Trở lại từ điển

bá tánh

danh từbậc B2
Bản biên đang soạnChưa xác nhận duyệt cuối
Nghĩa vắn tắt

Nghĩa của “bá tánh” là gì?

Là dân chúng nói chung, viết theo lối Nam Bộ, tiếng chữ nghĩa là trăm họ, nên nó nghe trang trọng và hay dùng ở cửa đình cửa chùa.

Tiếng Anh: The common people, in the literary Southern word.

Cách đọc
bá tánh(chữ để đối chiếu)
Máy đọc để tham khảo, không phải giọng người bản xứ thâu lại

Các nét nghĩa và giải thích chi tiết của “bá tánh”:

1 nét nghĩa
1dân chúng nói chung, viết theo lối Nam Bộ, nghĩa là trăm họđời sống[văn chương]
B2

🇻🇳 Dân chúng nói chung, viết theo lối Nam Bộ. Đây là tiếng chữ, nghĩa đen là trăm họ, nên nó nghe trang trọng hơn cụm người ta. Vì vậy nó hay dùng ở cửa đình cửa chùa, trong cụm thập phương bá tánh, nghĩa là bá tánh từ mười phương kéo tới.

🇬🇧 The common people, in the Southern spelling of a bookish word whose plain sense is the hundred surnames. It sounds graver than the everyday word for people, so it is used at temple and communal house gates, in the phrase for the people coming from all quarters.

Cụm thường gặp:
thập phương bá tánhlòng bá tánhngười bá tánh

Thí dụ:

Cái việc cầu đạo của ổng có hại cho bá tánh vì dục vọng của ổng còn quá nhiều.

His seeking after the way does harm to the people, because his own cravings are still far too many.

Nguồn: Sơn Nam, Hương Rừng Cà Mau

Vua chúa ngày xưa nhắc nhở đến dân, "dân vi quý" hoặc gọi tổng quát là bá tánh.

The kings of old kept the people in mind, calling them precious or naming them generally as the hundred surnames.

Nguồn: Sơn Nam, Lịch Sử Khẩn Hoang Miền Nam

Công việc của ban Tế lễ khá bề bộn, nhất là ở đình qui tụ đông đảo khách và bá tánh.

The work of the offering committee is heavy enough, above all at a communal house where guests and people gather in numbers.

Nguồn: Sơn Nam, Thuần Phong Mỹ Tục Việt Nam

Ngoài đầu đường có lu nước thầy để dành giúp cho thập phương bá tánh.

Out at the head of the road there was a water jar he kept for helping the people from all quarters.

Nguồn: Sơn Nam và Tô Nguyệt Đình, Chuyện Xưa Tích Củ

Bá tánh thập phương mỗi ngày kéo tới thọ giáo một đông thêm.

The people from all quarters came every day to receive his teaching, and grew more numerous still.

Nguồn: Sơn Nam và Tô Nguyệt Đình, Chuyện Xưa Tích Củ

Trong số bá tánh, thường cử vài phụ nữ đứng tuổi phụ giúp về giao tế, hoặc làm trưởng ban lo thết đãi.

Among the people, a few middle aged women are commonly appointed to help with the receiving, or made head of the committee for the entertaining.

Nguồn: Sơn Nam, Thuần Phong Mỹ Tục Việt Nam

Nhưng lắm đình có cổ vật mà bá tánh không tới lui.

But many a communal house has its antiquities and yet the people do not come and go there.

Nguồn: Sơn Nam, Thuần Phong Mỹ Tục Việt Nam

Học trò lễ xếp hàng, lạy thần, bá tánh lạy sau.

The ritual pupils stood in line and bowed to the god, and the people bowed after them.

Nguồn: Sơn Nam, Thuần Phong Mỹ Tục Việt Nam

Bá tánh tin vào truyền thống của đình miếu mà các cụ lớn tuổi thời trước hoặc hiện nay đang chăm sóc từng chi tiết.

The people trust in the tradition of the communal houses and shrines that the elders of former days, or of today, tend down to the last detail.

Nguồn: Sơn Nam, Thuần Phong Mỹ Tục Việt Nam

Người bá tánh tranh nhau đến xin tranh, xin chữ viết, nhưng ni cô Tuệ Không chẳng tặng cho ai cả, chỉ làm ra để họ xem tại chùa rồi thôi.

The people vied in coming to ask for a painting or a piece of writing, but the nun gave none away and only made them for people to look at in the temple.

Nguồn: Sơn Nam và Tô Nguyệt Đình, Chuyện Xưa Tích Củ
Dẫn chứng văn học

Từ này được dùng ra sao trong tác phẩm

“Cái việc cầu đạo của ổng có hại cho bá tánh vì dục vọng của ổng còn quá nhiều.”
Sơn Nam, Hương Rừng Cà Mau, Sông Gành Hào
“Vua chúa ngày xưa nhắc nhở đến dân, "dân vi quý" hoặc gọi tổng quát là bá tánh.”
Sơn Nam, Lịch Sử Khẩn Hoang Miền Nam, Làng xóm, điền đất và người dân thời đàng cựu
“Công việc của ban Tế lễ khá bề bộn, nhất là ở đình qui tụ đông đảo khách và bá tánh.”
Sơn Nam, Thuần Phong Mỹ Tục Việt Nam, Diễn Tiến Của Lễ Kỳ Yên
“Ngoài đầu đường có lu nước thầy để dành giúp cho thập phương bá tánh.”
Sơn Nam và Tô Nguyệt Đình, Chuyện Xưa Tích Củ, Bà Châu Thị Phú
“Bá tánh thập phương mỗi ngày kéo tới thọ giáo một đông thêm.”
Sơn Nam và Tô Nguyệt Đình, Chuyện Xưa Tích Củ, Tích cái ống nhổ
“Trong số bá tánh, thường cử vài phụ nữ đứng tuổi phụ giúp về giao tế, hoặc làm trưởng ban lo thết đãi.”
Sơn Nam, Thuần Phong Mỹ Tục Việt Nam, Diễn Tiến Của Lễ Kỳ Yên
“Nhưng lắm đình có cổ vật mà bá tánh không tới lui.”
Sơn Nam, Thuần Phong Mỹ Tục Việt Nam, Bàn Về Nguồn Gốc Của Tế Lễ Ở Đình Xưa
“Học trò lễ xếp hàng, lạy thần, bá tánh lạy sau.”
Sơn Nam, Thuần Phong Mỹ Tục Việt Nam, Diễn Tiến Của Lễ Kỳ Yên
Hỏi đáp nhanh

Câu hỏi thường gặp về “bá tánh”

“bá tánh” là gì?

Là dân chúng nói chung, viết theo lối Nam Bộ, tiếng chữ nghĩa là trăm họ, nên nó nghe trang trọng và hay dùng ở cửa đình cửa chùa.

“bá tánh” được dùng trong câu như thế nào?

Một câu trong Hương Rừng Cà Mau của Sơn Nam: “Cái việc cầu đạo của ổng có hại cho bá tánh vì dục vọng của ổng còn quá nhiều.”

Mục từ “bá tánh” ghi nhận những chữ Hán Nôm nào?

Trong phạm vi nghĩa của mục từ nầy, các chữ Hán Nôm được ghi nhận là 百 (bá), 姓 (tánh). Lớp từ vựng: Sino-Vietnamese 百姓.

“bá tánh” thuộc từ loại gì?

“bá tánh” thuộc từ loại danh từ. Mục từ này phù hợp cho người học bậc B2.

Trách nhiệm nội dung và Phương pháp biên tập

Tiêu chuẩn thẩm định ngữ liệu tại VietLayers

Mức đối chiếu của mục từ được ghi ở đầu trang. Dẫn chứng có tên tác giả và tác phẩm được trình bày riêng với thí dụ biên soạn. Dẫn chứng về cách dùng không tự xác nhận nguồn gốc của từ. Phần chưa đủ căn cứ cần được đối chiếu thêm.