Nghĩa của “tài tử” là gì?
Người diễn trên sân khấu hay màn ảnh; người làm một việc vì mê chớ không vì nghề; lối đờn ca tài tử của Nam Bộ; và theo chữ Hán là người trai có tài văn chương.
Tiếng Anh: An actor of stage or screen; an amateur who does a thing for love rather than a living; the Southern amateur music tradition; and, in the old literary sense, a man of talent.
Các nét nghĩa và giải thích chi tiết của “tài tử”:
4 nét nghĩa🇻🇳 Người đóng tuồng, đóng phim, có tên trên bảng quảng cáo. Kho văn Nam Bộ nói một anh tài tử cải lương, đẹp như tài tử xi nê, những tấm ảnh tài tử treo trên tường. Đẹp như tài tử xi nê là lời khen quen.
🇬🇧 One who acts in plays or films and whose name goes on the bill. The Southern corpus speaks of a reformed opera actor, of being handsome like a cinema actor, of actors' photographs hung on a wall. Handsome as a film actor is a familiar compliment.
Thí dụ:
Uyển sẽ không diễn tả anh Lương đẹp như tài tử xi nê.
Uyen would not describe brother Luong as handsome like a cinema actor.
Nguồn: Dung Sàigòn, Ngày Xưa Chân SáoEm chỉ nghe một anh tài tử cải lương kể có bấy nhiêu đó thôi.
I only heard one reformed opera actor tell that much and no more.
Nguồn: Bình Nguyên Lộc, Quán Tai HeoPhượng đứng nhìn loanh quanh những tấm ảnh tài tử treo trên tường.
Phuong stood looking round at the actors' photographs hung on the wall.
Nguồn: Từ Kế Tường, Mùa Áo Vàng🇻🇳 Làm một việc vì thích, không lấy đó làm nghề nuôi thân, nên cũng có khi là làm chơi, không tới nơi. Kho văn nói đóng kịch tài tử, và trong một cuộc đấu giá thì những cánh tay tài tử là người trả giá chơi, giá lên cao thì rút.
🇬🇧 Doing a thing for the love of it and not as a living, and so at times doing it casually and not in earnest. The corpus speaks of amateur acting, and at an auction the amateur hands are the casual bidders who drop out once the price climbs.
Thí dụ:
Ngàn nghĩ tới bộ râu giả của thằng Nam, thằng bạn thường hay đóng kịch tài tử.
Ngan thought of the false beard of the boy Nam, the friend who often acted in amateur plays.
Nguồn: Bình Nguyên Lộc, Trâm Nhớ Ngàn ThươngBao nhiêu cánh tay tài tử đều trốn mất hết.
All the amateur hands had vanished.
Nguồn: Bình Nguyên Lộc, Những Bước Lang Thang Trên Hè Phố Của Gã Bình Nguyên Lộc🇻🇳 Trong đờn ca tài tử, nhạc tài tử: lối đờn ca cổ nhạc của Nam Bộ do những người mê đờn ca chơi với nhau, người đờn người ca phải nương nhau cho đúng nhịp. Giới tài tử là những người chơi lối đó. Kho văn nói phong trào đờn ca tài tử, một bọn đờn tài tử đi theo cuộc chơi, đờn ca cho đúng điệu nghệ của giới tài tử.
🇬🇧 In the phrase for the Southern amateur music, the old music of the South played by devotees among themselves, the player and the singer keeping close together on the beat. The circle of such players takes the same name. The corpus speaks of the movement of this music, a band of such players brought along to an outing, and playing true to the standard of the circle.
Thí dụ:
Đờn ca cho đúng điệu nghệ của giới tài tử là điều khó.
To play and sing true to the standard of the amateur musicians is a hard thing.
Nguồn: Sơn Nam, Nói Về Miền NamNếu năm 1906 tạm được xem là khởi điểm của phong trào nói thơ, nói truyện lần hồi lan rộng trong giới bình dân, thì đó cũng là năm khởi điểm cho phong trào đờn ca tài tử.
If 1906 may be taken as the starting point of the vogue for reciting verse and tales that slowly spread among the common people, it is also the starting point of the amateur music movement.
Nguồn: Sơn Nam, Cá Tính Của Miền NamĐồ ăn và rượu trà đem theo đựng đầy hai thùng, lại có một bọn đờn tài tử, năm sáu anh vác đờn kèn theo nữa.
The food, wine and tea taken along filled two chests, and there was a band of amateur musicians too, five or six fellows carrying their instruments.
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Ở theo thời🇻🇳 Chữ Hán viết 才子: tài là tài năng, tử là người, nghĩa là người trai có tài, học giỏi văn hay. Nghĩa nầy thấy trong văn cũ và gần như luôn đi cặp với giai nhân là người đẹp: tài tử giai nhân tế ngộ, một cặp tài tử giai nhơn.
🇬🇧 The Chinese characters mean talent and person, so a man of talent, learned and a fine writer. This sense belongs to older writing and nearly always pairs with the word for a beautiful woman, the gifted man meeting the fair woman, a couple of gifted man and fair lady.
Thí dụ:
Bá quan văn võ thảy đều vui mừng cho minh quân hổ tướng tao phùng, tài tử giai nhân tế ngộ.
The officers of court and camp were all glad at the meeting of a wise sovereign with a tiger general, of the gifted man with the fair woman.
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Nặng gánh cang thườngAi dòm vô nhà Hải-Yến thì cũng đều cho là một nhà phong lưu thú vị, cũng đều cho là một cặp tài tử giai nhơn.
Whoever looked into Hai Yen's house took it for a home of taste and pleasure, and took the pair for a gifted man and a fair lady.
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Ngọn cỏ gió đùaTừ này được dùng ra sao trong tác phẩm
“Dập dìu tài tử, giai nhân, Ngựa xe như nước áo quần như nêm.”Gần xa nô nức yến anh, Chị em sắm sửa bộ hành chơi xuân. Dập dìu tài tử, giai nhân, Ngựa xe như nước áo quần như nêm. Ngổn ngang gò đống kéo lên, Thoi vàng vó rắc tro tiền giấy bay.
“Thật là tài tử giai nhân, Châu Trần còn có Châu Trần nào hơn?”Khen rằng: Giá đáng Thịnh đường! Tài này sắc ấy nghìn vàng chưa cân! Thật là tài tử giai nhân, Châu Trần còn có Châu Trần nào hơn? Thôi đừng rước dữ cưu hờn, Làm chi lỡ nhịp cho đòn ngang cung.
“Ngàn nghĩ tới bộ râu giả của thằng Nam, thằng bạn thường hay đóng kịch tài tử.”“Họ rút êm ra về, chỉ còn lại trong nhà có các tài tử và các tay chuyên viên thôi.”“Ai không tin cứ nghe tài tử Anh Tuấn nói trong Tivi thì phải tin ngay.”“Nếu anh làm tài tử, tôi khuyên anh nên giải nghệ ngay, sau vụ nầy.”“Phượng đứng nhìn loanh quanh những tấm ảnh tài tử treo trên tường.”“Bá quan văn võ thảy đều vui mừng cho minh quân hổ tướng tao phùng, tài tử giai nhân tế ngộ.”Câu hỏi thường gặp về “tài tử”
“tài tử” là gì?
Người diễn trên sân khấu hay màn ảnh; người làm một việc vì mê chớ không vì nghề; lối đờn ca tài tử của Nam Bộ; và theo chữ Hán là người trai có tài văn chương.
“tài tử” được dùng trong câu như thế nào?
Một câu trong Truyện Kiều (Đoạn trường tân thanh) của Nguyễn Du: “Dập dìu tài tử, giai nhân, Ngựa xe như nước áo quần như nêm.”
Mục từ “tài tử” ghi nhận những chữ Hán Nôm nào?
Trong phạm vi nghĩa của mục từ nầy, các chữ Hán Nôm được ghi nhận là 才 (tài), 子 (tử). Lớp từ vựng: Sino-Vietnamese 才子.
“tài tử” thuộc từ loại gì?
“tài tử” thuộc từ loại danh từ, tính từ. Mục từ này phù hợp cho người học bậc B2.
Tiêu chuẩn thẩm định ngữ liệu tại VietLayers
Mức đối chiếu của mục từ được ghi ở đầu trang. Dẫn chứng có tên tác giả và tác phẩm được trình bày riêng với thí dụ biên soạn. Dẫn chứng về cách dùng không tự xác nhận nguồn gốc của từ. Phần chưa đủ căn cứ cần được đối chiếu thêm.