Trở lại từ điển

tiềm thức

danh từbậc C1
Bản biên đang soạnChưa xác nhận duyệt cuối
Nghĩa vắn tắt

Nghĩa của “tiềm thức” là gì?

Cái biết nằm chìm dưới, mình không hay mà nó vẫn sai mình làm.

Tiếng Anh: The knowing that lies sunk below, unnoticed by oneself yet still directing what one does.

Cách đọc
tiềm thức(chữ để đối chiếu)
Máy đọc để tham khảo, không phải giọng người bản xứ thâu lại

Các nét nghĩa và giải thích chi tiết của “tiềm thức”:

1 nét nghĩa
1cái biết nằm chìm dưới, không hay mà vẫn sai mìnhđời sống[tiếng địa phương]
C1

🇻🇳 Tiềm là chìm, thức là cái biết. Trong kho văn Nam Bộ nó hay làm chủ ngữ của một động từ về việc sai bảo: do tiềm thức sai khiến, tiềm thức xui khiến, tiềm thức chàng đã điều khiển, tiềm thức chàng nói chàng làm thế. Vì vậy nó được đặt đối với chữ ý thức: ý thức của chàng không biết mà tiềm thức chàng biết. Và nó lặng: tiềm thức luôn luôn lặng thinh nhưng hoạt động vô cùng. Nó cũng là chỗ chôn sâu kỷ niệm: chôn sâu trong tiềm thức.

🇬🇧 The elements mean submerged and knowing. In the Southern corpus it is often the subject of a verb of bidding: it bids, it prompts, it directs, it tells a person why he acted. So it is set against the word for conscious awareness, which may not know what it knows. And it is quiet, silent always while working without cease. It is also where memories lie buried deep.

Cụm thường gặp:
do tiềm thứctiềm thức sai khiếntrong tiềm thức

Thí dụ:

Cái cử động ấy do tiềm thức sai khiến, Ngọc thấy nhưng chưa lưu tâm đến nhiều.

That movement was at the bidding of the unconscious; Ngoc saw it but had not yet heeded it much.

Nguồn: Bình Nguyên Lộc, Nhện Chờ Mối Ai ? - Tập I

Những kỷ niệm mà ký ức toan xô ra đó, đang bị chôn sâu trong tiềm thức của anh.

The memories that recollection tries to push out are being buried deep in his unconscious.

Nguồn: Bình Nguyên Lộc, Khi Từ Thức Về Trần

Tiềm thức luôn luôn lặng thinh nhưng hoạt động vô cùng.

The unconscious is always silent, yet endlessly at work.

Nguồn: Bình Nguyên Lộc, Tỳ Vết Tâm Linh

Tâm đã quyết gả Quít, nhưng tiềm thức anh lại mong Quít không ưng lấy Sơn.

Tam had resolved to marry Quit off, but his unconscious hoped Quit would not accept Son.

Nguồn: Bình Nguyên Lộc, Sau Đêm Bố Ráp

Sở dĩ nàng đi xe buýt chớ không đi tắc-xi như mọi lần là do tiềm thức xui khiến cả.

The reason she took the bus and not a taxi as on other occasions was the bidding of the unconscious.

Nguồn: Bình Nguyên Lộc, Ái Ân Thâu Ngắn Cho Dài Tiếc Thương

Tiềm thức chàng đã điều khiển cuộc đi lạc đó, nó có nghĩa là đi luôn, không về nữa.

His unconscious had directed that straying, and it meant going for good and never returning.

Nguồn: Bình Nguyên Lộc, Uống Lộn Thuốc Tiên

Gần đủ nhưng chưa bao giờ đầy đủ, nên tiềm thức chàng ngủ quên luôn.

Nearly enough but never quite enough, so his unconscious fell asleep for good.

Nguồn: Bình Nguyên Lộc, Ký Thác

Tiềm thức chàng nói chàng làm thế để khỏi bị chê, cho dẫu là chê thầm trong bụng người ta.

His unconscious told him he did so in order to escape being faulted, even faulted silently in people's minds.

Nguồn: Bình Nguyên Lộc, Trâm Nhớ Ngàn Thương

Động tác con người do tiềm thức, do dục vọng dồn ép, do khung cảnh chung quanh điều khiển.

Human action is directed by the unconscious, by the press of desire, by the surroundings.

Nguồn: Sơn Nam, Người Việt Có Dân Tộc Tính Không

Hay ý thức của chàng không biết, mà tiềm thức chàng biết?

Or was it that his conscious mind did not know, while his unconscious did?

Nguồn: Bình Nguyên Lộc, Lữ Đoàn Mông Đen
Dẫn chứng văn học

Từ này được dùng ra sao trong tác phẩm

“Cái cử động ấy do tiềm thức sai khiến, Ngọc thấy nhưng chưa lưu tâm đến nhiều.”
Bình-Nguyên Lộc, Nhện Chờ Mối Ai ? - Tập I, Chương 4
“Những kỷ niệm mà ký ức toan xô ra đó, đang bị chôn sâu trong tiềm thức của anh.”
Bình Nguyên Lộc, Khi Từ Thức Về Trần, Chương 1
“Cả hai đều chưng hửng sau tiếng gọi bất giác tự tiềm thức người gọi vọt ra.”
Bình-Nguyên Lộc, Nhện Chờ Mối Ai ? - Tập II, Chương 4
“Tâm đã quyết gả Quít, nhưng tiềm thức anh lại mong Quít không ưng lấy Sơn.”
Bình Nguyên Lộc, Sau Đêm Bố Ráp, Chương 21
“Sở dĩ nàng đi xe buýt chớ không đi tắc-xi như mọi lần là do tiềm thức xui khiến cả.”
Bình Nguyên Lộc, Ái Ân Thâu Ngắn Cho Dài Tiếc Thương, Phần VI
“Tiềm thức chàng đã điều khiển cuộc đi lạc đó, nó có nghĩa là đi luôn, không về nữa.”
Bình Nguyên Lộc, Uống Lộn Thuốc Tiên, Chương 7
“Gần đủ nhưng chưa bao giờ đầy đủ, nên tiềm thức chàng ngủ quên luôn.”
Bình Nguyên Lộc, Ký Thác, Hồn Ma Cũ
“Tiềm thức chàng nói chàng làm thế để khỏi bị chê, cho dẫu là chê thầm trong bụng người ta.”
Bình Nguyên Lộc, Trâm Nhớ Ngàn Thương, Chương 1
Hỏi đáp nhanh

Câu hỏi thường gặp về “tiềm thức”

“tiềm thức” là gì?

Cái biết nằm chìm dưới, mình không hay mà nó vẫn sai mình làm.

“tiềm thức” được dùng trong câu như thế nào?

Một câu trong Nhện Chờ Mối Ai ? - Tập I của Bình-Nguyên Lộc: “Cái cử động ấy do tiềm thức sai khiến, Ngọc thấy nhưng chưa lưu tâm đến nhiều.”

Mục từ “tiềm thức” ghi nhận những chữ Hán Nôm nào?

Trong phạm vi nghĩa của mục từ nầy, các chữ Hán Nôm được ghi nhận là 潛 (tiềm), 識 (thức). Lớp từ vựng: Sino-Vietnamese 潛識.

“tiềm thức” thuộc từ loại gì?

“tiềm thức” thuộc từ loại danh từ. Mục từ này phù hợp cho người học bậc C1.

Trách nhiệm nội dung và Phương pháp biên tập

Tiêu chuẩn thẩm định ngữ liệu tại VietLayers

Mức đối chiếu của mục từ được ghi ở đầu trang. Dẫn chứng có tên tác giả và tác phẩm được trình bày riêng với thí dụ biên soạn. Dẫn chứng về cách dùng không tự xác nhận nguồn gốc của từ. Phần chưa đủ căn cứ cần được đối chiếu thêm.