Trở lại từ điển

cổ nhân

danh từbậc B2
Bản biên đang soạnChưa xác nhận duyệt cuối
Nghĩa vắn tắt

Nghĩa của “cổ nhân” là gì?

Người đời xưa, nhứt là những người để lại lời hay, việc làm cho đời sau noi theo.

Tiếng Anh: People of ancient times, especially those who left sayings and deeds for later generations to follow.

Cách đọc
cổ nhân(chữ để đối chiếu)
Máy đọc để tham khảo, không phải giọng người bản xứ thâu lại

Các nét nghĩa và giải thích chi tiết của “cổ nhân”:

1 nét nghĩa
1người đời xưađời sống[văn chương]
B2

🇻🇳 Cổ nhân là người đời xưa nói chung. Trong kho văn Nam Bộ nó hay đứng sau chữ của: triết lý của cổ nhân, cuộc hát của cổ nhân. Nó còn được đặt đối với người thời nay: người bây giờ cãi nhau rồi làm rối hơn cổ nhân nữa. Tiếng nầy nghe trang trọng, có ý nể.

🇬🇧 It names the people of old in general. In the Southern corpus it often follows the word for of: the philosophy of the ancients, the theatre of the ancients. It is also set against people of today: the moderns argue and leave things more confused than the ancients did. The word sounds formal and respectful.

Thí dụ:

Nhưng sau khi lăn lộn trên đường đời, ta mới thấy triết lý của cổ nhân thật xác đáng, phải không chú?

But after knocking about on the road of life, we come to see that the philosophy of the ancients is truly sound, is it not, my friend?

Nguồn: Thẩm Thệ Hà, Bạc Áo Hào Hoa

Ấy là cuộc hát của cổ nhân.

Such was the theatre of the ancients.

Nguồn: Sơn Nam, Cá Tính Của Miền Nam

Nhưng tất cả những ông kể trên đây, cự nhau dữ lắm mà rốt cuộc ông nào cũng sai, lại còn làm rối loạn hơn cổ nhân nữa, thế nên ta lại phải xét lại từ người cổ đến người kim.

But all the gentlemen named above argued fiercely and in the end every one of them was wrong, and they made things even more confused than the ancients had, so we must examine it all again, from the ancient writers to the modern ones.

Nguồn: Bình Nguyên Lộc, Nguồn Gốc Mã Lai Của Dân Tộc Việt Nam
Dẫn chứng văn học

Từ này được dùng ra sao trong tác phẩm

Câu trích chính
“Muốn nhìn lại cái hình dung cố quốc thì mịt mù mây khói mấy tầng. Ngọn gió thu phong kia, cổ nhân đã từng dạn mặt;”
Đoạn trích nguyên tác

Tấc dạ cô thần mà dật khách, phong cốt lăng tằng. Muốn nhận ra cái dấu vết tiền triều thì vắng vẻ nước non một sắc; Muốn nhìn lại cái hình dung cố quốc thì mịt mù mây khói mấy tầng. Ngọn gió thu phong kia, cổ nhân đã từng dạn mặt; Làn nước thu thuỷ nọ, cổ nhân đã từng dúng chân. Cổ nhân không được biết kim nguyệt;

Đông Hồ, Thơ Đông Hồ (Hà Tiên), Bài phú Đông Hồ, đoạn 64
Câu trích chính
“Làn nước thu thuỷ nọ, cổ nhân đã từng dúng chân. Cổ nhân không được biết kim nguyệt;”
Đoạn trích nguyên tác

Muốn nhìn lại cái hình dung cố quốc thì mịt mù mây khói mấy tầng. Ngọn gió thu phong kia, cổ nhân đã từng dạn mặt; Làn nước thu thuỷ nọ, cổ nhân đã từng dúng chân. Cổ nhân không được biết kim nguyệt; Kim nguyệt dã từng soi cổ nhân. Tranh bích tạc treo chung màn kim cổ;

Đông Hồ, Thơ Đông Hồ (Hà Tiên), Bài phú Đông Hồ, đoạn 65
Câu trích chính
“Kim nguyệt dã từng soi cổ nhân. Tranh bích tạc treo chung màn kim cổ;”
Đoạn trích nguyên tác

Làn nước thu thuỷ nọ, cổ nhân đã từng dúng chân. Cổ nhân không được biết kim nguyệt; Kim nguyệt dã từng soi cổ nhân. Tranh bích tạc treo chung màn kim cổ; Bóng hoàng hôn chớp nhoáng cuộc trầm thăng. Khiến:

Đông Hồ, Thơ Đông Hồ (Hà Tiên), Bài phú Đông Hồ, đoạn 66
“Nhưng sau khi lăn lộn trên đường đời, ta mới thấy triết lý của cổ nhân thật xác đáng, phải không chú?”
Thẩm Thệ Hà, Bạc Áo Hào Hoa, Chương 3
“Ấy là cuộc hát của cổ nhân.”
Sơn Nam, Cá Tính Của Miền Nam, Hí Nghệ Cải Lương
“Nhưng tất cả những ông kể trên đây, cự nhau dữ lắm mà rốt cuộc ông nào cũng sai, lại còn làm rối loạn hơn cổ nhân nữa, thế nên ta lại phải xét lại từ người cổ đến người kim.”
Bình Nguyên Lộc, Nguồn Gốc Mã Lai Của Dân Tộc Việt Nam, 2. Những sai lầm căn bản của quý ông H. Maspéro, L. Aurousseau
Hỏi đáp nhanh

Câu hỏi thường gặp về “cổ nhân”

“cổ nhân” là gì?

Người đời xưa, nhứt là những người để lại lời hay, việc làm cho đời sau noi theo.

“cổ nhân” được dùng trong câu như thế nào?

Một câu trong Thơ Đông Hồ (Hà Tiên) của Đông Hồ: “Muốn nhìn lại cái hình dung cố quốc thì mịt mù mây khói mấy tầng. Ngọn gió thu phong kia, cổ nhân đã từng dạn mặt;”

Mục từ “cổ nhân” ghi nhận những chữ Hán Nôm nào?

Trong phạm vi nghĩa của mục từ nầy, các chữ Hán Nôm được ghi nhận là 古 (cổ), 人 (nhân). Lớp từ vựng: Sino-Vietnamese.

“cổ nhân” thuộc từ loại gì?

“cổ nhân” thuộc từ loại danh từ. Mục từ này phù hợp cho người học bậc B2.

Trách nhiệm nội dung và Phương pháp biên tập

Tiêu chuẩn thẩm định ngữ liệu tại VietLayers

Mức đối chiếu của mục từ được ghi ở đầu trang. Dẫn chứng có tên tác giả và tác phẩm được trình bày riêng với thí dụ biên soạn. Dẫn chứng về cách dùng không tự xác nhận nguồn gốc của từ. Phần chưa đủ căn cứ cần được đối chiếu thêm.