Trở lại từ điển

thầy thuốc

danh từbậc A2
Bản biên đang soạnChưa xác nhận duyệt cuối
Nghĩa vắn tắt

Nghĩa của “thầy thuốc” là gì?

Là người chữa bịnh nói theo lối gọi cũ, nên nó rộng hơn bác sĩ: nó gồm cả người học trường thuốc lẫn người coi mạch hốt thuốc ở làng.

Tiếng Anh: A healer, in the older Southern name.

Cách đọc
thầy thuốc(chữ để đối chiếu)
Máy đọc để tham khảo, không phải giọng người bản xứ thâu lại

Nghĩa của các cụm từ thường gặp

quan thầy thuốc

Tiếng gọi kính ông bác sĩ của nhà thương nhà nước thời xưa, người khám bịnh, coi mạch và cho thuốc.

Các nét nghĩa và giải thích chi tiết của “thầy thuốc”:

1 nét nghĩa
1người chữa bịnh nói theo lối gọi cũđời sống[tiếng địa phương]
A2

🇻🇳 Người chữa bịnh nói theo lối gọi cũ. Nó rộng hơn bác sĩ, vì nó gồm cả người học trường thuốc lẫn người coi mạch hốt thuốc ở làng, nên có thầy thuốc nhà quê. Trong công sở thời trước còn có quan thầy thuốc, tức là người chữa bịnh ăn lương nhà nước. Nó cũng làm tiếng gọi: cô thầy thuốc, ông thầy thuốc.

🇬🇧 One who treats the sick, by the older name. It is wider than the school trained doctor, taking in both him and the village man who reads the pulse and makes up medicine, so there is a country sort of him. In the old offices there was also a government one, paid by the state. It serves as a title as well.

Cụm thường gặp:

Thí dụ:

Tuy tôi là thầy thuốc nhà quê, song tôi cũng đủ sức nuôi con nuôi cháu tôi mà.

Though I am a country healer, I have means enough to keep my child and my niece.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Bỏ vợ

Vì cô thầy thuốc uất ức tràn trề trong lòng nên cô dở chuyện chồng mà nói nữa.

Because the lady healer was brimming with resentment within, she brought up the matter of her husband again.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Thiệt giả, giả thiệt

Ông Bình với ông thầy thuốc đồng cho mấy lời phê bình của ông giáo là đúng.

He and the healer both pronounced the schoolmaster's remarks to be right.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Đoá hoa tàn

Nàng lại nhà thầy thuốc mà tạ ơn rồi tính sáng bữa sau dắt con về Nha Mân.

She went to the healer's house to give thanks, and then meant to take her child home the next morning.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Chút phận linh đinh

Quan Chủ quận hiệp với quan Thầy thuốc mà tiếp rước các quan và mời vào dinh quận.

The district chief joined with the government healer to receive the officials and ask them into the office.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Cư Kỉnh

Còn như mạng nó không chết, thì thầy thuốc nào cũng cứu được hết, lộn xộn làm chi.

And if his fate is not to die, then any healer can save him, so why the fuss.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Tại tôi

Nhưng cũng phải được thầy thuốc chứng nhận rằng quả ba đã mắc bịnh ấy và vừa khỏi.

But a healer must also certify that her father truly had that illness and has just recovered of it.

Nguồn: Bình Nguyên Lộc, Khi Từ Thức Về Trần

Lối ba giờ chiều, quan Biện lý với quan thầy thuốc ở Vĩnh Long xuống tới.

About three in the afternoon the prosecutor and the government healer came down from that province.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Cha con nghĩa nặng

Ông thầy thuốc dặn phải cữ ăn một ít lâu, nhứt là phải cữ đồ có dầu mỡ.

The healer charged him to keep off certain foods a while, and above all to keep off greasy things.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Lạc đường

Anh nói đạo đức, sao anh làm thầy thuốc, rồi anh lại lấy tiền người ta?

You talk of virtue, so why are you a healer and then take people's money?

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Một đời tài sắc
Dẫn chứng văn học

Từ này được dùng ra sao trong tác phẩm

Câu trích chính
“Vực nàng vào chốn hiên tây, Cắt người coi sóc chạy thầy thuốc thang.”
Đoạn trích nguyên tác

Nàng thì bằn bặt giấc tiên, Mụ thì cầm cập mặt nhìn hồn bay. Vực nàng vào chốn hiên tây, Cắt người coi sóc chạy thầy thuốc thang. Nào hay chưa hết trần duyên, Trong mê dường đã đứng bên một nàng.

Nguyễn Du, Truyện Kiều (Đoạn trường tân thanh), Đoạn 5: Biến cố nhà họ Mã và lầu Ngưng Bích, cặp câu 496
Câu trích chính
“Vốn không làng xóm chi đây, Xin lần tới đó tìm thầy thuốc thang".”
Đoạn trích nguyên tác

Một mình nhắm trước nhắm sau, Xanh xanh bờ cõi dào dào cỏ cây. Vốn không làng xóm chi đây, Xin lần tới đó tìm thầy thuốc thang". Vừa may gặp khách qua đàng, Người người đều chỉ vào làng Đồng-văn.

Nguyễn Đình Chiểu, Lục Vân Tiên, Hồi 2 (Câu 401-1188), cặp câu 191
“Tuy tôi là thầy thuốc nhà quê, song tôi cũng đủ sức nuôi con nuôi cháu tôi mà.”
Hồ Biểu Chánh, Bỏ vợ, Chương 5
“Vì cô thầy thuốc uất ức tràn trề trong lòng nên cô dở chuyện chồng mà nói nữa.”
Hồ Biểu Chánh, Thiệt giả, giả thiệt, Chương 6
“Ông Bình với ông thầy thuốc đồng cho mấy lời phê bình của ông giáo là đúng.”
Hồ Biểu Chánh, Đoá hoa tàn, Chương 06-
“Nàng lại nhà thầy thuốc mà tạ ơn rồi tính sáng bữa sau dắt con về Nha Mân.”
Hồ Biểu Chánh, Chút phận linh đinh, Chương 7
“Quan Chủ quận hiệp với quan Thầy thuốc mà tiếp rước các quan và mời vào dinh quận.”
Hồ Biểu Chánh, Cư Kỉnh, Chương 5
“Còn như mạng nó không chết, thì thầy thuốc nào cũng cứu được hết, lộn xộn làm chi.”
Hồ Biểu Chánh, Tại tôi, Chương 12
Hỏi đáp nhanh

Câu hỏi thường gặp về “thầy thuốc”

“thầy thuốc” là gì?

Là người chữa bịnh nói theo lối gọi cũ, nên nó rộng hơn bác sĩ: nó gồm cả người học trường thuốc lẫn người coi mạch hốt thuốc ở làng.

Cụm từ “quan thầy thuốc” nghĩa là gì?

Tiếng gọi kính ông bác sĩ của nhà thương nhà nước thời xưa, người khám bịnh, coi mạch và cho thuốc.

“thầy thuốc” được dùng trong câu như thế nào?

Một câu trong Truyện Kiều (Đoạn trường tân thanh) của Nguyễn Du: “Vực nàng vào chốn hiên tây, Cắt người coi sóc chạy thầy thuốc thang.”

Mục từ “thầy thuốc” ghi nhận những chữ Hán Nôm nào?

Trong phạm vi nghĩa của mục từ nầy, các chữ Hán Nôm được ghi nhận là 師 (thầy), 毒 (thuốc). Lớp từ vựng: Old Chinese layer 師毒; non-Sino-Vietnamese reading.

“thầy thuốc” thuộc từ loại gì?

“thầy thuốc” thuộc từ loại danh từ. Mục từ này phù hợp cho người học bậc A2.

Trách nhiệm nội dung và Phương pháp biên tập

Tiêu chuẩn thẩm định ngữ liệu tại VietLayers

Mức đối chiếu của mục từ được ghi ở đầu trang. Dẫn chứng có tên tác giả và tác phẩm được trình bày riêng với thí dụ biên soạn. Dẫn chứng về cách dùng không tự xác nhận nguồn gốc của từ. Phần chưa đủ căn cứ cần được đối chiếu thêm.