Trở lại từ điển
Bản biên đang soạnChưa xác nhận duyệt cuối
Nghĩa vắn tắt

Nghĩa của “úp mở” là gì?

Là nói nửa vời, hé ra một phần mà giấu phần kia, nên người nghe đoán được mà không chắc, và cái không chắc đó là có ý.

Tiếng Anh: Speaking by halves, hinting while withholding.

Cách đọc
úp mở(chữ để đối chiếu)
Máy đọc để tham khảo, không phải giọng người bản xứ thâu lại

Các nét nghĩa và giải thích chi tiết của “úp mở”:

1 nét nghĩa
1nói nửa vời, hé ra một phần mà giấu phần kiađời sống[thường]
B2

🇻🇳 Nói nửa vời, hé ra một phần mà giấu phần kia. Nghĩa từng chữ là vừa úp vừa mở. Người nghe đoán được mà không chắc, và cái không chắc đó là có ý, nên trong truyện lời úp mở thường làm người ta lo hơn là nói thẳng.

🇬🇧 To speak by halves, letting out one part and keeping back the other, word for word both covering and opening. The hearer can guess without being sure, and that uncertainty is meant, so in stories such words alarm more than plain speech.

Cụm thường gặp:
lời úp mởnói úp mởcâu đáp úp mở

Thí dụ:

Chàng thấy không thể úp mở mãi được, nên đã nói ra một điều mà Hiếu nghe như tiếng sét.

He saw he could not go on by halves, and so said a thing she heard like a thunderclap.

Nguồn: Bình Nguyên Lộc, Hoa Hậu Bồ Đào

Nó càng sợ hơn vì câu đáp úp mở của khách xác nhận điều nó đoán biết.

It grew the more afraid because the guest's half spoken answer confirmed what it had guessed.

Nguồn: Bình Nguyên Lộc, Sau Đêm Bố Ráp

Lần này những lời qua tiếng lại úp mở đó làm cho Huỳnh Mai hoảng sợ.

This time those words half spoken back and forth left her frightened.

Nguồn: Lê Xuyên, Kinh Cầu Muống - Quyển Nhì

Hơn thế, còn sáu chữ úp mở của Hậu Hán Thư, bỏ đi đâu đây chớ?

Besides, there are six half spoken characters in that old history, and where are they to be put?

Nguồn: Bình Nguyên Lộc, Nguồn Gốc Mã Lai Của Dân Tộc Việt Nam

Anh đi xa, anh học nói cái điệu úp mở kỳ cục quá.

You went far away and learned to talk in this half spoken way, and a very odd way it is.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Mẹ ghẻ con ghẻ

Vấn đề phải được đặt ra rõ rệt, và Lan-Chi phải trả lời dứt khoát, không thể kéo dài sự úp mở lâu hơn.

The question must be put plainly and she must answer outright, for the half speaking can be drawn out no longer.

Nguồn: Bình Nguyên Lộc, Ái Ân Thâu Ngắn Cho Dài Tiếc Thương

Những lời úp mở của ông Thần Tốc khiến bà lo ngại lắm.

His half spoken words left her much alarmed.

Nguồn: Bình Nguyên Lộc, Khi Từ Thức Về Trần

Có lẽ ngạc nhiên lắm trước những lời úp mở của mẹ.

Perhaps he was much surprised by his mother's half spoken words.

Nguồn: Bình Nguyên Lộc, Nhìn Xuân Người Khác

Rốt cuộc nàng nắm lấy tay Ngọc, để úp mở trả lời.

In the end she took his hand so as to answer by halves.

Nguồn: Bình Nguyên Lộc, Nhện Chờ Mối Ai ? - Tập II

Đằng nầy nó cứ úp mở mãi, mà mỗi lần úp mở như vậy, hóa ra là nó tăng giá món hàng bằng cách nuôi dưỡng hy vọng của chàng.

This one kept speaking by halves, and each time he did so it came to raising the price of the goods by feeding the other's hope.

Nguồn: Bình Nguyên Lộc, Đèn Cần Giờ
Dẫn chứng văn học

Từ này được dùng ra sao trong tác phẩm

Câu trích chính
“Úp mở như hình một dáng cong Đôi má bây chừ tôi xát yêu”
Đoạn trích nguyên tác

Dẫn cho âm hưởng thấu vô lòng Và hai lổ hở hờ hương vị Úp mở như hình một dáng cong Đôi má bây chừ tôi xát yêu Nóng run như gió lá say chiều Từ lưng uốn éo xuống chân trúc

Bích Khê, Thơ Bích Khê - Tinh Huyết, Châu II, đoạn 12
“Chàng thấy không thể úp mở mãi được, nên đã nói ra một điều mà Hiếu nghe như tiếng sét.”
Bình-nguyên Lộc, Hoa Hậu Bồ Đào, Chương 2
“Nó càng sợ hơn vì câu đáp úp mở của khách xác nhận điều nó đoán biết.”
Bình Nguyên Lộc, Sau Đêm Bố Ráp, Chương 18
“Lần này những lời qua tiếng lại úp mở đó làm cho Huỳnh Mai hoảng sợ.”
Lê Xuyên, Kinh Cầu Muống - Quyển Nhì, Phần 3.2
“Hơn thế, còn sáu chữ úp mở của Hậu Hán Thư, bỏ đi đâu đây chớ?”
Bình Nguyên Lộc, Nguồn Gốc Mã Lai Của Dân Tộc Việt Nam, 11. Phụ lục và kết luận
“Những lời nói úp mở của tôi càng làm cho Bảy ngỡ là tôi có nhiệm vụ điều tra sự rắc rối kể trên.”
Kim Nhật, Bóng Tối Đi Qua III, XVIII. Tạ từ Cách Mạng
“Vấn đề phải được đặt ra rõ rệt, và Lan-Chi phải trả lời dứt khoát, không thể kéo dài sự úp mở lâu hơn.”
Bình Nguyên Lộc, Ái Ân Thâu Ngắn Cho Dài Tiếc Thương, Phần II
“Những lời úp mở của ông Thần Tốc khiến bà lo ngại lắm.”
Bình Nguyên Lộc, Khi Từ Thức Về Trần, Chương 3
Hỏi đáp nhanh

Câu hỏi thường gặp về “úp mở”

“úp mở” là gì?

Là nói nửa vời, hé ra một phần mà giấu phần kia, nên người nghe đoán được mà không chắc, và cái không chắc đó là có ý.

“úp mở” được dùng trong câu như thế nào?

Một câu trong Thơ Bích Khê - Tinh Huyết của Bích Khê: “Úp mở như hình một dáng cong Đôi má bây chừ tôi xát yêu”

“úp mở” thuộc từ loại gì?

“úp mở” thuộc từ loại tính từ. Mục từ này phù hợp cho người học bậc B2.

Trách nhiệm nội dung và Phương pháp biên tập

Tiêu chuẩn thẩm định ngữ liệu tại VietLayers

Mức đối chiếu của mục từ được ghi ở đầu trang. Dẫn chứng có tên tác giả và tác phẩm được trình bày riêng với thí dụ biên soạn. Dẫn chứng về cách dùng không tự xác nhận nguồn gốc của từ. Phần chưa đủ căn cứ cần được đối chiếu thêm.