Nghĩa của “trõm lơ” là gì?
tả mắt hõm hoặc trũng sâu, thường gợi vẻ mệt
Tiếng Anh: Trõm lơ, also written trỏm lơ, has two attested older Southern uses: it describes markedly sunken or hollow-looking eyes, and in thức trỏm lơ it means staying awake or being unable to sleep late into the night. Neither use identifies a medical cause by itself.
Giải nghĩa đầy đủ và ghi chú cách dùng
Trõm lơ, cũng chép trỏm lơ, có ít nhứt hai cách dùng trong văn Nam Bộ cũ. Sau mắt hoặc cặp mắt, từ tả mắt hõm, trũng sâu và thường gợi vẻ mệt hay tiều tụy; màu đỏ, thâm quầng, buồn, bệnh hoặc nguyên nhân chỉ được tính khi câu nói rõ. Trong tổ hợp thức trỏm lơ, từ lại nhấn trạng thái còn thức, không ngủ được cho tới khuya hoặc suốt đêm. Hai nét có thể gặp gần nhau nhưng không được lấy một nét suy ngược nét kia: mắt trõm lơ không chứng minh người đó mất ngủ, còn thức trỏm lơ không tự cho biết mắt hõm sâu. Đây là lời tả trạng thái, không phải chẩn đoán bệnh, mức thiếu ngủ hay nguyên nhân tâm lý.
Các nét nghĩa và giải thích chi tiết của “trõm lơ”:
2 nét nghĩa🇻🇳 Chỉ dáng mắt lõm sâu rõ; vẻ mệt, đỏ, thâm hay nguyên nhân chỉ được tính khi văn cảnh có chứng cứ.
🇬🇧 Describes markedly sunken or hollow-looking eyes, often suggesting tiredness without identifying a cause.
Thí dụ:
Bà cụ nhìn khách bằng cặp mắt trõm lơ nhưng vẫn cười hiền.
The elderly woman looks at the visitor with hollow eyes but still smiles gently.
Nguồn: thí dụ do ban biên soạn đặtMắt anh trõm lơ thấy rõ, song câu chuyện chưa nói anh thức khuya hay mắc bệnh.
His eyes look distinctly sunken, but the story does not say that he stayed up late or was ill.
Nguồn: thí dụ do ban biên soạn đặtTrong câu mắt đỏ trõm lơ, chữ đỏ là chi tiết thêm chớ trõm lơ chủ yếu nói độ hõm sâu.
In mắt đỏ trõm lơ, redness is an added detail; trõm lơ chiefly describes sunkenness.
Nguồn: thí dụ do ban biên soạn đặtNgười họa sĩ giữ nét trõm lơ của đôi mắt để nhân vật trông tiều tụy hơn.
The artist preserves the sunken look of the eyes to make the character appear more worn.
Nguồn: thí dụ do ban biên soạn đặtTrõm lơ tả vẻ mắt quan sát được, không đủ để kết luận người ấy mắc bệnh gì.
Trõm lơ describes a visible eye appearance and cannot establish any diagnosis.
Nguồn: thí dụ do ban biên soạn đặt🇻🇳 Dùng trong tổ hợp thức trỏm lơ để nói cứ còn thức, không chợp mắt được tới khuya hoặc qua đêm; không tự nêu nguyên nhân hay mức độ bệnh lý.
🇬🇧 In thức trỏm lơ, to remain awake or fail to sleep until late or through the night, without specifying why.
Thí dụ:
Chú Tư thức trõm lơ tới hai giờ sáng mà không nói vì sao chưa ngủ.
Chú Tư remains awake until two in the morning without saying why he has not slept.
Nguồn: thí dụ do ban biên soạn đặtNghe tiếng ghe ngoài bến, cô Ba thức trõm lơ suốt đêm chờ tin.
Hearing boats at the landing, Cô Ba stays awake all night waiting for news.
Nguồn: thí dụ do ban biên soạn đặtCâu thức trõm lơ cho biết người ta còn thức, chưa đủ để chẩn đoán chứng mất ngủ.
The phrase thức trõm lơ says that someone remains awake but is insufficient for diagnosing insomnia.
Nguồn: thí dụ do ban biên soạn đặtMột đêm thức trõm lơ không tự chứng minh sáng hôm sau mắt sẽ hõm sâu.
One wakeful night does not by itself prove that the eyes will look sunken the next morning.
Nguồn: thí dụ do ban biên soạn đặtNgười biên tập ghi thức trõm lơ là cách dùng riêng, không ép nó vào nghĩa tả đôi mắt.
The editor records thức trõm lơ as a distinct use instead of forcing it into the eye-description sense.
Nguồn: thí dụ do ban biên soạn đặtTừ này được dùng ra sao trong tác phẩm
“- Mầy có bịnh hay sao mà bữa nay mắt mầy coi trỏm lơ vậy Chí?”“Thiệt cô có tuổi rồi, đêm nào cũng vậy, cứ thức trỏm lơ đến hai ba giờ sáng chớ có ngủ nghê gì mấy đâu ?”“Có lẽ thầy thức sáng đêm hay sao mà cặp mắt đỏ trõm lơ , gương mặt xát xơ, lại đi dọc đường thầy ngó dáo dác, dường như sợ người ta chặn đường vậy.”“Cô Nhung đương nằm tại bộ ván dầu nhỏ lót phía sau cái bàn viết, cô thấy chồng về thì cô lồm cồm ngồi dậy, ngó chồng với cặp mắt trõm lơ, song cũng cười mà nói: anh đi nắng mệt nên đổ mồ hôi quá Thằng bé đi chợ chưa về, vậy anh cởi áo đi để em múc nước đặng anh rửa mặt cho mát”.”Câu hỏi thường gặp về “trõm lơ”
“trõm lơ” là gì?
tả mắt hõm hoặc trũng sâu, thường gợi vẻ mệt
“trõm lơ” được dùng trong câu như thế nào?
Một câu trong Bỏ vợ của Hồ Biểu Chánh: “Có lẽ thầy thức sáng đêm hay sao mà cặp mắt đỏ trõm lơ , gương mặt xát xơ, lại đi dọc đường thầy ngó dáo dác, dường như sợ người ta chặn đường vậy.”
“trõm lơ” có biến thể vùng miền nào?
“trõm lơ” có các dạng biến thể ghi nhận theo phương ngữ: trỏm lơ (Nam Bộ và văn cũ).
“trõm lơ” thuộc từ loại gì?
“trõm lơ” thuộc từ loại tính từ, cụm trạng từ. Mục từ này phù hợp cho người học bậc C1.
Tiêu chuẩn thẩm định ngữ liệu tại VietLayers
Mức đối chiếu của mục từ được ghi ở đầu trang. Dẫn chứng có tên tác giả và tác phẩm được trình bày riêng với thí dụ biên soạn. Dẫn chứng về cách dùng không tự xác nhận nguồn gốc của từ. Phần chưa đủ căn cứ cần được đối chiếu thêm.