Trở lại từ điển
Bản biên đang soạnChưa xác nhận duyệt cuối
Nghĩa vắn tắt

Nghĩa của “mác” là gì?

Con dao lưỡi dài tra cán dài, dùng phát cỏ, đốn cây, xưa cũng làm binh khí (cây mác, dao mác); trong man mác là buồn mênh mang; trong tản mác là rải rác, tản ra.

Tiếng Anh: A long-bladed knife on a long handle, used for clearing brush and felling, and in old times as a weapon; in man mac, a vague, spreading sadness; and in tan mac, scattered about.

Cách đọc
mác(chữ để đối chiếu)
Máy đọc để tham khảo, không phải giọng người bản xứ thâu lại

Nghĩa của các cụm từ thường gặp

man mác

Buồn nhè nhẹ, lan tỏa mơ hồ không rõ vì đâu; cũng tả cảnh rộng lớn bao la.

Các nét nghĩa và giải thích chi tiết của “mác”:

3 nét nghĩa
1dao lưỡi dài tra cán dàiđồ dùng[thường]
B1

🇻🇳 Con dao lưỡi dài, bén, tra vô cán dài. Ở miệt vườn Nam Bộ, cây mác dùng phát cỏ, đốn bụi, chặt nhánh; thời trước cũng là binh khí, nên hay nói dao mác, giáo mác.

🇬🇧 A long, sharp blade fitted to a long handle. In the Southern countryside the mac is used to clear grass and brush and lop branches; in old times it was also a weapon, hence dao mac and giao mac.

Cụm thường gặp:
cây máccái mácdao mácgiáo máclưỡi mác

Thí dụ:

Kế bên chiếc nóp của lão Chòi Mui, cây mác khá dài nằm đó, lưỡi thép lấp lánh.

Beside old Choi Mui's sleeping mat lay a rather long mac, its steel blade glinting.

Nguồn: Sơn Nam, Vạch Một Chân Trời

Chú Hợi dọn dẹp rồi chú xách cái mác đi vô ruộng.

Hoi tidied up, then picked up his mac and went out to the field.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Hai vợ

Quí thấy Sen dọn đám bắp xong rồi, thì kêu mà biểu lấy mác đốn bỏ bụi keo tây vô duyên đứng xớ rớ gần cửa ngõ.

When Qui saw that Sen had finished clearing the corn patch, she called and told her to take the mac and cut down the ugly clump of rain trees standing about by the gate.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Mẹ ghẻ con ghẻ

Heo rừng nanh dài cả tấc mà ông dám cầm mác xông ra cự đương.

The wild boar had tusks a full span long, yet he dared to take up a mac and rush out to face it.

Nguồn: Sơn Nam, Biển Cỏ Miền Tây

Con dao giống hệt cái mác mà nhỏ và rất ngắn, lưỡi trông chừng bén ngót như lưỡi đoản kiếm.

The knife looked just like a mac, but small and very short, its blade apparently as keen as a dagger's.

Nguồn: Bình Nguyên Lộc, Tâm Trạng Hồng

Sáu Lượm bèn cầm mác bước qua xuồng Nhãn, chẳng nói chẳng rằng chui luôn vô mui, bật lửa lên đốt đèn.

Sau Luom took up the mac and stepped over into Nhan's boat, crawled under the canopy without a word, struck a light and lit the lamp.

Nguồn: Lê Xuyên, Rặng Trâm Bầu
2man mác: buồn mênh mangtâm trạng[văn chương]
B2

🇻🇳 Trong man mác: nỗi buồn, cảm giác lan rộng, mênh mang, không rõ nguyên do; cũng tả cảnh bát ngát, bàng bạc.

🇬🇧 In man mac: a sadness or feeling that spreads vaguely, with no clear cause; also of a scene, vast and pervading.

Cụm thường gặp:
man mácbuồn man mác

Thí dụ:

Trời biển mênh mông, gió trăng man mác.

Sky and sea stretched boundless, and wind and moonlight spread everywhere.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Chút phận linh đinh

Lời ca yêu kiều trong gió, quyện một nỗi buồn man mác.

The graceful song on the wind was wrapped in a vague sadness.

Nguồn: Thẩm Thệ Hà, Vó Ngựa Cầu Thu
3tản mác: rải rác, tản ratrạng thái[thường]
B2

🇻🇳 Trong tản mác: rải rác mỗi nơi một ít, hay tản ra nhiều ngả, không còn tụ lại một chỗ.

🇬🇧 In tan mac: scattered here and there, or dispersing in many directions rather than staying together.

Cụm thường gặp, bấm để tra:

Thí dụ:

Cả lớp ồn ào là thế, thoắc cái đã tản mác ở cổng trường.

The whole noisy class had, in a flash, scattered at the school gate.

Nguồn: Dung Sàigòn & Võ Hà Anh, Dễ Ghét

Những cánh bèo bị gió đẩy trôi ra giữa hồ, tản mác, cũng chưa bao giờ thấy chúng u buồn như vậy.

The water hyacinths, pushed by the wind out to the middle of the lake, drifted scattered, and had never looked so melancholy.

Nguồn: Từ Kế Tường, Huyền Xưa
Dẫn chứng văn học

Từ này được dùng ra sao trong tác phẩm

“Heo rừng nanh dài cả tấc mà ông dám cầm mác xông ra cự đương.”
Sơn Nam, Biển Cỏ Miền Tây, Ngày xưa tháng Chạp
Câu trích chính
“Buồn trông ngọn nước mới sa, Hoa trôi man mác, biết là về đâu?”
Đoạn trích nguyên tác

Buồn trông cửa bể chiều hôm, Thuyền ai thấp thoáng cánh buồm xa xa? Buồn trông ngọn nước mới sa, Hoa trôi man mác, biết là về đâu? Buồn trông nội cỏ dàu dàu, Chân mây mặt đất một màu xanh xanh.

Nguyễn Du, Truyện Kiều (Đoạn trường tân thanh), Đoạn 5: Biến cố nhà họ Mã và lầu Ngưng Bích, cặp câu 525
Câu trích chính
“Tập khiên, tập mác, tập giáo, tập cờ, mắt chưa từng ngó.”
Đoạn trích nguyên tác

Nhớ linh xưa: Cui cút làm ăn, toan lo nghèo khó. Chưa quen cung ngựa, đâu tới trường nhung; chỉ biết ruộng trâu, ở trong làng bộ. Việc cuốc, việc cày, việc bừa, việc cấy, tay vốn quen làm; Tập khiên, tập mác, tập giáo, tập cờ, mắt chưa từng ngó. Tiếng phong hạc phập phồng hơn mười tháng, trông tin quan như trời hạn trông mưa;

Nguyễn Đình Chiểu, Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc, Đoạn 2: Thích thực (hình tượng người nông dân nghĩa sĩ), câu 8
Câu trích chính
“Bạn tát non sông. Lặng ngắm thế đồ man mác;”
Đoạn trích nguyên tác

Khí cốt hào hùng. Túi lưng trăng gió; Bạn tát non sông. Lặng ngắm thế đồ man mác; Ngảnh nhìn trần hải mênh mông. Chẳng lao thì cũng hư, nên đã nhiều phen lăn lóc;

Đông Hồ, Thơ Đông Hồ (Hà Tiên), Bài phú Đông Hồ, đoạn 7
Câu trích chính
“Bắt gặp nàng thơ diện yêu kiều; Man mác cho nên nhớ chị Hằng:”
Đoạn trích nguyên tác

Không gian xa cừ hay san hô? Đêm ôm hồn tôi chơi phiêu diêu Bắt gặp nàng thơ diện yêu kiều; Man mác cho nên nhớ chị Hằng: Hai tôi nhịp nhàng lên cung trăng. Là ngọc thạch hay trân châu?

Bích Khê, Thơ Bích Khê - Tinh Huyết, Nghê thường, đoạn 8
Câu trích chính
“Dưới trời thu man mác Bàng bạc khắp sơn khê.”
Đoạn trích nguyên tác

Tiếng hờn trong lũy tre. Dưới trời thu man mác Bàng bạc khắp sơn khê. Dầu ai trên bờ liễu Dầu ai dưới cành lê.

Hàn Mặc Tử, Thơ Hàn Mặc Tử, Tập thơ Gái quê, đoạn 11
Hỏi đáp nhanh

Câu hỏi thường gặp về “mác”

“mác” là gì?

Con dao lưỡi dài tra cán dài, dùng phát cỏ, đốn cây, xưa cũng làm binh khí (cây mác, dao mác); trong man mác là buồn mênh mang; trong tản mác là rải rác, tản ra.

Cụm từ “man mác” nghĩa là gì?

Buồn nhè nhẹ, lan tỏa mơ hồ không rõ vì đâu; cũng tả cảnh rộng lớn bao la.

“mác” được dùng trong câu như thế nào?

Một câu trong Biển Cỏ Miền Tây của Sơn Nam: “Heo rừng nanh dài cả tấc mà ông dám cầm mác xông ra cự đương.”

Mục từ “mác” ghi nhận những chữ Hán Nôm nào?

Trong phạm vi nghĩa của mục từ nầy, các chữ Hán Nôm được ghi nhận là 鏌 (mác). Lớp từ vựng: Vietnamese homographs with Western loan senses.

“mác” có biến thể vùng miền nào?

“mác” có các dạng biến thể ghi nhận theo phương ngữ: mác (Văn sử), nét mác (Thư pháp), mác; nhãn; nhãn hiệu (Khẩu ngữ thương mại), mác vật liệu (Kỹ thuật).

Trách nhiệm nội dung và Phương pháp biên tập

Tiêu chuẩn thẩm định ngữ liệu tại VietLayers

Mức đối chiếu của mục từ được ghi ở đầu trang. Dẫn chứng có tên tác giả và tác phẩm được trình bày riêng với thí dụ biên soạn. Dẫn chứng về cách dùng không tự xác nhận nguồn gốc của từ. Phần chưa đủ căn cứ cần được đối chiếu thêm.