Trở lại từ điển
Bản biên đang soạnChưa xác nhận duyệt cuối
Nghĩa vắn tắt

Nghĩa của “ban đêm” là gì?

Là lúc trời tối, coi như một khoảng của ngày, và tiếng ban ở đầu là tiếng chia ngày ra buổi, nên nó đứng đối với ban ngày.

Tiếng Anh: At night, in the dark part of the day.

Cách đọc
ban đêm(chữ để đối chiếu)
Máy đọc để tham khảo, không phải giọng người bản xứ thâu lại

Các nét nghĩa và giải thích chi tiết của “ban đêm”:

1 nét nghĩa
1lúc trời tối, coi như một khoảng của ngàyđời sống[tiếng địa phương]
A1

🇻🇳 Lúc trời tối, coi như một khoảng của ngày. Tiếng ban ở đầu là tiếng chia ngày ra buổi, nên nó đứng cùng bộ với ban ngày và ban trưa. Nam Bộ còn nói dài ra thành ban đêm ban hôm khi muốn nhấn cái khuya khoắt. Nó thường đứng đầu câu, và nó hay mang cái ý rằng việc làm lúc đó là việc không tiện cho người ta thấy.

🇬🇧 The dark part of the day, taken as one of its divisions. The word at the head divides the day into parts, so it belongs with the words for daytime and midday. The South lengthens it into a doubled form to press the lateness. It commonly heads a sentence, and often carries the sense that what is done then is not fit to be seen.

Cụm thường gặp:
ban đêm ban hômlúc ban đêmban ngày ban đêm

Thí dụ:

Nếu có về, dầu ban đêm đi nữa, cũng có một hai người thấy chớ, thiệt không có.

If he had come home, even at night, one or two would have seen him, and truly nobody did.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Lạc đường

Ban đêm nàng nằm im lìm như ngủ song nước mắt cứ tuôn ra hoài, ngủ không được.

At night she lay still as though asleep, and yet her tears kept flowing and she could not sleep.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Sống thác với tình

Tôi đưa nó đi Thảo Cầm Viên, đi coi Cải lương, đi xem đèn màu Sài gòn ban đêm.

I took the child to the zoo, to the opera, and to see the coloured lights of the city at night.

Nguồn: Bình Nguyên Lộc, Cuống Rún Chưa Lìa

Ban đêm, họ lội bì bõm ra trại nhưng không dám lại gần, e thầy biết mà có tội.

At night they waded out to the camp but dared not come close, lest the teacher know and there be trouble.

Nguồn: Sơn Nam, Hương Rừng Cà Mau

Mấy đứa bạn trai, ban đêm rảnh việc, chúng nó thường mặc đồ trắng mà đi chơi.

Her young men friends, being free at night, commonly put on white and went out.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Cư Kỉnh

Ông cho ăn cơm chung và ngủ phòng kế phòng ông đặng ban đêm ông dạy cháu học.

He had him eat with the family and sleep in the room next his own, so as to teach him at night.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Mẹ ghẻ con ghẻ

Đã vậy mà nó còn phải lo hầu trầu nước cho bà Phủ, ban đêm phải đấm bóp cho bà.

And besides that she had to serve the lady her betel and water, and rub her limbs at night.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Nợ đời

Đứa con gái mà ông ngỡ chính chắn lắm, đoan trang lắm, lại rước trai ban đêm.

The girl he supposed so steady and so modest was receiving a young man at night.

Nguồn: Bình Nguyên Lộc, Tâm Trạng Hồng

Ban đêm hay là chúa nhựt anh có rảnh ra ăn cơm và nói chuyện chơi, nghe hôn anh.

At night or on Sunday, if you are free come out and eat and talk with us, do you hear me.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Một chữ tình

Ban đêm chong đèn lấy sách ra đọc, chàng cứ ngồi ngó ngọn đèn mà tưởng cha hoài.

At night he lit the lamp and took out his book, and then sat looking at the flame and thinking of his father.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Ngọn cỏ gió đùa
Dẫn chứng văn học

Từ này được dùng ra sao trong tác phẩm

Câu trích chính
“Đang khi mầu-nhiệm phủ ban đêm, Có thứ gì rơi giữa khoảng im”
Đoạn trích nguyên tác

Gió say lướt mướt trong màu sáng. Hoa với tôi đều cảm-động sơ. Đang khi mầu-nhiệm phủ ban đêm, Có thứ gì rơi giữa khoảng im , Rơi tự thượng tầng không khí xuống , Tiếng vang nhè nhẹ dội vào tim.

Hàn Mặc Tử, Thơ Hàn Mặc Tử, Tập thơ Đau thương, đoạn 24
Câu trích chính
“Nơi làn gió nhẹ lúc ban đêm. Hồn xưa tự ấy không về nữa:”
Đoạn trích nguyên tác

Ít nhiều hơi-hám của kiên-trinh. Đừng tưởng ngàn xưa còn phảng-phất Nơi làn gió nhẹ lúc ban đêm. Hồn xưa tự ấy không về nữa: Ở cõi hư-vô dấu đã chìm. Chỉ có trăng sao là bất diệt,

Hàn Mặc Tử, Thơ Hàn Mặc Tử, Tập thơ Đau thương, đoạn 47
Câu trích chính
“Tiếng rú ban đêm rạn bóng mờ, Tiếng rú hồn tôi xô vỡ sóng,”
Đoạn trích nguyên tác

Lòng tôi bát ngát rộng bằng hai. Tôi ngồi dưới bến đợi nường Mơ, Tiếng rú ban đêm rạn bóng mờ, Tiếng rú hồn tôi xô vỡ sóng, Rung tầng không khí, bạt vi-lô. Ai đi lẳng lặng trên làn nước,

Hàn Mặc Tử, Thơ Hàn Mặc Tử, Tập thơ Đau thương, đoạn 227
“Nếu có về, dầu ban đêm đi nữa, cũng có một hai người thấy chớ, thiệt không có.”
Hồ Biểu Chánh, Lạc đường, Chương 3
“Ban đêm nàng nằm im lìm như ngủ song nước mắt cứ tuôn ra hoài, ngủ không được.”
Hồ Biểu Chánh, Sống thác với tình, Chương 9
“Tôi đưa nó đi Thảo Cầm Viên, đi coi Cải lương, đi xem đèn màu Sài gòn ban đêm.”
Bình Nguyên Lộc, Cuống Rún Chưa Lìa, Con Tám Cù Lần
“Ban đêm, họ lội bì bõm ra trại nhưng không dám lại gần, e thầy biết mà có tội.”
Sơn Nam, Hương Rừng Cà Mau, Đóng Gông ông Thầy Quít
“Mấy đứa bạn trai, ban đêm rảnh việc, chúng nó thường mặc đồ trắng mà đi chơi.”
Hồ Biểu Chánh, Cư Kỉnh, Chương 10
Hỏi đáp nhanh

Câu hỏi thường gặp về “ban đêm”

“ban đêm” là gì?

Là lúc trời tối, coi như một khoảng của ngày, và tiếng ban ở đầu là tiếng chia ngày ra buổi, nên nó đứng đối với ban ngày.

“ban đêm” được dùng trong câu như thế nào?

Một câu trong Thơ Hàn Mặc Tử của Hàn Mặc Tử: “Đang khi mầu-nhiệm phủ ban đêm, Có thứ gì rơi giữa khoảng im”

“ban đêm” thuộc từ loại gì?

“ban đêm” thuộc từ loại trạng từ. Mục từ này phù hợp cho người học bậc A1.

Trách nhiệm nội dung và Phương pháp biên tập

Tiêu chuẩn thẩm định ngữ liệu tại VietLayers

Mức đối chiếu của mục từ được ghi ở đầu trang. Dẫn chứng có tên tác giả và tác phẩm được trình bày riêng với thí dụ biên soạn. Dẫn chứng về cách dùng không tự xác nhận nguồn gốc của từ. Phần chưa đủ căn cứ cần được đối chiếu thêm.