Trở lại từ điển
Bản biên đang soạnChưa xác nhận duyệt cuối
Nghĩa vắn tắt

Nghĩa của “nhứt” là gì?

Dạng cũ, quen ở Nam Bộ, của nhất 一: một, thứ nhất (thứ nhứt); hơn hết (tốt nhứt, lớn nhứt); nhứt là nghĩa là hơn cả, đặc biệt là; duy nhứt, độc nhứt là chỉ có một.

Tiếng Anh: The older Southern form of nhat, one: first (thu nhut); most, as in the superlative (tot nhut); nhut la, especially; and duy nhut or doc nhut, the only one.

Cách đọc
nhứt(chữ để đối chiếu)
Máy đọc để tham khảo, không phải giọng người bản xứ thâu lại

Các nét nghĩa và giải thích chi tiết của “nhứt”:

4 nét nghĩa
1một, thứ nhấtsố đếm[tiếng địa phương]
A2

🇻🇳 Chữ nhứt nầy viết 一, nghĩa là một; trong thứ nhứt là đứng đầu theo thứ tự, như lần thứ nhứt, ngày thứ nhứt.

🇬🇧 This nhut is the Sino-Vietnamese word for one; in thu nhut it means first in order, as in lan thu nhut (the first time) and ngay thu nhut (the first day).

Cụm thường gặp:

Thí dụ:

Ngày thứ nhứt đi vườn Tao-Đàn, Lan-Chi chỉ mới dám leo lên vài nấc thang thôi.

On the first day at the Tao Dan garden, Lan Chi dared climb only a few rungs of the ladder.

Nguồn: Bình Nguyên Lộc, Ái Ân Thâu Ngắn Cho Dài Tiếc Thương

Vòng thành thứ nhứt hơi vuông, mỗi cạnh dài cỡ sáu trăm thước, cao hai thước tây.

The first ring of walls was roughly square, each side about six hundred metres long and two metres high.

Nguồn: Sơn Nam, 26 Truyện Ngắn Sơn Nam

Hiếu lên đây lần thứ nhứt, đi theo sự chỉ dẫn cặn kẽ của Hoàng hôm trong tuần.

Hieu came up here for the first time, following the detailed directions Hoang had given him earlier in the week.

Nguồn: Bình Nguyên Lộc, Hoa Hậu Bồ Đào
2hơn hết (so sánh bậc nhất)ngữ pháp[tiếng địa phương]
A2

🇻🇳 Đứng sau tính từ để nói mức cao nhứt, hơn hết mọi người mọi vật, như rẻ nhứt, lớn nhứt, tốt nhứt. Văn hiện hành viết nhất.

🇬🇧 Placed after an adjective to mark the highest degree, above everyone and everything else, as in re nhut (cheapest), lon nhut (biggest) and tot nhut (best). Standard spelling today is nhat.

Cụm thường gặp:
tốt nhứtlớn nhứthay nhứtrẻ nhứt

Thí dụ:

Để rồi tôi trồng xương rồng, rẻ nhứt mà lại chắc nhứt, không con gì vô lọt hết.

Then I will plant cactus, the cheapest and the surest; nothing will get through.

Nguồn: Bình Nguyên Lộc, Đò Dọc

Thìn là anh ruột của Ngọ, người con trai sáng sủa nhứt trong đám nông dân ở đây.

Thin was Ngo's elder brother, the brightest young man among the farmers here.

Nguồn: Bình Nguyên Lộc, Đèn Cần Giờ

Mối tình đầu có lẽ là mối tình dại nhứt, sai nhứt, nhưng lại sâu đậm nhứt.

First love is perhaps the most foolish and most mistaken love, but also the deepest.

Nguồn: Bình Nguyên Lộc, Diễm Phượng
3nhứt là: hơn cả, đặc biệt làngữ pháp[tiếng địa phương]
B1

🇻🇳 Trong nhứt là: dùng để nêu cái đáng kể hơn cả trong những điều vừa nói, nghĩa là đặc biệt là, hơn hết là.

🇬🇧 In nhut la: used to single out the most notable of the things just mentioned, meaning especially or above all.

Cụm thường gặp, bấm để tra:

Thí dụ:

Hai bên có những lối ăn nói, lối xử thế, và nhứt là lối cảm nghĩ khác xa nhau.

The two sides had very different ways of speaking and behaving, and above all of feeling.

Nguồn: Bình Nguyên Lộc, Khi Từ Thức Về Trần

Nhứt là đừng bao giờ nói có bất cứ người tá điền nào của ổng ở xóm này.

Above all, never say that any of his tenants live in this hamlet.

Nguồn: Sơn Nam, Hình Bóng Cũ

Nàng là một đứa con gái rất tinh nghịch rất đầu bò, nhứt là đối với lũ con trai.

She was a very mischievous, headstrong girl, especially with the boys.

Nguồn: Bình Nguyên Lộc, Lữ Đoàn Mông Đen
4duy nhứt, độc nhứt: chỉ có mộtsố đếm[tiếng địa phương]
B1

🇻🇳 Trong duy nhứt, độc nhứt: chỉ có một, không có cái thứ hai.

🇬🇧 In duy nhut and doc nhut: the only one, with no second.

Cụm thường gặp, bấm để tra:

Thí dụ:

Chồng tôi đưa tôi đi xem cây chuối độc nhứt còn sống được ở miền Nam nước Pháp.

My husband took me to see the only banana tree still alive in the south of France.

Nguồn: Bình Nguyên Lộc, Cuống Rún Chưa Lìa
Dẫn chứng văn học

Từ này được dùng ra sao trong tác phẩm

“Con già sói này sống ít nhứt là năm chục năm rồi.”
Sơn Nam, 26 Truyện Ngắn Sơn Nam, Tháng chạp chim về
Câu trích chính
“Chữ rằng Hồ Việt nhứt gia Con đi qua đó trao qua thơ này.”
Đoạn trích nguyên tác

Con người là Võ Thể Loan, Chữ rằng Hồ Việt nhứt gia Con đi qua đó trao qua thơ này. Con dầu bước đặng thang mây, Dưới chơn đã sẵn một dây tơ hồng".

Nguyễn Đình Chiểu, Lục Vân Tiên, Hồi 2 (Câu 401-1188), cặp câu 24
Câu trích chính
“Đông Hồ nhứt phiến nguyệt, 東湖一片月”
Đoạn trích nguyên tác

Cảnh trăng trên Đông Hồ Đông Hồ Đông Hồ nhứt phiến nguyệt, 東湖一片月 Đã chơi trăng cho phải biết tình trăng. Hồ chi tĩnh đối nguyệt chi hằng,

Đông Hồ, Thơ Đông Hồ (Hà Tiên), Cảnh trăng trên Đông Hồ, đoạn 4
Câu trích chính
“Tiên rằng: "Thiên các nhứt phương Thầy đeo đoạn thảm tớ vương mối sầu.”
Đoạn trích nguyên tác

Ra đi vừa rạng chân trời, Ngùi ngùi ngó lại nhớ nơi học đường. Tiên rằng: "Thiên các nhứt phương Thầy đeo đoạn thảm tớ vương mối sầu. Quản bao thân trẻ dãi dầu, Mang đai Tử-lộ quảy bầu Nhan Uyên

Nguyễn Đình Chiểu, Lục Vân Tiên, Hồi 1 (Câu 1-400), cặp câu 43
Câu trích chính
“Nhứt thinh phấn phát oai lôi”
Đoạn trích nguyên tác

Sắc phong phó tướng bình di Nhứt thinh phấn phát oai lôi Quan sơn ngàn dặm đăng trình,

Nguyễn Đình Chiểu, Lục Vân Tiên, Hồi 4 (Câu 1601-2082), cặp câu 54
Hỏi đáp nhanh

Câu hỏi thường gặp về “nhứt”

“nhứt” là gì?

Dạng cũ, quen ở Nam Bộ, của nhất 一: một, thứ nhất (thứ nhứt); hơn hết (tốt nhứt, lớn nhứt); nhứt là nghĩa là hơn cả, đặc biệt là; duy nhứt, độc nhứt là chỉ có một.

“nhứt” được dùng trong câu như thế nào?

Một câu trong 26 Truyện Ngắn Sơn Nam của Sơn Nam: “Con già sói này sống ít nhứt là năm chục năm rồi.”

Mục từ “nhứt” ghi nhận những chữ Hán Nôm nào?

Trong phạm vi nghĩa của mục từ nầy, các chữ Hán Nôm được ghi nhận là 一 (nhất; dạng cũ/vùng nhứt). Lớp từ vựng: Old and Southern form of nhất 一.

“nhứt” có biến thể vùng miền nào?

“nhứt” có các dạng biến thể ghi nhận theo phương ngữ: nhứt; thứ nhứt; duy nhứt; nhứt định; nhứt là; thống nhứt; hiệp nhứt (Nam Bộ; văn cũ), nhất; thứ nhất; duy nhất; nhất định; nhất là; thống nhất; hợp nhất (Chính tả hiện hành).

“nhứt” thuộc từ loại gì?

“nhứt” thuộc từ loại số từ, phó từ, yếu tố hán việt. Mục từ này phù hợp cho người học bậc B2.

Trách nhiệm nội dung và Phương pháp biên tập

Tiêu chuẩn thẩm định ngữ liệu tại VietLayers

Mức đối chiếu của mục từ được ghi ở đầu trang. Dẫn chứng có tên tác giả và tác phẩm được trình bày riêng với thí dụ biên soạn. Dẫn chứng về cách dùng không tự xác nhận nguồn gốc của từ. Phần chưa đủ căn cứ cần được đối chiếu thêm.