Trở lại từ điển
Bản biên đang soạnChưa xác nhận duyệt cuối
Nghĩa vắn tắt

Nghĩa của “rày” là gì?

Nay, lúc nầy, theo lối nói cũ và Nam Bộ: từ rày, từ rày sắp lên là từ nay về sau; hổm rày, mấy bữa rày, xưa rày, độ rày là mấy hôm nay, từ trước tới nay, dạo nầy.

Tiếng Anh: Now, in older and Southern speech: tu ray (sap len) means from now on; hom ray, may bua ray, xua ray and do ray mean these past few days, up to now, lately.

Cách đọc
rày(chữ để đối chiếu)
Máy đọc để tham khảo, không phải giọng người bản xứ thâu lại

Nghĩa của các cụm từ thường gặp

từ rày về sau

Kể từ bây giờ cho tới mai sau; lối nói miền Nam, hay đi với lời hứa, lời dặn hay lời răn.

Các nét nghĩa và giải thích chi tiết của “rày”:

2 nét nghĩa
1từ rày: từ nay về sauthời gian[tiếng địa phương]
B1

🇻🇳 Trong từ rày, từ rày sắp lên, từ rày về sau: kể từ bây giờ trở đi, thường dùng khi hứa, dặn hay ra lệnh.

🇬🇧 In tu ray, tu ray sap len and tu ray ve sau: from now on, from this moment forward, often used in promises, warnings or orders.

Cụm thường gặp, bấm để tra:

Thí dụ:

Tôi hứa chắc từ rày sắp lên tôi không dại để cho họ gạt đặng lấy tiền nữa đâu.

I promise you that from now on I will not be fool enough to let them trick me out of my money again.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Bỏ vợ

Theo ý cháu thì từ rày về sau, ông ngoại sẽ lên chức quản gia thay thế Bá Vạn.

In my view, from now on Grandfather will be promoted to steward in place of Ba Van.

Nguồn: Sơn Nam, Bà Chúa Hòn

Từ rày, các bạn không được tụ tập phá phách hàng xóm, hống hách với bất cứ ai.

From now on, you are not to gather and make trouble for the neighbours, or bully anyone at all.

Nguồn: Thẩm Thệ Hà, Rửa Tay Gác Kiếm

Vậy từ rày sắp lên kêu tôi bằng chị chớ đừng có kêu bằng cô nữa, nghe lợt lạt lắm.

So from now on call me sister, not miss; that sounds so cold.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Kẻ làm người chịu

Nhưng từ rày, chắc là anh sẽ làm thinh để em ở nhà ăn cơm xách một mình.

But from now on I suppose I will just keep quiet and leave you at home to eat takeaway meals alone.

Nguồn: Bình Nguyên Lộc, Hoa Hậu Bồ Đào
2hổm rày, xưa rày: mấy hôm nay, tới naythời gian[tiếng địa phương]
B1

🇻🇳 Trong hổm rày, mấy bữa rày, mấy ngày rày: từ mấy hôm trước tới nay; trong xưa rày: từ trước tới giờ; trong độ rày: dạo nầy.

🇬🇧 In hom ray, may bua ray and may ngay ray: these past few days, from some days ago until now; in xua ray: all along until now; in do ray: lately.

Cụm thường gặp:

Thí dụ:

Không biết anh Hai ảnh đau hay sao, mà hổm rày lâu quá rồi không thấy ảnh về.

I wonder whether Hai is ill, for it has been so long these past days and we have not seen him come home.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Cha con nghĩa nặng

Hổm rày nghe danh thầy, tôi muốn tới thăm, ngặt chưa tìm được món gì xứng đáng.

For some days now I have heard of your reputation and wanted to visit, only I had not found anything worthy to bring.

Nguồn: Sơn Nam, Biển Cỏ Miền Tây

Xưa rày em nghe nói trên trường đua vui, em muốn đi lắm, ngặt không ai dắt đi.

I have always heard the racecourse is fun and wanted very much to go, only nobody would take me.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Nợ đời

Độ rày tôi cần đi đứng nhiều ban đêm, mà tài xế thì bảy giờ tối nó đã về mất rồi.

Lately I need to get about a lot at night, but my driver goes home at seven in the evening.

Nguồn: Bình Nguyên Lộc, Uống Lộn Thuốc Tiên

Mấy bữa rày anh khỏe thật chớ?

Have you really been well these past few days?

Nguồn: Bình Nguyên Lộc, Đò Dọc
Dẫn chứng văn học

Từ này được dùng ra sao trong tác phẩm

“Từ rày về sau, hễ chỗ nào rừng hư hao vì.”
Sơn Nam, Biển Cỏ Miền Tây, Cấm bắt rùa
Câu trích chính
“Rày nhờ được chút thơm rơi Kể đà thiểu não lòng người bấy nay!”
Đoạn trích nguyên tác

Sinh rằng: "Lân lý ra vào, Gần đây nào phải người nào xa xôi, Rày nhờ được chút thơm rơi Kể đà thiểu não lòng người bấy nay! Bấy lâu mới được một ngày, Dừng chân gạn chút niềm tây gọi là"

Nguyễn Du, Truyện Kiều (Đoạn trường tân thanh), Đoạn 3: Kim Trọng và Thúy Kiều đính ước, cặp câu 157
Câu trích chính
“Sinh rằng: Rày gió mai mưa, Ngày xuân đã dễ tình cờ mấy khi!”
Đoạn trích nguyên tác

Nặng lòng xót liễu vì hoa Trẻ thơ đã biết đâu mà dám thưa!" Sinh rằng: Rày gió mai mưa, Ngày xuân đã dễ tình cờ mấy khi! Dù chăng xét tấm tình si, Thiệt đây mà có ích gì cho ai?

Nguyễn Du, Truyện Kiều (Đoạn trường tân thanh), Đoạn 3: Kim Trọng và Thúy Kiều đính ước, cặp câu 169
Câu trích chính
“Được như lời, thế là may, Hẳn rằng mai có như rày cho chăng!”
Đoạn trích nguyên tác

Lặng nghe, thấm thía gót đầu, Thưa rằng: Ai có muốn đâu thế này? Được như lời, thế là may, Hẳn rằng mai có như rày cho chăng! Sợ khi ong bướm đãi đằng, Đến điều sống đục, sao bằng thác trong!

Nguyễn Du, Truyện Kiều (Đoạn trường tân thanh), Đoạn 5: Biến cố nhà họ Mã và lầu Ngưng Bích, cặp câu 512
Hỏi đáp nhanh

Câu hỏi thường gặp về “rày”

“rày” là gì?

Nay, lúc nầy, theo lối nói cũ và Nam Bộ: từ rày, từ rày sắp lên là từ nay về sau; hổm rày, mấy bữa rày, xưa rày, độ rày là mấy hôm nay, từ trước tới nay, dạo nầy.

Cụm từ “từ rày về sau” nghĩa là gì?

Kể từ bây giờ cho tới mai sau; lối nói miền Nam, hay đi với lời hứa, lời dặn hay lời răn.

“rày” được dùng trong câu như thế nào?

Một câu trong Biển Cỏ Miền Tây của Sơn Nam: “Từ rày về sau, hễ chỗ nào rừng hư hao vì.”

Mục từ “rày” ghi nhận những chữ Hán Nôm nào?

Trong phạm vi nghĩa của mục từ nầy, các chữ Hán Nôm được ghi nhận là 沃 (rày). Lớp từ vựng: Older regional Vietnamese temporal word with Nôm record.

“rày” có biến thể vùng miền nào?

“rày” có các dạng biến thể ghi nhận theo phương ngữ: rày = nay; hiện nay; hôm nay (Từ cũ và phương ngữ), từ rày; rày đây mai đó (Trung, Nam và văn chương), nay; bây giờ; hiện nay (Tiếng Việt hiện đại), now; today; from now on (Khi dịch).

Trách nhiệm nội dung và Phương pháp biên tập

Tiêu chuẩn thẩm định ngữ liệu tại VietLayers

Mức đối chiếu của mục từ được ghi ở đầu trang. Dẫn chứng có tên tác giả và tác phẩm được trình bày riêng với thí dụ biên soạn. Dẫn chứng về cách dùng không tự xác nhận nguồn gốc của từ. Phần chưa đủ căn cứ cần được đối chiếu thêm.