ám muội cho lương tâm phải quở trách nặng nề.

All her life she had never done anything underhand for which conscience must rebuke her heavily.

Nguồn: Bình Nguyên Lộc, Nhện Chờ Mối Ai ? - Tập I

Hơn tháng qua bà đoán rằng cậu Cẩu đã lộng quyền, làm nhiều chuyện thất lương tâm.

For the past month she had guessed that Cau had abused his authority and done many things against conscience.

Nguồn: Sơn Nam, Bà Chúa Hòn

Họ biết chàng không điên, nhưng vì lương tâm, họ không dám kết luận vội.

They knew he was not mad, but out of conscience they dared not conclude in haste.

Nguồn: Bình Nguyên Lộc, Lữ Đoàn Mông Đen

Không, luật nước và lương tâm tôi không cho phép tôi hành động như vậy.

No, the law of the land and my own conscience will not let me act so.

Nguồn: Bình Nguyên Lộc, Nửa Đêm Trãng Sụp

Thành ra ai cũng muốn tỏ cho người khác thấy là ta đây trên lương tâm không có gì cả.

So everybody wants to show the rest that he has nothing at all on his conscience.

Nguồn: Bình Nguyên Lộc, Tâm Trạng Hồng

Vì thế ông đành về phòng ông và ngủ yên như kẻ trên lương tâm không bị gì đè nặng hết.

So he went back to his room and slept soundly, like a man with nothing weighing on his conscience.

Nguồn: Bình Nguyên Lộc, Uống Lộn Thuốc Tiên

Theo lương tâm thì phải bắt, còn theo thế cuộc thì không nên bắt, vậy phải theo bên nào?

By conscience he must be arrested, but as things stand he had better not be, so which side is one to take.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Ngọn cỏ gió đùa
Dẫn chứng văn học

Từ này được dùng ra sao trong tác phẩm

“Chàng si Thúy quá để dẹp lương tâm lại được, bất kể thiện hay ác, nhưng cứ lo.”
Bình Nguyên Lộc, Đừng Hỏi Tại Sao, Chương 1
“Vì cái luân lý giáo dục ấy nên tôi không thể để hổ lương tâm, để lỗi trách nhậm.”
Hồ Biểu Chánh, Cư Kỉnh, Chương 8
“Và họ coi công việc đó rất thường, không còn nghe lương tâm nói ra nói vào gì cả.”
Bình Nguyên Lộc, Đèn Cần Giờ, Ma rừng
“Từ thuở giờ nàng chưa hề làm điều gì ám muội cho lương tâm phải quở trách nặng nề.”
Bình-Nguyên Lộc, Nhện Chờ Mối Ai ? - Tập I, Chương 1
“Hơn tháng qua bà đoán rằng cậu Cẩu đã lộng quyền, làm nhiều chuyện thất lương tâm.”
Sơn Nam, Bà Chúa Hòn, Chương 9
“Họ biết chàng không điên, nhưng vì lương tâm, họ không dám kết luận vội.”
Bình Nguyên Lộc, Lữ Đoàn Mông Đen, Chương 6
“Không, luật nước và lương tâm tôi không cho phép tôi hành động như vậy.”
Bình Nguyên Lộc, Nửa Đêm Trãng Sụp, Chương 7
“Thành ra ai cũng muốn tỏ cho người khác thấy là ta đây trên lương tâm không có gì cả.”
Bình-nguyên Lộc, Tâm Trạng Hồng, Thám Hiểm Lòng Người
Hỏi đáp nhanh

Câu hỏi thường gặp về “lương tâm”

“lương tâm” là gì?

Cái trong lòng biết phải biết trái, và nó nói được, quở được.

“lương tâm” được dùng trong câu như thế nào?

Một câu trong Đừng Hỏi Tại Sao của Bình Nguyên Lộc: “Chàng si Thúy quá để dẹp lương tâm lại được, bất kể thiện hay ác, nhưng cứ lo.”

Mục từ “lương tâm” ghi nhận những chữ Hán Nôm nào?

Trong phạm vi nghĩa của mục từ nầy, các chữ Hán Nôm được ghi nhận là 良 (lương), 心 (tâm). Lớp từ vựng: Sino-Vietnamese 良心.

“lương tâm” thuộc từ loại gì?

“lương tâm” thuộc từ loại danh từ. Mục từ này phù hợp cho người học bậc B1.

Trách nhiệm nội dung và Phương pháp biên tập

Tiêu chuẩn thẩm định ngữ liệu tại VietLayers

Mức đối chiếu của mục từ được ghi ở đầu trang. Dẫn chứng có tên tác giả và tác phẩm được trình bày riêng với thí dụ biên soạn. Dẫn chứng về cách dùng không tự xác nhận nguồn gốc của từ. Phần chưa đủ căn cứ cần được đối chiếu thêm.