Nghĩa của “mưa gió” là gì?
Mưa và gió, hay thời tiết mưa gió làm việc đi lại, làm ăn khó khăn (trời mưa gió, mưa gió ầm ầm, mưa gió thuận hòa); nghĩa bóng là cảnh đời chìm nổi, dãi dầu, vận may rủi khó lường (đời mưa gió).
Tiếng Anh: Rain and wind, or rainy, windy weather that makes travel and work hard; figuratively, a life of ups and downs and hardship, or the unpredictable turns of fortune.
Các nét nghĩa và giải thích chi tiết của “mưa gió”:
2 nét nghĩa🇻🇳 Mưa cùng với gió, hay cảnh trời mưa gió nói chung: trời mưa gió, mưa gió ầm ầm, mưa gió lạnh lẽo; mưa gió thuận hòa là mưa nắng đúng mùa, có lợi cho ruộng vườn.
🇬🇧 Rain together with wind, or rainy, windy weather in general: troi mua gio (a rainy, windy day), mua gio am am (roaring wind and rain); mua gio thuan hoa means timely, favourable weather for the crops.
Thí dụ:
Hai đứa nằm coi bạn bè giã gạo, ngoài sân mưa gió ồ ào.
The two of them lay watching their friends pound rice, while out in the yard the wind and rain roared.
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Cay đắng mùi đờiTrời mưa gió ầm-ầm, nó ướt mình hết, lạnh lẽo chịu không nổi, nó phải trở về nhà.
The wind and rain were raging; he was soaked through and so cold he could not bear it, so he had to go back home.
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Lạc đườngMấy đứa con gái tôi, tôi ngại sai chúng đi lúc tối tăm và mưa gió như vầy.
I don't like sending my girls out when it is dark and wet and windy like this.
Nguồn: Bình Nguyên Lộc, Đò DọcLũ trẻ đi khuất rồi mà thím Hương vẫn còn thẫn thờ ngó mong ra khoảng trời mưa gió.
The children were long out of sight, yet Mrs Huong still stared blankly out at the wind and rain.
Nguồn: Lê Xuyên, Vợ Thầy HươngĐể tạnh rồi hãy dìa chớ bây giờ mưa gió ầm ầm như vầy mà đi đâu!
Wait until it clears before you go home; where would you go in wind and rain like this!
Nguồn: Lê Xuyên, Chú Tư CầuMà người làm ăn gặp mưa gió thuận hòa như vậy thì họ vui mừng, vui vì bắp đậu khỏi khô, mừng vì ruộng đủ nước cấy.
And farmers who get such kindly weather are glad, glad that the corn and beans will not dry out and that the fields have enough water for planting.
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Mẹ ghẻ con ghẻĐi xe mui kiếng dù có mưa gió cũng không sao.
Riding in a car with a glass top, rain and wind do not matter at all.
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Một đời tài sắcĂn uống nấu nướng trên đó, tiếp xúc đi lại bằng xuồng, chờ cho mực nước rút và mưa gió tạnh.
They ate and cooked up there and got about by boat, waiting for the water to go down and the wind and rain to stop.
Nguồn: Từ Kế Tường, Đường Phượng Bay🇻🇳 Nghĩa bóng: cảnh đời chìm nổi, dãi dầu, nhiều gian truân (đời mưa gió), hay vận may rủi đổi thay khó lường như thời tiết.
🇬🇧 Figuratively, a life of ups and downs and hardship (doi mua gio), or the turns of fortune, as changeable as the weather.
Thí dụ:
Người ta hay bảo rằng đã trót dấn thân vào đời mưa gió thì không còn thích quay trở lại nữa.
People often say that once you have thrown yourself into a life of storms, you no longer want to turn back.
Nguồn: Bình Nguyên Lộc, Nhện Chờ Mối Ai ? - Tập IINào dè mưa gió không chừng, vận-thời khó liệu người đương xung-xăng bước tới.
Who could have known that fortune is as fickle as the weather, and that no one can foresee what lies ahead of a man striding eagerly forward.
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Hai Thà cưới vợTừ này được dùng ra sao trong tác phẩm
“Nhứt là những đêm mưa gió, vợ chồng ngậm ngùi nhìn nhau không nói một cậu.”“Cuộc đời bấy giờ thật đáng yêu, chớ không ủ dột như chiều mưa gió nọ tại bến đò Rạch-Miễu nữa.”“Con dốc mà tối qua tôi leo lên giờ mới để ý, có một cây thông già bật gốc nghiêng cành như chực ngã xuống vắt ngang đường sau một cơn mưa gió lớn.”“Có một nàng kia, vì quyến rũ của phồn hoa, mà lao mình trong đời mưa gió.”“Một cơn mưa gió nặng nề, Thương gì đến ngọc tiếc gì đến hương.”Tiếc thay một đóa trà mi, Con ong đã tỏ đường đi lối về. Một cơn mưa gió nặng nề, Thương gì đến ngọc tiếc gì đến hương. Đêm xuân một giấc mơ màng, Đuốc hoa để đó, mặc nàng nằm trơ.
“Đương khi mưa gió luông tuồng, Nguời buồn lại gặp kiểng buồn khá thương!”Vân Tiên chi xiết nỗi sầu, Tiểu đồng dìu dắt gần cầu Lá-buôn Đương khi mưa gió luông tuồng, Nguời buồn lại gặp kiểng buồn khá thương! Xiết bao ăn tuyết nằm sương, Màn trời chiếu đất dặm trường lao đao!
“Nàng rằng: Mưa gió dập dìu, Liều thân, thì cũng phải liều thế thôi!”Nghề chơi cũng lắm công phu, Làng chơi ta phải biết cho đủ điều. Nàng rằng: Mưa gió dập dìu, Liều thân, thì cũng phải liều thế thôi! Mụ rằng: Ai cũng như ai, Người ta ai mất tiền hoài đến đây?
“Xót thay đào lý một cành, Một phen mưa gió tan tành một phen.”Trúc côn ra sức đập vào, Thịt nào chẳng nát gan nào chẳng kinh. Xót thay đào lý một cành, Một phen mưa gió tan tành một phen. Hoa nô truyền dạy đổi tên, Buồng the dạy ép vào phiên thị tì.
Câu hỏi thường gặp về “mưa gió”
“mưa gió” là gì?
Mưa và gió, hay thời tiết mưa gió làm việc đi lại, làm ăn khó khăn (trời mưa gió, mưa gió ầm ầm, mưa gió thuận hòa); nghĩa bóng là cảnh đời chìm nổi, dãi dầu, vận may rủi khó lường (đời mưa gió).
“mưa gió” được dùng trong câu như thế nào?
Một câu trong 26 Truyện Ngắn Sơn Nam của Sơn Nam: “Nhứt là những đêm mưa gió, vợ chồng ngậm ngùi nhìn nhau không nói một cậu.”
Mục từ “mưa gió” ghi nhận những chữ Hán Nôm nào?
Trong phạm vi nghĩa của mục từ nầy, các chữ Hán Nôm được ghi nhận là 湄 (mưa), 𩄎 (mưa), 𩅹 (mưa), 逾 (gió), 𩖅 (gió), 𩙋 (gió), 𩙌 (gió), 𩙍 (gió). Lớp từ vựng: Vietnamese weather compound; component Nôm forms attested.
“mưa gió” có biến thể vùng miền nào?
“mưa gió” có các dạng biến thể ghi nhận theo phương ngữ: mưa gió (Toàn quốc), trời mưa gió; mưa gió tạt (Sài Gòn và Nam Bộ).
“mưa gió” thuộc từ loại gì?
“mưa gió” thuộc từ loại danh từ, tính từ. Mục từ này phù hợp cho người học bậc B1.
Tiêu chuẩn thẩm định ngữ liệu tại VietLayers
Mức đối chiếu của mục từ được ghi ở đầu trang. Dẫn chứng có tên tác giả và tác phẩm được trình bày riêng với thí dụ biên soạn. Dẫn chứng về cách dùng không tự xác nhận nguồn gốc của từ. Phần chưa đủ căn cứ cần được đối chiếu thêm.