Trở lại từ điển
Bản biên đang soạnChưa xác nhận duyệt cuối
Nghĩa vắn tắt

Nghĩa của “rạng ngày” là gì?

Lúc trời vừa sáng; trong truyện thường là sáng hôm sau, khi một đêm đã qua.

Tiếng Anh: Daybreak; in stories usually the next morning, once the night has passed.

Cách đọc
rạng ngày(chữ để đối chiếu)
Máy đọc để tham khảo, không phải giọng người bản xứ thâu lại

Các nét nghĩa và giải thích chi tiết của “rạng ngày”:

1 nét nghĩa
1lúc trời hửng sáng, sáng hôm sauđời sống[tiếng địa phương]
B2

🇻🇳 Rạng là ánh sáng vừa lên, rạng ngày là lúc ngày mới ló ra. Trong kho văn Nam Bộ, nhứt là truyện Hồ Biểu Chánh, cụm nầy hay đứng đầu câu để mở một đoạn mới: đêm trước có chuyện, rạng ngày người ta thức dậy, gói hàng, đi thăm ruộng, đi kiếm việc làm. Nó có thể đứng một mình hay đi với sau (rạng ngày sau), và cũng có khi đứng sau chừng hay để: chừng rạng ngày, để rạng ngày. Giọng văn xưa, nghe mộc mạc.

🇬🇧 The first word is light just breaking, so the phrase names the moment a new day shows itself. In the Southern corpus, above all in Ho Bieu Chanh, it often opens a sentence to start a new stretch of the story: something happened in the night, and at daybreak people get up, pack their goods, go out to the fields, go looking for work. It can stand alone or take a word for next after it, and it can also follow words meaning by the time or wait until. The tone is old and plain.

Thí dụ:

Rạng ngày sau Bác Ái thức dậy ăn cháo rồi bơi xuồng đi thăm ruộng như thường.

The next morning Bac Ai got up, ate some rice porridge, then paddled the boat off to look over the fields as usual.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Một chữ tình

Rạng ngày hai đứa thức dậy tính đi cho sớm.

At daybreak the two of them got up, meaning to set off early.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Cay đắng mùi đời

Rạng ngày sau, thức dậy mặc áo quần cũ đi tuốt xuống nhà ga xe lửa Mỹ Tho tính kiếm mà vác mướn.

The next morning, after getting up, it was on with the old clothes and straight down to the My Tho railway station to look for work carrying loads for hire.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Ai làm được

Rạng ngày Trần Mừng gói hàng lụa làm hai gói rồi biểu Sáu Quít gánh đi với mình lên chợ kiếm mối hàng mà bán.

At daybreak Tran Mung wrapped the silk into two bundles and told Sau Quit to carry them on a shoulder pole along to the market to find buyers.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Chúa tàu Kim Qui

Anh ta tính để rạng ngày đi dạo các nẻo đường coi thiên hạ buôn bán làm ăn thế nào rồi sẽ kiếm mướn một căn phố hàng để bán.

He planned to wait until morning to stroll the streets and see how people did business, and then to rent a shophouse to sell from.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Nhơn tình ấm lạnh

Chẳng ngờ đêm đêm thừa lúc trâu không canh giữ, kẻ trộm gặt hết lúa trong ruộng đem đi, chừng rạng ngày trâu hay được thì muộn rồi.

Unexpectedly, night after night while the buffalo was not keeping watch, thieves reaped all the rice in the field and carried it off, and by the time the buffalo found out at daybreak it was too late.

Nguồn: Sơn Nam và Tô Nguyệt Đình, Chuyện Xưa Tích Củ
Dẫn chứng văn học

Từ này được dùng ra sao trong tác phẩm

Câu trích chính
“Hạ công chén đã quá say, Hồ công đến lúc rạng ngày nhớ ra.”
Đoạn trích nguyên tác

Rộng thương còn mảnh hồng quần, Hơi tàn được thấy gốc phần là may! Hạ công chén đã quá say, Hồ công đến lúc rạng ngày nhớ ra. Nghĩ mình phương diện quốc gia, Quan trên nhắm xuống người ta trông vào.

Nguyễn Du, Truyện Kiều (Đoạn trường tân thanh), Đoạn 8: Bi kịch Hồ Tôn Hiến và sông Tiền Đường, cặp câu 1295
Câu trích chính
“Rạng ngày coi mạch đầu thang”
Đoạn trích nguyên tác

Ngang rằng: "Khá tạm nghỉ an, Rạng ngày coi mạch đầu thang Gặp ta bịnh ấy ắt lành, Bạc tiền trong gói sẵn dành bao nhiêu?"

Nguyễn Đình Chiểu, Lục Vân Tiên, Hồi 2 (Câu 401-1188), cặp câu 195
Câu trích chính
“Công nha vừa buổi rạng ngày, Quyết tình Hồ mới đoán ngay một bài.”
Đoạn trích nguyên tác

Phải tuồng trăng gió hay sao, Sự này biết tính thế nào được đây? Công nha vừa buổi rạng ngày, Quyết tình Hồ mới đoán ngay một bài. Lệnh quan ai dám cãi lời, Ép tình mới gán cho người thổ quan.

Nguyễn Du, Truyện Kiều (Đoạn trường tân thanh), Đoạn 8: Bi kịch Hồ Tôn Hiến và sông Tiền Đường, cặp câu 1298
“Rạng ngày sau Bác Ái thức dậy ăn cháo rồi bơi xuồng đi thăm ruộng như thường.”
Hồ Biểu Chánh, Một chữ tình, Chương
“Rạng ngày hai đứa thức dậy tính đi cho sớm.”
Hồ Biểu Chánh, Cay đắng mùi đời, Chương 5
“Rạng ngày sau, thức dậy mặc áo quần cũ đi tuốt xuống nhà ga xe lửa Mỹ Tho tính kiếm mà vác mướn.”
Hồ Biểu Chánh, Ai làm được, Chương ba
“Rạng ngày Trần Mừng gói hàng lụa làm hai gói rồi biểu Sáu Quít gánh đi với mình lên chợ kiếm mối hàng mà bán.”
Hồ Biểu Chánh, Chúa tàu Kim Qui, Chương 12
“Anh ta tính để rạng ngày đi dạo các nẻo đường coi thiên hạ buôn bán làm ăn thế nào rồi sẽ kiếm mướn một căn phố hàng để bán.”
Hồ Biểu Chánh, Nhơn tình ấm lạnh, Chương 6
Hỏi đáp nhanh

Câu hỏi thường gặp về “rạng ngày”

“rạng ngày” là gì?

Lúc trời vừa sáng; trong truyện thường là sáng hôm sau, khi một đêm đã qua.

“rạng ngày” được dùng trong câu như thế nào?

Một câu trong Truyện Kiều (Đoạn trường tân thanh) của Nguyễn Du: “Hạ công chén đã quá say, Hồ công đến lúc rạng ngày nhớ ra.”

“rạng ngày” thuộc từ loại gì?

“rạng ngày” thuộc từ loại danh từ (chỉ thời gian). Mục từ này phù hợp cho người học bậc B2.

Trách nhiệm nội dung và Phương pháp biên tập

Tiêu chuẩn thẩm định ngữ liệu tại VietLayers

Mức đối chiếu của mục từ được ghi ở đầu trang. Dẫn chứng có tên tác giả và tác phẩm được trình bày riêng với thí dụ biên soạn. Dẫn chứng về cách dùng không tự xác nhận nguồn gốc của từ. Phần chưa đủ căn cứ cần được đối chiếu thêm.