Trở lại từ điển
Bản biên đang soạnChưa xác nhận duyệt cuối
Nghĩa vắn tắt

Nghĩa của “mẹ già” là gì?

Người mẹ đã có tuổi, nhắc tới như một bổn phận con phải gánh.

Tiếng Anh: A mother grown old, named as a duty the child must carry.

Cách đọc
mẹ già(chữ để đối chiếu)
Máy đọc để tham khảo, không phải giọng người bản xứ thâu lại

Các nét nghĩa và giải thích chi tiết của “mẹ già”:

1 nét nghĩa
1người mẹ đã có tuổi, nhắc như một bổn phậnđời sống[tiếng địa phương]
A2

🇻🇳 Không phải chỉ nói tuổi của mẹ mà nói cái bổn phận đi kèm. Vì vậy trong kho văn Nam Bộ nó gần như luôn luôn đứng sau một động từ về việc phụng dưỡng: nuôi mẹ già, tiếp dưỡng mẹ già, gởi mẹ già lại, nhớ đến mẹ già. Nó cũng là cái níu chân người ta lại: đi rồi bỏ mẹ già ai nuôi, còn mẹ già lại mẹ nghèo khổ nên không phép. Thường đi cặp với em dại: nuôi mẹ già, em dại.

🇬🇧 It names not only the mother's age but the duty that comes with it. So in the Southern corpus it nearly always follows a verb of maintaining, to keep, to nourish, to entrust, to remember. It is also what holds a person back, since going away leaves the question of who will keep her. It commonly pairs with a phrase for young siblings still to be raised.

Cụm thường gặp:
nuôi mẹ giàmẹ già em dạithương mẹ già

Thí dụ:

Vái trời cho đâu đó xong xuôi, tôi về vườn lo cày sâu cuốc bẫm để nuôi mẹ già.

I pray that all may be settled, and then I shall go back to the garden and plough deep and hoe hard to keep my aged mother.

Nguồn: Sơn Nam, Bà Chúa Hòn

Cháu nghĩ phận có một mẹ già, cháu rán học mà có ý lập thân đặng ngày sau nuôi mẹ.

I consider that I have only an aged mother, so I try to study and mean to make my way so as to keep her later.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Ai làm được

Qua còn mẹ già, lại mẹ nghèo khổ, qua không phép “Sát thân vi thành nhân” cho được.

I still have an aged mother, and a poor one at that, so I may not slay myself to make a benevolent name.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Tơ hồng vương vấn

Em đi đây em gởi giang san xã tắc và em cũng gởi luôn mẹ già của em lại cho hai anh.

I go now and I entrust the land and the realm, and I entrust my aged mother too, to you two brothers.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Nặng gánh cang thường

Nếu người ta cười chê thằng nhỏ mê con mẹ già, người ta ngạo báng, có buồn hay không?

If people mock a young fellow for being smitten with an old woman, if they jeer, will it make you sad or not?

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Vợ già chồng trẻ

Hàng ngày cô Trinh phải buôn tảo bán tần, gánh rau ra chợ bán để nuôi mẹ già, em dại.

Each day Miss Trinh had to trade early and late, carrying greens to market to keep her aged mother and her young sister.

Nguồn: Sơn Nam và Tô Nguyệt Đình, Chuyện Xưa Tích Củ

Chừng con mạnh con về thì cô ở lại nuôi mẹ già, thương nhau thì tưởng nhớ nhau cũng đủ.

Once I am well I shall come home, and meanwhile you stay and keep my aged mother; if we love each other, remembering is enough.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Hai vợ

Tội nghiệp cho cô Tố Nga, chồng như vậy đi theo sao được, lại đi rồi bỏ mẹ già ai nuôi.

A pity for Miss To Nga; with a husband like that she cannot follow him, and if she went, who would keep her aged mother.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Vì nghĩa vì tình

Tao theo gần kịp, mà thương mầy có mẹ già bịnh nặng, nên tao lơi giầm, cho tụi bây thoát.

I was nearly on you, but I felt for you having an aged mother gravely ill, so I eased the oar and let you get away.

Nguồn: Bình Nguyên Lộc, Ký Thác

Nhưng vì thương mẹ già nên cậu ráng dằn lòng mà tiếp dưỡng đặng duy trì sự sống cho mẹ vui.

But out of love for his aged mother he forced himself to take nourishment so as to keep alive and keep her glad.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Hạnh phúc lối nào
Dẫn chứng văn học

Từ này được dùng ra sao trong tác phẩm

Câu trích chính
“Mừng rằng: "Nay thấy con ta, Cha già hằng tưởng mẹ già luống trông.”
Đoạn trích nguyên tác

Hớn Minh đi trước tựu trường, Vân Tiên còn hãy hồi hương viếng nhà. Mừng rằng: "Nay thấy con ta, Cha già hằng tưởng mẹ già luống trông. Bấy lâu đèn sách gia công, Con đà nên chữ tang bồng cùng chăng?"

Nguyễn Đình Chiểu, Lục Vân Tiên, Hồi 2 (Câu 401-1188), cặp câu 15
Câu trích chính
“Mẹ già ngồi khóc trẻ, ngọn đèn khuya leo lét trong lều;”
Đoạn trích nguyên tác

Đồn Lang Sa một khắc đặng trả hờn, tủi phận bạc trôi theo dòng nước đổ. Mẹ già ngồi khóc trẻ, ngọn đèn khuya leo lét trong lều; Vợ yếu chạy tìm chồng, cơn bóng xế dật dờ trước ngõ.

Nguyễn Đình Chiểu, Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc, Đoạn 3: Ai vãn (nỗi tiếc thương của quê hương), câu 45
“Vái trời cho đâu đó xong xuôi, tôi về vườn lo cày sâu cuốc bẫm để nuôi mẹ già.”
Sơn Nam, Bà Chúa Hòn, Chương 6
“Cháu nghĩ phận có một mẹ già, cháu rán học mà có ý lập thân đặng ngày sau nuôi mẹ.”
Hồ Biểu Chánh, Ai làm được, Chương một
“Qua còn mẹ già, lại mẹ nghèo khổ, qua không phép “Sát thân vi thành nhân” cho được.”
Hồ Biểu Chánh, Tơ hồng vương vấn, Chương 9
“Em đi đây em gởi giang san xã tắc và em cũng gởi luôn mẹ già của em lại cho hai anh.”
Hồ Biểu Chánh, Nặng gánh cang thường, Chương 10
“Nếu người ta cười chê thằng nhỏ mê con mẹ già, người ta ngạo báng, có buồn hay không?”
Hồ Biểu Chánh, Vợ già chồng trẻ, Chương 5
“Hàng ngày cô Trinh phải buôn tảo bán tần, gánh rau ra chợ bán để nuôi mẹ già, em dại.”
Sơn Nam và Tô Nguyệt Đình, Chuyện Xưa Tích Củ, Cây mắc cỡ
Hỏi đáp nhanh

Câu hỏi thường gặp về “mẹ già”

“mẹ già” là gì?

Người mẹ đã có tuổi, nhắc tới như một bổn phận con phải gánh.

“mẹ già” được dùng trong câu như thế nào?

Một câu trong Lục Vân Tiên của Nguyễn Đình Chiểu: “Mừng rằng: "Nay thấy con ta, Cha già hằng tưởng mẹ già luống trông.”

“mẹ già” thuộc từ loại gì?

“mẹ già” thuộc từ loại danh từ. Mục từ này phù hợp cho người học bậc A2.

Trách nhiệm nội dung và Phương pháp biên tập

Tiêu chuẩn thẩm định ngữ liệu tại VietLayers

Mức đối chiếu của mục từ được ghi ở đầu trang. Dẫn chứng có tên tác giả và tác phẩm được trình bày riêng với thí dụ biên soạn. Dẫn chứng về cách dùng không tự xác nhận nguồn gốc của từ. Phần chưa đủ căn cứ cần được đối chiếu thêm.