Trở lại từ điển
Bản biên đang soạnChưa xác nhận duyệt cuối
Nghĩa vắn tắt

Nghĩa của “chín” là gì?

Nói trái cây, lúa đã tới lúc ăn, lúc gặt (trái chín, lúa chín); nói đồ ăn đã nấu tới (cơm chín); con số 9 (chín giờ); trong chín chắn là suy nghĩ kỹ, già dặn.

Tiếng Anh: Ripe, of fruit or rice; cooked through, of food; the number nine; and, in chin chan, mature and well considered.

Cách đọc
chín(chữ để đối chiếu)
Máy đọc để tham khảo, không phải giọng người bản xứ thâu lại

Các nét nghĩa và giải thích chi tiết của “chín”:

4 nét nghĩa
1trái cây, lúa đã tới độ ăn, độ gặtcây trái[thường]
A1

🇻🇳 Nói trái cây đã tới lúc ăn được, ngọt, mềm, đổi màu; nói lúa đã vàng hột, tới lúc gặt: trái chín, chín cây, chín đỏ, lúa chín.

🇬🇧 Of fruit, ready to eat, sweet, soft and changed in colour; of rice, with golden grain, ready for harvest: trai chin (ripe fruit), chin cay (ripened on the tree), lua chin (ripe rice).

Cụm thường gặp:
trái chínchín câychín đỏlúa chínchín rụng

Thí dụ:

Nó giựt mình day lại coi thì thấy một trái mảng cầu xiêm chín rụng nằm dưới đất.

He turned round with a start and saw a ripe soursop that had fallen and was lying on the ground.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Chút phận linh đinh

Bà chủ sắp mỗi dĩa 6 trái xoài voi, trái nào cũng nương nưởng no tròn và chín đỏ.

The mistress set six elephant mangoes on each plate, every one plump, round and ripened to a deep red.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Tơ hồng vương vấn

Lúa chưa chín nên lúc nầy ở nhà thì nằm co, chớ không có công việc gì mà làm.

The rice was not ripe yet, so for now he stayed home curled up, with no work to do.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Hạnh phúc lối nào
2đồ ăn đã nấu tớiăn uống[thường]
A1

🇻🇳 Nói cơm, đồ ăn đã được nấu, nướng, luộc tới mức ăn được: cơm chín, nấu chín, luộc chín.

🇬🇧 Of rice or other food, cooked, grilled or boiled enough to eat: com chin (the rice is done), nau chin (to cook through).

Cụm thường gặp:
cơm chínnấu chínluộc chín

Thí dụ:

Cơm chín rồi dọn ra mà ăn với nhau, chồng vợ anh em thuận hoà vui vẻ hết sức.

When the rice was done they served it and ate together, husband, wife and brothers all in perfect harmony and good cheer.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Đại nghĩa diệt thân

Cơm chín rồi, Thu Thủy ra vườn mời ông ngoại vô ăn.

When the rice was cooked, Thu Thuy went out to the garden to ask her grandfather in to eat.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Sống thác với tình
3số 9số đếm[thường]
A1

🇻🇳 Con số đứng sau tám, trước mười: chín giờ, tháng chín, một ngàn chín trăm.

🇬🇧 The number nine, after eight and before ten: nine o'clock, the ninth month, nineteen hundred.

Cụm thường gặp:
chín giờtháng chínchín mười

Thí dụ:

Tài xế đi kỹ, không cho xe chạy mau lắm, nên chín giờ ba khắc thì tới Phú Lâm.

The driver went carefully and did not let the car go too fast, so they reached Phu Lam at a quarter to ten.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Mẹ ghẻ con ghẻ

Chín giờ đêm, đang ngồi ở tiệm cà phê, tôi bỗng nghe buồn buồn nhơ nhớ ai.

At nine at night, sitting in a coffee shop, I suddenly felt a little sad and found myself missing someone.

Nguồn: Bình Nguyên Lộc, Diễm Phượng

Anh trả lại cho Lâm Liễn Thành một ngàn còn dư được một ngàn chín trăm đồng.

He paid Lam Lien Thanh back a thousand and still had one thousand nine hundred dong left over.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Ai làm được
4chín chắn: suy nghĩ kỹ, già dặntâm tánh[thường]
B1

🇻🇳 Trong chín chắn: suy nghĩ kỹ càng, cân nhắc đủ đường, ăn nói làm việc già dặn, không hấp tấp.

🇬🇧 In chin chan: careful and well considered in thought, mature and steady in word and deed, never rash.

Cụm thường gặp:
chín chắnsuy nghĩ chín chắn

Thí dụ:

Anh sống có ba năm mà đã thành người chín chắn hết sức.

You have lived here only three years and already become a thoroughly mature man.

Nguồn: Bình Nguyên Lộc, Đừng Hỏi Tại Sao

Anh Bảy ảnh chịu đi như vậy là đã suy nghĩ chín chắn lắm rồi.

If Bay has agreed to go like that, he has thought it through very carefully.

Nguồn: Lê Xuyên, Kinh Cầu Muống - Quyển Nhì
Dẫn chứng văn học

Từ này được dùng ra sao trong tác phẩm

Câu trích chính
“Ngày xuân con én đưa thoi, Thiều quang chín chục đã ngoài sáu mươi.”
Đoạn trích nguyên tác

Êm đềm trướng rủ màn che, Tường đông ong bướm đi về mặc ai. Ngày xuân con én đưa thoi, Thiều quang chín chục đã ngoài sáu mươi. Cỏ non xanh tận chân trời, Cành lê trắng điểm một vài bông hoa.

Nguyễn Du, Truyện Kiều (Đoạn trường tân thanh), Đoạn 2: Du xuân Thanh minh và gặp Kim Trọng, cặp câu 20
Câu trích chính
“Tưởng bề nguồn nước cội cây Công cao ngàn trượng ngãi dày chín trăng”
Đoạn trích nguyên tác

"Suối vàng hồn mẹ có linh, Chứng cho con trẻ lòng thành ngày nay. Tưởng bề nguồn nước cội cây Công cao ngàn trượng ngãi dày chín trăng Suy trang nằm giá khóc măng

Nguyễn Đình Chiểu, Lục Vân Tiên, Hồi 4 (Câu 1601-2082), cặp câu 22
Câu trích chính
“Khi tựa gối khi cúi đầu, Khi vò chín khúc khi chau đôi mày.”
Đoạn trích nguyên tác

Ngọn đèn khi tỏ khi mờ, Khiến người ngồi đó cũng ngơ ngẩn sầu. Khi tựa gối khi cúi đầu, Khi vò chín khúc khi chau đôi mày. Rằng: Hay thì thật là hay, Nghe ra ngậm đắng nuốt cay thế nào!

Nguyễn Du, Truyện Kiều (Đoạn trường tân thanh), Đoạn 3: Kim Trọng và Thúy Kiều đính ước, cặp câu 244
Câu trích chính
“Nguyệt Nga nàng ấy nên người, Lựa ngày tháng chín hai mươi cống Hồ".”
Đoạn trích nguyên tác

Sắc phong Kiều lão thái khanh: "Việc trong nhà nước đã đành cậy ngươi, Nguyệt Nga nàng ấy nên người, Lựa ngày tháng chín hai mươi cống Hồ". Kiều công vâng lịnh nhà vua, Lẽ nào mà dám nói phô điều nào.

Nguyễn Đình Chiểu, Lục Vân Tiên, Hồi 3 (Câu 1189-1600), cặp câu 68
Câu trích chính
“Nàng còn đứng tựa hiên tây, Chín hồi vấn vít như vầy mối tơ.”
Đoạn trích nguyên tác

Não người cữ gió tuần mưa, Một ngày nặng gánh tương tư một ngày. Nàng còn đứng tựa hiên tây, Chín hồi vấn vít như vầy mối tơ. Trông chừng khói ngất song thưa, Hoa trôi trác thắm, liễu xơ xác vàng.

Nguyễn Du, Truyện Kiều (Đoạn trường tân thanh), Đoạn 3: Kim Trọng và Thúy Kiều đính ước, cặp câu 285
Câu trích chính
“Vậy cũng đạo chúa nghĩa tôi, Thái sư ý muốn cướp ngôi chín trùng”
Đoạn trích nguyên tác

"Những ngờ tướng ngỏ tôi hiền Vậy cũng đạo chúa nghĩa tôi, Thái sư ý muốn cướp ngôi chín trùng Hớn xưa có gã Đổng công Nuôi thằng Lữ Bố cướp dòng nhà Lưu.

Nguyễn Đình Chiểu, Lục Vân Tiên, Hồi 4 (Câu 1601-2082), cặp câu 142
“Trái chín sớm đã hái hết rồi”
Hồ Biểu Chánh, Ái tình miếu, Chương 8
“Nó đòi ăn chuối chín”
Sơn Nam, 26 Truyện Ngắn Sơn Nam, Cái va li bí mật
Hỏi đáp nhanh

Câu hỏi thường gặp về “chín”

“chín” là gì?

Nói trái cây, lúa đã tới lúc ăn, lúc gặt (trái chín, lúa chín); nói đồ ăn đã nấu tới (cơm chín); con số 9 (chín giờ); trong chín chắn là suy nghĩ kỹ, già dặn.

“chín” được dùng trong câu như thế nào?

Một câu trong Truyện Kiều (Đoạn trường tân thanh) của Nguyễn Du: “Ngày xuân con én đưa thoi, Thiều quang chín chục đã ngoài sáu mươi.”

Mục từ “chín” ghi nhận những chữ Hán Nôm nào?

Trong phạm vi nghĩa của mục từ nầy, các chữ Hán Nôm được ghi nhận là 𠃩 (chín). Lớp từ vựng: Mekong-Southern.

“chín” có biến thể vùng miền nào?

“chín” có các dạng biến thể ghi nhận theo phương ngữ: chín (Khắp nước, và là một bậc trong thang độ chín ở Nam Bộ).

“chín” thuộc từ loại gì?

“chín” thuộc từ loại tính từ, số từ. Mục từ này phù hợp cho người học bậc A1.

Trách nhiệm nội dung và Phương pháp biên tập

Tiêu chuẩn thẩm định ngữ liệu tại VietLayers

Mức đối chiếu của mục từ được ghi ở đầu trang. Dẫn chứng có tên tác giả và tác phẩm được trình bày riêng với thí dụ biên soạn. Dẫn chứng về cách dùng không tự xác nhận nguồn gốc của từ. Phần chưa đủ căn cứ cần được đối chiếu thêm.