Trở lại từ điển
Bản biên đang soạnChưa xác nhận duyệt cuối
Nghĩa vắn tắt

Nghĩa của “viện cớ” là gì?

Đưa ra một lý do, thường không thiệt, để từ chối, xin phép hay che giấu ý mình.

Tiếng Anh: To give a reason, often a false one, to refuse, ask leave or hide one's intentions.

Cách đọc
viện cớ(chữ để đối chiếu)
Máy đọc để tham khảo, không phải giọng người bản xứ thâu lại

Các nét nghĩa và giải thích chi tiết của “viện cớ”:

1 nét nghĩa
1lấy cớđời sống[thường]
B2

🇻🇳 Kho văn hay dùng nó cho việc lấy cớ để từ chối, cáo từ hay làm việc khác: viện cớ là mình khó chịu trong người, viện cớ đi mua răng giả, viện cớ già xin về hưu, viện cớ vợ hỗn ẩu. Nó hay đi với là, rằng và đi, và thường có ý cớ đó không phải lý do thiệt, như cái lý do không chánh đáng.

🇬🇧 The corpus often uses it for making an excuse to refuse, leave or do something else: pleading feeling unwell, making the excuse of buying false teeth, citing old age to retire, claiming one's wife was rude. It pairs with that and to go, and usually implies the excuse is not the real reason, like an improper pretext.

Cụm thường gặp:
viện cớ làviện cớ rằngviện cớ đi

Thí dụ:

Còn em viện cớ thưởng công, cái lý do không chánh đáng nên qua xin phép qua cãi lại.

And you give the excuse of rewarding merit, an improper reason, so let me argue back.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Ý và tình

Ban đầu, bà Châu Thị Phú không cho phép viện cớ mình là đàn bà độc thân.

At first Ba Chau Thi Phu would not allow the excuse that she was a single woman.

Nguồn: Sơn Nam và Tô Nguyệt Đình, Chuyện Xưa Tích Củ

Nhưng Dương viện cớ là ở sở cần có chàng cho công việc đỡ bận hơn.

But Duong made the excuse that the office needed him to lighten the work.

Nguồn: Dung Sàigòn, Ngày Tháng Trôi Qua Tình Yêu Còn Lại

Vĩnh Xuân vô xin đơn để vợ, viện cớ vợ hỗn ẩu, lại bỏ nhà chồng.

Vinh Xuan went in to petition for divorce, citing his wife's rudeness and her leaving her husband's house.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Tân Phong nữ sĩ

Cuộc tranh chấp diễn ra nhưng ông chủ Nhan viện cớ, đi vắng mặt.

The dispute broke out, but owner Nhan made excuses and stayed away.

Nguồn: Sơn Nam, Hình Bóng Cũ

Hôm sau, chú viện cớ ra đi lúc mùa bông tràm nở trắng rực.

The next day he made an excuse and left in the season when the melaleuca blossoms whitened everything.

Nguồn: Sơn Nam, Hương Rừng Cà Mau

Hoặc buổi chiều, khoảng hai giờ Thái Hòa có thể nghỉ học, viện cớ đi mua răng làm hàm giả cho bệnh nhân.

Or in the afternoon, around two, Thai Hoa could skip class, making the excuse of buying teeth for a patient's dentures.

Nguồn: Dung Sàigòn & Võ Hà Anh, Lối Cỏ Mù Sương

Nhưng viện cớ gì mà họ không chịu đoàn kết hở ông?

But what excuse do they have for not uniting, sir?

Nguồn: Thẩm Thệ Hà, Gió Biên Thùy

Nhâm viện cớ là mình khó chịu trong người để từ chối những lời mời mọc níu kéo của hai vợ chồng ông hương hào.

Nham pleaded feeling unwell to decline the insistent invitations of the village headman and his wife.

Nguồn: Lê Xuyên, Mặt Trời Đêm

Tôi viện cớ qua đây lấy lại cái nóp.

I made the excuse of coming over to get the rush bag back.

Nguồn: Sơn Nam, Vạch Một Chân Trời
Dẫn chứng văn học

Từ này được dùng ra sao trong tác phẩm

“Còn em viện cớ thưởng công, cái lý do không chánh đáng nên qua xin phép qua cãi lại.”
Hồ Biểu Chánh, Ý và tình, Chương 8
“Ban đầu, bà Châu Thị Phú không cho phép viện cớ mình là đàn bà độc thân.”
Sơn Nam và Tô Nguyệt Đình, Chuyện Xưa Tích Củ, Bà Châu Thị Phú
“Nhưng Dương viện cớ là ở sở cần có chàng cho công việc đỡ bận hơn.”
Dung Sàigòn, Ngày Tháng Trôi Qua Tình Yêu Còn Lại, Chương 5
“Vĩnh Xuân vô xin đơn để vợ, viện cớ vợ hỗn ẩu, lại bỏ nhà chồng.”
Hồ Biểu Chánh, Tân Phong nữ sĩ, Chương 9
“Cuộc tranh chấp diễn ra nhưng ông chủ Nhan viện cớ, đi vắng mặt.”
Sơn Nam, Hình Bóng Cũ, Phần 8
“Hôm sau, chú viện cớ ra đi lúc mùa bông tràm nở trắng rực.”
Sơn Nam, Hương Rừng Cà Mau, Hương Rừng
“Hoặc buổi chiều, khoảng hai giờ Thái Hòa có thể nghỉ học, viện cớ đi mua răng làm hàm giả cho bệnh nhân.”
Dung Sàigòn & Võ Hà Anh, Lối Cỏ Mù Sương, Chương 5
“Nhưng viện cớ gì mà họ không chịu đoàn kết hở ông?”
Thẩm Thệ Hà, Gió Biên Thùy, Chương 3
Hỏi đáp nhanh

Câu hỏi thường gặp về “viện cớ”

“viện cớ” là gì?

Đưa ra một lý do, thường không thiệt, để từ chối, xin phép hay che giấu ý mình.

“viện cớ” được dùng trong câu như thế nào?

Một câu trong Ý và tình của Hồ Biểu Chánh: “Còn em viện cớ thưởng công, cái lý do không chánh đáng nên qua xin phép qua cãi lại.”

“viện cớ” thuộc từ loại gì?

“viện cớ” thuộc từ loại động từ. Mục từ này phù hợp cho người học bậc B2.

Trách nhiệm nội dung và Phương pháp biên tập

Tiêu chuẩn thẩm định ngữ liệu tại VietLayers

Mức đối chiếu của mục từ được ghi ở đầu trang. Dẫn chứng có tên tác giả và tác phẩm được trình bày riêng với thí dụ biên soạn. Dẫn chứng về cách dùng không tự xác nhận nguồn gốc của từ. Phần chưa đủ căn cứ cần được đối chiếu thêm.