Trở lại từ điển

thân phận

danh từbậc B1
Bản biên đang soạnChưa xác nhận duyệt cuối
Nghĩa vắn tắt

Nghĩa của “thân phận” là gì?

Chỗ đứng thấp của một người trong đời, cái mình biết mà không đổi được.

Tiếng Anh: A person's low standing in life, known and not to be changed.

Cách đọc
thân phận(chữ để đối chiếu)
Máy đọc để tham khảo, không phải giọng người bản xứ thâu lại

Các nét nghĩa và giải thích chi tiết của “thân phận”:

1 nét nghĩa
1chỗ đứng thấp của một người trong đờiđời sống[tiếng địa phương]
B1

🇻🇳 Chỗ đứng của mình. Khác chữ số phận ở chỗ số phận nói cái trời định, còn thân phận nói cái chỗ mình đứng trong mắt xã hội, nên nó luôn là chỗ thấp. Trong kho văn Nam Bộ nó đi với ba việc: biết thân phận, xét thân phận, và tủi thân phận. Và có một câu rất Nam Bộ: thân phận tôi như vầy mà tôi tính trèo cao quá, sợ phải té nặng.

🇬🇧 One's own standing. It differs from a word for allotted fate in naming the place one holds in the eyes of society, so it is always a low place. In the Southern corpus it goes with three acts: knowing it, weighing it, and grieving over it. And it carries one markedly Southern sentence about climbing too high from a low place and fearing a heavy fall.

Cụm thường gặp:
biết thân phậnthân phận củatủi thân phận

Thí dụ:

Cúc thì lại nghĩ đến thân phận nàng như bất kỳ đêm vắng rào, từ nhiều năm rồi.

Cuc for her part thought of her own lot, as on any quiet fenced in night these many years.

Nguồn: Bình Nguyên Lộc, Một Nàng Hai Chàng

Thân phận kẻ nghèo nghĩ thiệt là chí khổ!

The lot of the poor, when one thinks of it, is hard indeed.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Ngọn cỏ gió đùa

Xin mấy anh xét giùm chỗ đó, thân phận đàn bà con gái đâu có dễ như mấy anh.

I beg you gentlemen to weigh that point, since the lot of a woman is not so easy as yours.

Nguồn: Lê Xuyên, Rặng Trâm Bầu

Cô Lý đọc hết bài nhựt trình rồi cô chắc lưỡi thở dài, não nề cho thân phận của cô Oanh.

Miss Ly finished the newspaper piece and then clicked her tongue and sighed, grieving over Miss Oanh's lot.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Bỏ chồng

Nếu ông Thuận đuổi cô Chức thì tội nghiệp cho thân phận của cô lắm.

If Mister Thuan turns Miss Chuc out, her lot will be very pitiable.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Hai vợ

Ngặt vì tôi thấy cái thân phận thằng Cai tuần Bưởi tội nghiệp quá.

The trouble is that I find the lot of the watchman Buoi too pitiable.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Con nhà nghèo

Xin bà thương giùm thân phận của cháu, đừng phiền cháu tội nghiệp.

I beg you to have pity on my lot and not be vexed with me, for pity's sake.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Người thất chí

Em biết thân phận em lắm.

I know my place very well.

Nguồn: Lê Xuyên, Mặt Trời Đêm

Không phải cô ta ngán Nhạn nhưng chợt nghĩ đến thân phận của mình.

It was not that she was afraid of Nhan, but that she suddenly thought of her own lot.

Nguồn: Lê Xuyên, Kinh Cầu Muống - Quyển Nhì

Thân phận tôi như vầy mà tôi tính trèo cao quá, sợ phải té nặng.

My lot being such, if I reckon on climbing too high I fear a heavy fall.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Từ hôn
Dẫn chứng văn học

Từ này được dùng ra sao trong tác phẩm

Câu trích chính
“Sá chi thân phận tôi đòi, Dẫu rằng xương trắng quê người quản đâu.”
Đoạn trích nguyên tác

Lậy thôi, nàng lại thưa chiềng, Nhờ cha trả được nghĩa chàng cho xuôi. Sá chi thân phận tôi đòi, Dẫu rằng xương trắng quê người quản đâu. Xiết bao kể nỗi thảm sầu! Khắc canh đã giục nam lâu mấy hồi.

Nguyễn Du, Truyện Kiều (Đoạn trường tân thanh), Đoạn 4: Gia biến và bán mình chuộc cha, cặp câu 388
Câu trích chính
“Thương thay thân phận lạc loài, Dẫu sao cũng ở tay người biết sao?”
Đoạn trích nguyên tác

Khéo là mặt dạn, mày dày, Kiếp người đã đến thế này thì thôi! Thương thay thân phận lạc loài, Dẫu sao cũng ở tay người biết sao? Lầu xanh, mới rủ trướng đào, Càng treo giá ngọc, càng cao phẩm người.

Nguyễn Du, Truyện Kiều (Đoạn trường tân thanh), Đoạn 5: Biến cố nhà họ Mã và lầu Ngưng Bích, cặp câu 613
Câu trích chính
“Dặm ngàn, nước thẳm, non xa, Nghĩ đâu thân phận con ra thế này!”
Đoạn trích nguyên tác

Nhớ ơn chín chữ cao sâu, Một ngày một ngả bóng dâu tà tà. Dặm ngàn, nước thẳm, non xa, Nghĩ đâu thân phận con ra thế này! Sân hòe đôi chút thơ ngây Trân cam, ai kẻ đỡ thay việc mình?

Nguyễn Du, Truyện Kiều (Đoạn trường tân thanh), Đoạn 5: Biến cố nhà họ Mã và lầu Ngưng Bích, cặp câu 628
“Cúc thì lại nghĩ đến thân phận nàng như bất kỳ đêm vắng rào, từ nhiều năm rồi.”
Bình Nguyên Lộc, Một Nàng Hai Chàng, Chương 5
“Thiên hạ cười chê, nghĩ mà buồn cho thân phận chàng ăn cướp biển sung sức ấy.”
Sơn Nam, Biển Cỏ Miền Tây, Mây trời và rong biển
“Xin mấy anh xét giùm chỗ đó, thân phận đàn bà con gái đâu có dễ như mấy anh.”
Lê Xuyên, Rặng Trâm Bầu, Phần 1
“Cô Lý đọc hết bài nhựt trình rồi cô chắc lưỡi thở dài, não nề cho thân phận của cô Oanh.”
Hồ Biểu Chánh, Bỏ chồng, Chương 10
“Nếu ông Thuận đuổi cô Chức thì tội nghiệp cho thân phận của cô lắm.”
Hồ Biểu Chánh, Hai vợ, Chương 7
Hỏi đáp nhanh

Câu hỏi thường gặp về “thân phận”

“thân phận” là gì?

Chỗ đứng thấp của một người trong đời, cái mình biết mà không đổi được.

“thân phận” được dùng trong câu như thế nào?

Một câu trong Truyện Kiều (Đoạn trường tân thanh) của Nguyễn Du: “Sá chi thân phận tôi đòi, Dẫu rằng xương trắng quê người quản đâu.”

Mục từ “thân phận” ghi nhận những chữ Hán Nôm nào?

Trong phạm vi nghĩa của mục từ nầy, các chữ Hán Nôm được ghi nhận là 身 (thân), 份 (phận). Lớp từ vựng: Sino-Vietnamese 身份.

“thân phận” thuộc từ loại gì?

“thân phận” thuộc từ loại danh từ. Mục từ này phù hợp cho người học bậc B1.

Trách nhiệm nội dung và Phương pháp biên tập

Tiêu chuẩn thẩm định ngữ liệu tại VietLayers

Mức đối chiếu của mục từ được ghi ở đầu trang. Dẫn chứng có tên tác giả và tác phẩm được trình bày riêng với thí dụ biên soạn. Dẫn chứng về cách dùng không tự xác nhận nguồn gốc của từ. Phần chưa đủ căn cứ cần được đối chiếu thêm.