Trở lại từ điển
Bản biên đang soạnChưa xác nhận duyệt cuối
Nghĩa vắn tắt

Nghĩa của “súp lê” là gì?

còi hoặc tiếng còi phương tiện, nhứt là tàu thủy chạy hơi nước

Tiếng Anh: Súp lê is an old Southern loanword for a transport whistle or horn, its sound, or the act of sounding it, especially on steamships.

Cách đọc
súp lê(chữ để đối chiếu)
Máy đọc để tham khảo, không phải giọng người bản xứ thâu lại

Giải nghĩa đầy đủ và ghi chú cách dùng

Súp lê là từ vay Pháp trong lời Nam Bộ cũ, chỉ còi hoặc tiếng còi của phương tiện giao thông cơ giới và cũng dùng như động từ khi phương tiện phát còi; chứng liệu nổi bật nhứt thuộc tàu thủy, tàu đò và tàu chạy hơi nước. Dạng xúp lê cùng các lối viết có gạch nối là biến thể chữ. Chú giải Hồ Biểu Chánh liên hệ French souffler ‘thổi’, nhưng mối âm và nghĩa giữa các từ French souffler, siffler, sifflet và cách dùng tiếng Việt từng dao động, nên VietLayers giữ nguồn souffler ở mức probable chứ không tuyên bố một đường vay duy nhứt đã được chứng minh hoàn toàn. Síp-lê đã có mục riêng cho lớp còi xe lửa nổi bật trong văn liệu; không nhập hai mục tự động. Súp lê cũng không chỉ mọi còi cầm tay, không tự cho biết tàu sắp chạy hay đang cảnh báo điều gì nếu câu chưa nói.

Các nét nghĩa và giải thích chi tiết của “súp lê”:

2 nét nghĩa
1còi hoặc tiếng còi phương tiện, nhứt là tàu thủy chạy hơi nướcGiao thông thủy, âm thanh và văn Nam Bộ cũ[tiếng cũ]
C1

🇻🇳 Còi làm tín hiệu trên phương tiện giao thông cơ giới, hoặc tiếng phát ra từ còi đó, nổi bật với tàu thủy trong văn Nam Bộ cũ.

🇬🇧 A transport whistle or horn, or its signal sound, especially that of a steamship in older Southern Vietnamese texts.

Cụm thường gặp:
tiếng súp lêhồi súp lêthổi súp lêsúp lê kêu giụcsúp lê inh ỏi

Thí dụ:

Tiếng súp lê ngoài vàm vọng vô, khách dưới bến bắt đầu gom hành lý.

The steamer whistle carries in from the river mouth, and passengers at the landing begin gathering their luggage.

Nguồn: thí dụ do ban biên soạn đặt

Một hồi súp lê dài vang lên rồi chiếc tàu đò mới từ từ rời bến.

A long whistle blast sounds before the riverboat slowly leaves the landing.

Nguồn: thí dụ do ban biên soạn đặt

Súp lê kêu giục không tự cho biết tàu đi đâu nếu bảng chuyến chưa ghi rõ.

An urgent-sounding whistle does not reveal the boat's destination unless the schedule states it.

Nguồn: thí dụ do ban biên soạn đặt

Trong câu thổi súp lê inh ỏi, súp lê là còi hoặc tiếng còi chớ không phải món súp.

In the phrase describing a loud súp lê, the word means a whistle or horn, not soup.

Nguồn: thí dụ do ban biên soạn đặt

Người chép giữ dạng súp lê, còn xúp-lê được ghi ở mục biến thể để người đọc tìm ra cùng nghĩa.

The transcriber keeps the form súp lê, while xúp-lê is recorded as a spelling variant leading to the same meaning.

Nguồn: thí dụ do ban biên soạn đặt
2phương tiện phát còi làm tín hiệuVận hành giao thông và văn Nam Bộ cũ[tiếng cũ]
C1

🇻🇳 Dùng như động từ khi tàu hoặc phương tiện phát tiếng còi làm tín hiệu trong lời kể cũ.

🇬🇧 For a vessel or other vehicle to sound its whistle or horn as a signal in older usage.

Cụm thường gặp:
tàu súp lêtàu đò súp lêsúp lê báo hiệusúp lê một hồi

Thí dụ:

Chiếc tàu súp lê một hồi rồi máy bắt đầu chuyển nhịp ngoài sông.

The vessel sounds its whistle once, and the engine begins changing rhythm out on the river.

Nguồn: thí dụ do ban biên soạn đặt

Tàu đò vừa súp lê, bà Tư nhắc đứa nhỏ đứng lui khỏi mé nước.

As soon as the riverboat whistles, Aunt Tư tells the child to step back from the water's edge.

Nguồn: thí dụ do ban biên soạn đặt

Trong bản kể cũ, tàu súp lê dùng súp lê như động từ phát tín hiệu.

In the old narrative, tàu súp lê uses súp lê as a verb meaning to sound a signal.

Nguồn: thí dụ do ban biên soạn đặt

Nghe nói tàu súp lê, người dịch chọn the boat whistled thay vì dịch từng tiếng rời rạc.

For tàu súp lê, the translator chooses the boat whistled rather than translating each syllable separately.

Nguồn: thí dụ do ban biên soạn đặt

Tàu súp lê không nhất thiết có nghĩa sắp rời bến, vì mục đích tín hiệu phải theo văn cảnh.

A boat sounding its whistle does not necessarily mean that it is about to depart; the signal's purpose depends on context.

Nguồn: thí dụ do ban biên soạn đặt
Dẫn chứng văn học

Từ này được dùng ra sao trong tác phẩm

“Tàu gần mở dây nên súp lê kêu giục hành khách xuống đặng nó chạy.”
Hồ Biểu Chánh, Bỏ vợ, Chương 1
“Đột nhiên, tiếng "súp lê" nổi lên inh ỏi:”
Sơn Nam, 26 Truyện Ngắn Sơn Nam, Đồng thanh tương ứng
Hỏi đáp nhanh

Câu hỏi thường gặp về “súp lê”

“súp lê” là gì?

còi hoặc tiếng còi phương tiện, nhứt là tàu thủy chạy hơi nước

“súp lê” được dùng trong câu như thế nào?

Một câu trong Bỏ vợ của Hồ Biểu Chánh: “Tàu gần mở dây nên súp lê kêu giục hành khách xuống đặng nó chạy.”

“súp lê” có biến thể vùng miền nào?

“súp lê” có các dạng biến thể ghi nhận theo phương ngữ: xúp lê; súp-lê; xúp-lê (Nam Bộ, cũ; biến thể chữ).

“súp lê” thuộc từ loại gì?

“súp lê” thuộc từ loại danh từ, động từ. Mục từ này phù hợp cho người học bậc C1.

Trách nhiệm nội dung và Phương pháp biên tập

Tiêu chuẩn thẩm định ngữ liệu tại VietLayers

Mức đối chiếu của mục từ được ghi ở đầu trang. Dẫn chứng có tên tác giả và tác phẩm được trình bày riêng với thí dụ biên soạn. Dẫn chứng về cách dùng không tự xác nhận nguồn gốc của từ. Phần chưa đủ căn cứ cần được đối chiếu thêm.