Trở lại từ điển
Bản biên đang soạnChưa xác nhận duyệt cuối
Nghĩa vắn tắt

Nghĩa của “ngậm ngùi” là gì?

Buồn rầu, đau xót, thương cảm một cách lặng lẽ, thường trước một cảnh chia ly, một mất mát hay một phận người đáng thương.

Tiếng Anh: To feel a quiet, aching sorrow or pity, usually at a parting, a loss or someone's sad fate.

Cách đọc
ngậm ngùi(chữ để đối chiếu)
Máy đọc để tham khảo, không phải giọng người bản xứ thâu lại

Các nét nghĩa và giải thích chi tiết của “ngậm ngùi”:

1 nét nghĩa
1buồn rầu, đau xót lặng lẽcảm xúc[văn chương]
B2

🇻🇳 Buồn rầu, đau xót, thương cảm mà lặng lẽ, không nói ra, thường trước cảnh chia ly, một điều đã mất hay một phận người đáng thương: ngậm ngùi thương tiếc, ngậm ngùi từ giã.

🇬🇧 To feel a quiet, aching sorrow, grief or pity without speaking of it, usually at a parting, a loss or someone's sad fate: ngam ngui thuong tiec (to mourn quietly), ngam ngui tu gia (to take a sorrowful leave).

Cụm thường gặp:
ngậm ngùi thương tiếcngậm ngùi từ giãgiọng ngậm ngùingậm ngùi rơi lệ

Thí dụ:

Sàigòn là nơi cô để lại mối tình đầu, nên chi cô Hồng ngậm ngùi hơn ai cả.

Saigon was where she had left her first love, which is why Hong felt the sorrow more than anyone.

Nguồn: Bình Nguyên Lộc, Đò Dọc

Tư Bá ngậm ngùi hối tiếc vì đoàn người đi theo mình hồi mấy tháng trước đã tản lạc.

Tu Ba felt a quiet, bitter regret that the band who had followed him a few months before had scattered.

Nguồn: Sơn Nam, Vạch Một Chân Trời

Nàng Lý ngậm ngùi, ngơ ngẩn, khi nghĩ phận mình như trái rụng, hoa rơi.

Ly was sad and dazed at the thought that her lot was like fallen fruit and falling flowers.

Nguồn: Thẩm Thệ Hà, Con Chim Vàng Anh

Xe rút chạy, mẹ con thím giáo Điểu đã ngậm ngùi nỗi ly hương lại ái ngại thân lữ khách.

The car pulled away, and Mrs Dieu and her child, already grieving at leaving home, now also worried about their lot as travellers.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Cười gượng

Nhìn công phu sự nghiệp của cha tiêu hết, bà Ngọc ngậm ngùi ứa lụy, song cũng gượng gạo bước vô.

Seeing her father's life's work all squandered, Mrs Ngoc welled up with sorrowful tears, yet made herself step inside.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Chị Đào, Chị Lý

Hoàn cảnh của Hà Anh nào khác chi chàng, khiến Thọ ngậm ngùi.

Ha Anh's situation was no different from his own, and it filled Tho with quiet sorrow.

Nguồn: Ngọc Linh, Trên Sông Hoàng Hôn

Tôi đành ngậm ngùi nhìn lại lần chót khu cư xá rồi rời xa kỷ niệm.

Sadly I took a last look at the housing block and left my memories behind.

Nguồn: Dung Sàigòn & Võ Hà Anh, Dễ Thương

Không hiểu sao anh cảm thấy ngậm ngùi khi chiếc xe chở người phụ nữ ấy đi khuất ở một góc đường.

Somehow he felt a pang of sorrow when the car carrying that woman disappeared round a corner.

Nguồn: Từ Kế Tường, Cánh Hồng Gai

Tôi ra về cứ ngậm ngùi nghĩ mãi về lời nói của lão Tư Nê.

I went home sadly, thinking over and over about what old Tu Ne had said.

Nguồn: Sơn Nam, Người Bạn Triệu Phú

Giọng của ông khách ngậm ngùi như giọng đọc bài văn tế.

The visitor's voice was as mournful as someone reading a funeral oration.

Nguồn: Sơn Nam, Biển Cỏ Miền Tây
Dẫn chứng văn học

Từ này được dùng ra sao trong tác phẩm

“Giọng Tư Hưng như ngậm ngùi:”
Sơn Nam, 26 Truyện Ngắn Sơn Nam, Bốn Cái Ngu
“Nhứt là những đêm mưa gió, vợ chồng ngậm ngùi nhìn nhau không nói một cậu.”
Sơn Nam, 26 Truyện Ngắn Sơn Nam, Cái tổ ong
“Trong giây phút, chàng sống tốc hành đời sống bình thường của chàng trên bờ, tại Saigon ; công việc mà chàng yêu mến phải bỏ dở, hạn hữu chàng sẽ ngậm ngùi thương tiếc chàng, cha mẹ chàng, hai bụi tre già ấy, phải khóc măng non.”
Bình Nguyên Lộc, Ái Ân Thâu Ngắn Cho Dài Tiếc Thương, Phần I
“Những chiều mưa gió, thỉnh thoảng nàng cũng ngậm ngùi nhớ đến người họa sĩ mà sự tình cờ đã đặt trên đường đời nàng, và hơi hơi tiếc thương mối tình vừa hoài thai của nàng mà bị nàng bóp chết.”
Bình Nguyên Lộc, Ái Ân Thâu Ngắn Cho Dài Tiếc Thương, Phần II
Câu trích chính
“Ngậm ngùi rủ bước rèm châu, Cách tường, nghe có tiếng đâu họa vần.”
Đoạn trích nguyên tác

Chung quanh những nước non người, Đau lòng lưu lạc, nên vài bốn câu. Ngậm ngùi rủ bước rèm châu, Cách tường, nghe có tiếng đâu họa vần. Một chàng vừa trạc thanh xuân, Hình dong chải chuốt, áo khăn dịu dàng.

Nguyễn Du, Truyện Kiều (Đoạn trường tân thanh), Đoạn 5: Biến cố nhà họ Mã và lầu Ngưng Bích, cặp câu 529
Câu trích chính
“Trăng vàng ngọc, trăng ân tình, chưa phỉ! Ta nhìn trăng khôn xiết ngậm ngùi trăng.”
Đoạn trích nguyên tác

Ta đến nơi , Nường ấy vắng lâu rồi. Nghĩa là chết từ muôn trăng thế kỷ; Trăng vàng ngọc, trăng ân tình, chưa phỉ! Ta nhìn trăng khôn xiết ngậm ngùi trăng. Ta vãi tung thơ lên tận sông Hằng, Thơ phép tắc bỗng kêu rêu thống thiết

Hàn Mặc Tử, Thơ Hàn Mặc Tử, Tập thơ Xuân như ý, đoạn 160
Câu trích chính
“Buồng riêng, riêng những sụt sùi: Nghĩ thân, mà lại ngậm ngùi cho thân.”
Đoạn trích nguyên tác

Phụ tình án đã rõ ràng, Dơ tuồng, nghỉ mới kiếm đường tháo lui. Buồng riêng, riêng những sụt sùi: Nghĩ thân, mà lại ngậm ngùi cho thân. Tiếc thay trong giá trắng ngần, Đến phong trần, cũng phong trần như ai!

Nguyễn Du, Truyện Kiều (Đoạn trường tân thanh), Đoạn 5: Biến cố nhà họ Mã và lầu Ngưng Bích, cặp câu 595
Câu trích chính
“Tiếc hoa những ngậm ngùi xuân, Thân này dễ lại mấy lần gặp tiên.”
Đoạn trích nguyên tác

Chẳng qua đồng cốt quàng xiên, Người đâu mà lại thấy trên cõi trần? Tiếc hoa những ngậm ngùi xuân, Thân này dễ lại mấy lần gặp tiên. Nước trôi hoa rụng đã yên, Hay đâu địa ngục ở miền nhân gian.

Nguyễn Du, Truyện Kiều (Đoạn trường tân thanh), Đoạn 6: Gặp Thúc Sinh và tai ương Hoạn Thư, cặp câu 852
Hỏi đáp nhanh

Câu hỏi thường gặp về “ngậm ngùi”

“ngậm ngùi” là gì?

Buồn rầu, đau xót, thương cảm một cách lặng lẽ, thường trước một cảnh chia ly, một mất mát hay một phận người đáng thương.

“ngậm ngùi” được dùng trong câu như thế nào?

Một câu trong 26 Truyện Ngắn Sơn Nam của Sơn Nam: “Giọng Tư Hưng như ngậm ngùi:”

Mục từ “ngậm ngùi” ghi nhận những chữ Hán Nôm nào?

Trong phạm vi nghĩa của mục từ nầy, các chữ Hán Nôm được ghi nhận là 含 (ngậm). Lớp từ vựng: Vietnamese reduplicative expression with Nôm root record.

“ngậm ngùi” có biến thể vùng miền nào?

“ngậm ngùi” có các dạng biến thể ghi nhận theo phương ngữ: ngậm ngùi (Toàn quốc; văn chương), bùi ngùi; xót xa; buồn rầu (Từ gần nghĩa), ngậm đắng nuốt cay (Từ dễ lẫn).

“ngậm ngùi” thuộc từ loại gì?

“ngậm ngùi” thuộc từ loại động từ, tính từ. Mục từ này phù hợp cho người học bậc B2.

Trách nhiệm nội dung và Phương pháp biên tập

Tiêu chuẩn thẩm định ngữ liệu tại VietLayers

Mức đối chiếu của mục từ được ghi ở đầu trang. Dẫn chứng có tên tác giả và tác phẩm được trình bày riêng với thí dụ biên soạn. Dẫn chứng về cách dùng không tự xác nhận nguồn gốc của từ. Phần chưa đủ căn cứ cần được đối chiếu thêm.