Trở lại từ điển
Bản biên đang soạnChưa xác nhận duyệt cuối
Nghĩa vắn tắt

Nghĩa của “chẳng lẽ” là gì?

Là mở một câu hỏi để chối, nghĩa là không có lẽ nào như vậy, nên người nói không chờ ai trả lời mà chỉ muốn người kia thấy cái vô lý.

Tiếng Anh: Surely not, it cannot be that.

Cách đọc
chẳng lẽ(chữ để đối chiếu)
Máy đọc để tham khảo, không phải giọng người bản xứ thâu lại

Nghĩa của các cụm từ thường gặp

chớ chẳng lẽ

Lối nói Nam Bộ đặt giữa câu: vế trước nói điều phải làm hay điều hợp lẽ, vế sau nêu điều ngược lại để cho thấy điều đó không lẽ nào được.

Các nét nghĩa và giải thích chi tiết của “chẳng lẽ”:

1 nét nghĩa
1mở một câu hỏi để chối, không có lẽ nào như vậyđời sống[tiếng địa phương]
B1

🇻🇳 Nghĩa chữ là không có lẽ nào. Nó mở một câu hỏi để chối, nên người nói không chờ ai trả lời mà chỉ muốn người kia tự thấy cái vô lý. Vì vậy nó hầu như luôn đi với chữ hay sao ở cuối câu, thành cặp có chữ chẳng lẽ ở đầu và chữ hay sao ở cuối. Trong tiếng Nam Bộ đây là lối bàn quen, và nó nhẹ hơn một lời trách thẳng.

🇬🇧 By the words, there is no reason it should be so. It opens a question in order to deny, so the speaker waits for no answer but wants the other to see the absurdity. Hence it almost always pairs with a tag at the end of the clause. In Southern speech this is a common way of arguing, and it is gentler than a direct reproach.

Cụm thường gặp:
chẳng lẽ hay saochẳng lẽ lạichớ chẳng lẽ

Thí dụ:

Chẳng lẽ mỗi lần em lại bên anh, anh đều nhảy xuống sông hết ráo trơn hay sao?

Surely you are not going to jump into the river every single time I come near you?

Nguồn: Lê Xuyên, Rặng Trâm Bầu

Xóm này tản lạc hết rồi, chẳng lẽ cứ đôi ba ngày là xảy ra một chuyện rắn cắn.

This hamlet is all scattered now; surely there cannot be a snakebite every two or three days.

Nguồn: Sơn Nam, Vạch Một Chân Trời

Chẳng lẽ anh nôn nả bơi xuồng mấy cây số ra ngoải để ngó nhau một cái rồi về?

Surely you did not paddle several miles out there in a hurry only to look at each other once and go home?

Nguồn: Lê Xuyên, Kinh Cầu Muống - Quyển Nhất

Bây giờ, ở ngay phòng Hà Anh, hắn hỏi mình chẳng lẽ làm ngơ thì bỉ mặt bạn.

Now, right in her own room, he was asking him, and surely to feign ignorance would shame his friend.

Nguồn: Ngọc Linh, Trên Sông Hoàng Hôn

Thưa ông, nếu chúng tôi ngửa tay xin ông mười đồng, chẳng lẽ ông không cho.

Sir, if we held out our hands and asked you for ten piastres, surely you would not refuse.

Nguồn: Sơn Nam, Người Bạn Triệu Phú

Chẳng lẽ anh để cho nó bung ra trở lại mà anh không làm sao ngăn cản được?

Surely you will not let it break out again without being able to stop it somehow?

Nguồn: Lê Xuyên, Mặt Trời Đêm

Đờn bà có người dữ, mà cũng có người hiền, chớ chẳng lẽ hết thảy đều dữ.

Among women some are fierce and some are gentle; surely they cannot all be fierce.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Tân Phong nữ sĩ

Đường dài vượt chín phần mười rồi, chẳng lẽ phần chót, nỡ lòng nào để lão khiêng vác.

Nine tenths of the long road is behind us; surely for the last part you cannot bear to let the old man carry it.

Nguồn: Sơn Nam, Biển Cỏ Miền Tây

Chẳng lẽ chàng lại đi nhậu nhẹt, phòng trà hay đi nhẩy nhót với bạn bè.

Surely he would not be off drinking and to the tea rooms and dancing with his friends.

Nguồn: Dung Sàigòn, Ngày Tháng Trôi Qua Tình Yêu Còn Lại

Thì sẵn tao ngồi núp rình bẩy cò tao cũng nín luôn, chớ chẳng lẽ la làng lên hay sao?

Then since I was crouching in wait for the herons I held my tongue too; surely I was not to cry out.

Nguồn: Lê Xuyên, Chú Tư Cầu
Dẫn chứng văn học

Từ này được dùng ra sao trong tác phẩm

“Chẳng lẽ mỗi lần em lại bên anh, anh đều nhảy xuống sông hết ráo trơn hay sao?”
Lê Xuyên, Rặng Trâm Bầu, Phần 3
“Xóm này tản lạc hết rồi, chẳng lẽ cứ đôi ba ngày là xảy ra một chuyện rắn cắn.”
Sơn Nam, Vạch Một Chân Trời, Phần 4
“Chẳng lẽ anh nôn nả bơi xuồng mấy cây số ra ngoải để ngó nhau một cái rồi về?”
Lê Xuyên, Kinh Cầu Muống - Quyển Nhất, Phần 1.4
“Bây giờ, ở ngay phòng Hà Anh, hắn hỏi mình chẳng lẽ làm ngơ thì bỉ mặt bạn.”
Ngọc Linh, Trên Sông Hoàng Hôn, Chương 6
“Thưa ông, nếu chúng tôi ngửa tay xin ông mười đồng, chẳng lẽ ông không cho.”
Sơn Nam, Người Bạn Triệu Phú, Những Viên Thuốc Bổ
“Chẳng lẽ anh để cho nó bung ra trở lại mà anh không làm sao ngăn cản được?”
Lê Xuyên, Mặt Trời Đêm, Phần 4
“Đờn bà có người dữ, mà cũng có người hiền, chớ chẳng lẽ hết thảy đều dữ.”
Hồ Biểu Chánh, Tân Phong nữ sĩ, Chương 8
“Đường dài vượt chín phần mười rồi, chẳng lẽ phần chót, nỡ lòng nào để lão khiêng vác.”
Sơn Nam, Biển Cỏ Miền Tây, Vẹt Lục Bình
Hỏi đáp nhanh

Câu hỏi thường gặp về “chẳng lẽ”

“chẳng lẽ” là gì?

Là mở một câu hỏi để chối, nghĩa là không có lẽ nào như vậy, nên người nói không chờ ai trả lời mà chỉ muốn người kia thấy cái vô lý.

Cụm từ “chớ chẳng lẽ” nghĩa là gì?

Lối nói Nam Bộ đặt giữa câu: vế trước nói điều phải làm hay điều hợp lẽ, vế sau nêu điều ngược lại để cho thấy điều đó không lẽ nào được.

“chẳng lẽ” được dùng trong câu như thế nào?

Một câu trong Rặng Trâm Bầu của Lê Xuyên: “Chẳng lẽ mỗi lần em lại bên anh, anh đều nhảy xuống sông hết ráo trơn hay sao?”

“chẳng lẽ” thuộc từ loại gì?

“chẳng lẽ” thuộc từ loại trạng từ. Mục từ này phù hợp cho người học bậc B1.

Trách nhiệm nội dung và Phương pháp biên tập

Tiêu chuẩn thẩm định ngữ liệu tại VietLayers

Mức đối chiếu của mục từ được ghi ở đầu trang. Dẫn chứng có tên tác giả và tác phẩm được trình bày riêng với thí dụ biên soạn. Dẫn chứng về cách dùng không tự xác nhận nguồn gốc của từ. Phần chưa đủ căn cứ cần được đối chiếu thêm.