Trở lại từ điển

cố nhân

danh từbậc B2
Bản biên đang soạnChưa xác nhận duyệt cuối
Nghĩa vắn tắt

Nghĩa của “cố nhân” là gì?

Là người cũ, nhứt là người mình từng thương, nên nó có cái tiếc ở trong; cũng dùng cho người quen cũ, bạn cũ lâu ngày gặp lại.

Tiếng Anh: A person from one's past, above all a former love; also an old friend or acquaintance.

Cách đọc
cố nhân(chữ để đối chiếu)
Máy đọc để tham khảo, không phải giọng người bản xứ thâu lại

Các nét nghĩa và giải thích chi tiết của “cố nhân”:

2 nét nghĩa
1người cũ mình từng thươngđời sống[văn chương]
B2

🇻🇳 Người cũ mà mình từng thương. Chữ cố viết 故, nghĩa là xưa, là đã qua; chữ nhân viết 人, là người. Nó có cái tiếc ở trong, nên gặp lại cố nhân thì vừa mừng vừa xót: hắn thương cố nhân không biết đến đâu, chàng khỏi xót xa khi cố nhân bỗng tiêu tan đi mất, mong tìm thấy một bóng dáng mường tượng bóng dáng cố nhân. Người ta còn hỏi nhau cố nhân biết có về không.

🇬🇧 The one from one's past whom one loved. The first syllable means old and gone by, the second means person. There is regret in the word, so meeting such a person again is at once glad and painful, and people seek a shape like theirs in strangers, or wonder whether they will ever come back.

Cụm thường gặp:
gặp lại cố nhânbóng dáng cố nhânthương cố nhân

Thí dụ:

Hắn thương cố nhân không biết đến đâu, nhưng không còn muốn lấy cố nhân làm vợ nữa.

How much he loved her from the old days there is no telling, but he no longer wished to take her to wife.

Nguồn: Bình Nguyên Lộc, Sau Đêm Bố Ráp

Nhưng người xưa của tôi không thích để cho cố nhân của nàng gặp lại một cô Lan đã già.

But the woman of my past does not care to let her own old love meet a girl already grown old.

Nguồn: Bình Nguyên Lộc, Diễm Phượng

Nhưng không làm sao mà chàng khỏi xót xa khi vụt thình lình cố nhân bỗng tiêu tan đi mất.

But there was no way for him to escape the pang when all at once the woman of his past vanished away.

Nguồn: Bình Nguyên Lộc, Nhện Chờ Mối Ai ? - Tập II

Hắn đẹp trai lắm và hao hao giống anh chàng ký giả cố nhân.

He was very handsome and somewhat like that journalist of her past.

Nguồn: Bình Nguyên Lộc, Nhìn Xuân Người Khác

Những kẻ ở vào tâm trạng ấy hay có khuynh hướng tìm quên lãng ở các chốn ăn chơi, mong tìm thấy một bóng dáng mường tượng bóng dáng cố nhân.

People in that state of mind tend to look for forgetfulness in places of amusement, hoping to find a shape resembling the shape of one they loved.

Nguồn: Bình Nguyên Lộc, Lữ Đoàn Mông Đen

Nhưng cố nhân biết có về không?

But who knows whether the one of old will ever come back?

Nguồn: Thẩm Thệ Hà, Bạc Áo Hào Hoa

Nhưng mỏa thì không tiếc vì mỏa được dịp gặp lại cố nhân của mỏa là cô điện thoại viên.

But I have no regrets, for I got the chance to meet my old flame again, the telephone girl.

Nguồn: Bình Nguyên Lộc, Đừng Hỏi Tại Sao
2người quen cũ, bạn cũ lâu ngàyđời sống[văn chương]
B2

🇻🇳 Người quen cũ, bạn cũ, không có chuyện thương yêu ở trong. Trong truyện người ta trở lại chốn cũ để thăm những cố nhân, hoặc nhớ lời dặn dò của một cố nhân đã khuất. Nói trong bọn bạn bè thì nó có giọng giỡn, như giới thiệu một thằng là cố nhân của mình.

🇬🇧 An old acquaintance or friend, with no love in it. In stories people go back to the old place to see such friends, or recall the charge an old friend left them; among friends it is said half in jest, introducing a fellow as an old acquaintance.

Cụm thường gặp:
thăm cố nhânlời dặn của cố nhân

Thí dụ:

Lê Ngộ mừng rỡ và chừng đó chàng mới hiểu rõ lời dặn dò ý nhị của cố nhân.

He rejoiced, and only then did he fully understand the subtle charge his old friend had left him.

Nguồn: Thẩm Thệ Hà, Đoàn Quân Áo đen

Công việc đầu tiên của họ là trở lại chốn cũ để thăm những cố nhân xem sao: Hoàng, Linh Quy, ông Hai Lọt.

Their first business was to go back to the old place and see how their old acquaintances were faring.

Nguồn: Bình Nguyên Lộc, Quán Tai Heo

Thằng này là Doi đen, cố nhân của mình đấy.

This fellow is Black Doi, an old acquaintance of ours.

Nguồn: Từ Kế Tường, Trên Ngọn Gió Bấc
Dẫn chứng văn học

Từ này được dùng ra sao trong tác phẩm

Câu trích chính
“Tìm đâu cho thấy cố nhân? Lấy câu vận mệnh khuây dần nhớ thương.”
Đoạn trích nguyên tác

Sen tàn cúc lại nở hoa, Sầu dài ngày ngắn đông đà sang xuân. Tìm đâu cho thấy cố nhân? Lấy câu vận mệnh khuây dần nhớ thương. Chạnh niềm nhớ cảnh gia hương, Nhớ quê chàng lại tìm đường thăm quê.

Nguyễn Du, Truyện Kiều (Đoạn trường tân thanh), Đoạn 6: Gặp Thúc Sinh và tai ương Hoạn Thư, cặp câu 899
Câu trích chính
“Hâm rằng: "Nhờ lượng cố nhân, Vốn em mới dại một lần xin dung".”
Đoạn trích nguyên tác

Xưa nay mấy đứa vô nghì, Dầu cho có sống làm gì nên thân?" Hâm rằng: "Nhờ lượng cố nhân, Vốn em mới dại một lần xin dung". Trạng rằng: "Hễ đấng anh hùng, Nào ai có giết đứa cùng làm chi.

Nguyễn Đình Chiểu, Lục Vân Tiên, Hồi 4 (Câu 1601-2082), cặp câu 160
Câu trích chính
“Sâm Thương chẳng vẹn chữ tòng, Tại ai, há dám phụ lòng cố nhân?”
Đoạn trích nguyên tác

Nàng rằng: Nghĩa trọng nghìn non, Lâm Tri người cũ, chàng còn nhớ không? Sâm Thương chẳng vẹn chữ tòng, Tại ai, há dám phụ lòng cố nhân? Gấm trăm cuốn bạc nghìn cân, Tạ lòng dễ xứng, báo ân gọi là!

Nguyễn Du, Truyện Kiều (Đoạn trường tân thanh), Đoạn 7: Gặp Từ Hải, báo ân báo oán, cặp câu 1165
Câu trích chính
“Nàng rằng: Thiên tải nhất thì, Cố nhân đã dễ mấy khi bàn hoàn.”
Đoạn trích nguyên tác

Việc nàng báo phục vừa rồi, Giác Duyên vội vã gởi lời từ quy. Nàng rằng: Thiên tải nhất thì, Cố nhân đã dễ mấy khi bàn hoàn. Rồi đây bèo hợp mây tan, Biết đâu hạc nội mây ngàn là đâu!

Nguyễn Du, Truyện Kiều (Đoạn trường tân thanh), Đoạn 7: Gặp Từ Hải, báo ân báo oán, cặp câu 1200
“Lê Ngộ mừng rỡ và chừng đó chàng mới hiểu rõ lời dặn dò ý nhị của cố nhân.”
Thẩm Thệ Hà, Đoàn Quân Áo đen, II. Chuyện Tướng quân Ôn Dịch
“Hắn thương cố nhân không biết đến đâu, nhưng không còn muốn lấy cố nhân làm vợ nữa.”
Bình Nguyên Lộc, Sau Đêm Bố Ráp, Chương 15
“Nhưng người xưa của tôi không thích để cho cố nhân của nàng gặp lại một cô Lan đã già.”
Bình Nguyên Lộc, Diễm Phượng, Xuân ủy nhiệm
“Nhưng không làm sao mà chàng khỏi xót xa khi vụt thình lình cố nhân bỗng tiêu tan đi mất.”
Bình-Nguyên Lộc, Nhện Chờ Mối Ai ? - Tập II, Chương 3
Hỏi đáp nhanh

Câu hỏi thường gặp về “cố nhân”

“cố nhân” là gì?

Là người cũ, nhứt là người mình từng thương, nên nó có cái tiếc ở trong; cũng dùng cho người quen cũ, bạn cũ lâu ngày gặp lại.

“cố nhân” được dùng trong câu như thế nào?

Một câu trong Truyện Kiều (Đoạn trường tân thanh) của Nguyễn Du: “Tìm đâu cho thấy cố nhân? Lấy câu vận mệnh khuây dần nhớ thương.”

Mục từ “cố nhân” ghi nhận những chữ Hán Nôm nào?

Trong phạm vi nghĩa của mục từ nầy, các chữ Hán Nôm được ghi nhận là 故 (cố), 人 (nhân). Lớp từ vựng: Sino-Vietnamese 故人.

“cố nhân” thuộc từ loại gì?

“cố nhân” thuộc từ loại danh từ. Mục từ này phù hợp cho người học bậc B2.

Trách nhiệm nội dung và Phương pháp biên tập

Tiêu chuẩn thẩm định ngữ liệu tại VietLayers

Mức đối chiếu của mục từ được ghi ở đầu trang. Dẫn chứng có tên tác giả và tác phẩm được trình bày riêng với thí dụ biên soạn. Dẫn chứng về cách dùng không tự xác nhận nguồn gốc của từ. Phần chưa đủ căn cứ cần được đối chiếu thêm.