Trở lại từ điển
Bản biên đang soạnChưa xác nhận duyệt cuối
Nghĩa vắn tắt

Nghĩa của “tỉnh táo” là gì?

Đầu óc trong trẻo, không say, không mê, không loạn trí, còn xét được lẽ phải.

Tiếng Anh: Clear in the head, not drunk, not dazed, not out of one's senses, still able to judge.

Cách đọc
tỉnh táo(chữ để đối chiếu)
Máy đọc để tham khảo, không phải giọng người bản xứ thâu lại

Các nét nghĩa và giải thích chi tiết của “tỉnh táo”:

1 nét nghĩa
1đầu óc trong trẻo, không say không mêđời sống[tiếng địa phương]
B1

🇻🇳 Tỉnh là không mê, táo làm cho nó khô ráo, sáng ra. Trong kho văn Nam Bộ nó đứng ở ba chỗ: đối với cơn say, đối với cơn mê và cơn hoảng, và đối với sự loạn trí. Cho nên nó hay đi chung một câu với chữ say: nhậu tới khuya mà còn tỉnh táo, uống quá say không đủ tỉnh táo. Nó cũng là cái ngoài mặt giữ được trong khi trong lòng buồn bực: ngoài mặt tỉnh táo như thường.

🇬🇧 The first element means not dazed and the second dries and brightens it. In the Southern corpus it stands against three things: against drink, against a daze or a panic, and against losing one's senses. So it often shares a sentence with a word for drunkenness. It is also the face a person keeps while the heart inside is wretched, an outward composure held as usual, and a dying man may keep it to the last breath.

Cụm thường gặp:
còn tỉnh táotỉnh táo như thườngđủ tỉnh táo

Thí dụ:

Lê-văn-Đó tỉnh táo như thường, ai lộn xộn mặc ai, ông cứ đứng giữa trại mà ngó.

Le Van Do was as clear headed as usual; let others make a fuss, he simply stood in the middle of the camp and looked on.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Ngọn cỏ gió đùa

Bây giờ trí chàng mới tỉnh táo để xét bài toán Hồng dưới một quan điểm khác.

Only now was his mind clear enough to consider Hong's problem from another point of view.

Nguồn: Bình Nguyên Lộc, Món Nợ Thiêng Liêng

Đó là điều làm cho Thắm bắt đầu hoảng sợ chớ không mất tỉnh táo như ban nãy nữa.

That was what made Tham begin to panic instead of losing her wits as before.

Nguồn: Lê Xuyên, Mặt Trời Đêm

Nàng hơi choáng váng và nằm một lúc mới tỉnh táo lại được.

She felt a little dizzy and lay a while before she came clear again.

Nguồn: Bình Nguyên Lộc, Nhện Chờ Mối Ai ? - Tập I

Cơn say vẫn còn vương vất trong đầu óc Sỹ khiến anh ta vừa ngây ngất vừa tỉnh táo.

The drink still hung about in Sy's head, leaving him at once dazed and clear headed.

Nguồn: Từ Kế Tường, Cánh Hồng Gai

Mắt tôi tỉnh táo hơn mọi hôm nên tôi không ngủ lại như lời dặn dò của Vũ.

My eyes were clearer than on other days, so I did not go back to sleep as Vu had told me to.

Nguồn: Dung Sàigòn, Êm Ả Một Đời

Nhưng càng uống rượu, thầy Quít càng tỉnh táo.

But the more he drank, the clearer headed the teacher became.

Nguồn: Sơn Nam, Hương Rừng Cà Mau

Em Cúc lại cãi với cháu rằng em tỉnh táo như thường, không có loạn trí.

Cuc argued back with me that she was as clear headed as ever and not out of her senses.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Hai khối tình

Như Thạch nghe mấy lời thì hớn hở, tuy hấp hối mà mặt còn tỉnh táo lắm.

When Nhu Thach heard those words he brightened, and though at his last gasp his face was still clear.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Tại tôi

Tư Bá đã tỉnh táo từ lâu nhưng chú giả vờ đau ốm để thừa cơ hội mà quan sát tình hình.

Tu Ba had had his wits about him for a long time, but he feigned illness to seize the chance of observing how things stood.

Nguồn: Sơn Nam, Vạch Một Chân Trời
Dẫn chứng văn học

Từ này được dùng ra sao trong tác phẩm

“Lê-văn-Đó tỉnh táo như thường, ai lộn xộn mặc ai, ông cứ đứng giữa trại mà ngó.”
Hồ Biểu Chánh, Ngọn cỏ gió đùa, Chương 21
“Bây giờ trí chàng mới tỉnh táo để xét bài toán Hồng dưới một quan điểm khác.”
Bình Nguyên Lộc, Món Nợ Thiêng Liêng, Chương 4
“Đó là điều làm cho Thắm bắt đầu hoảng sợ chớ không mất tỉnh táo như ban nãy nữa.”
Lê Xuyên, Mặt Trời Đêm, Phần 1
“Song anh nọ tỉnh táo đem cốt nọ tắm sạch sẽ rồi ôm ra miếu trả lại chỗ cũ.”
Sơn Nam và Tô Nguyệt Đình, Chuyện Xưa Tích Củ, Ông địa làng Bình Sùng
“Cơn say vẫn còn vương vất trong đầu óc Sỹ khiến anh ta vừa ngây ngất vừa tỉnh táo.”
Từ Kế Tường, Cánh Hồng Gai, Chương 8
“Mắt tôi tỉnh táo hơn mọi hôm nên tôi không ngủ lại như lời dặn dò của Vũ.”
Dung Sàigòn, Êm Ả Một Đời, Chương 5
“Đầu tôi giờ này nghe nhẹ, trí óc tỉnh táo nhưng sao nghe nó như lắc lư, không vững.”
Kim Nhật, Bóng Tối Đi Qua I, VII. Chiếc lá cuối thu
“Em Cúc lại cãi với cháu rằng em tỉnh táo như thường, không có loạn trí.”
Hồ Biểu Chánh, Hai khối tình, Chương 8
Hỏi đáp nhanh

Câu hỏi thường gặp về “tỉnh táo”

“tỉnh táo” là gì?

Đầu óc trong trẻo, không say, không mê, không loạn trí, còn xét được lẽ phải.

“tỉnh táo” được dùng trong câu như thế nào?

Một câu trong Ngọn cỏ gió đùa của Hồ Biểu Chánh: “Lê-văn-Đó tỉnh táo như thường, ai lộn xộn mặc ai, ông cứ đứng giữa trại mà ngó.”

“tỉnh táo” thuộc từ loại gì?

“tỉnh táo” thuộc từ loại tính từ. Mục từ này phù hợp cho người học bậc B1.

Trách nhiệm nội dung và Phương pháp biên tập

Tiêu chuẩn thẩm định ngữ liệu tại VietLayers

Mức đối chiếu của mục từ được ghi ở đầu trang. Dẫn chứng có tên tác giả và tác phẩm được trình bày riêng với thí dụ biên soạn. Dẫn chứng về cách dùng không tự xác nhận nguồn gốc của từ. Phần chưa đủ căn cứ cần được đối chiếu thêm.