Trở lại từ điển
Bản biên đang soạnChưa xác nhận duyệt cuối
Nghĩa vắn tắt

Nghĩa của “quán” là gì?

Chỗ bán đồ ăn, thức uống cho khách. Trong từ ghép, quán còn có nghĩa nhà dùng cho một việc riêng, như hội quán, báo quán; các chữ đồng âm trong quê quán, quán xuyến, quán quân được phân biệt ở từng nghĩa.

Tiếng Anh: A place selling food or drinks; as a Sino-Vietnamese element, a building for a particular use. Separate homographs occur in expressions for origin, managing affairs and a champion.

Cách đọc
quán(chữ để đối chiếu)
Máy đọc để tham khảo, không phải giọng người bản xứ thâu lại

Nghĩa của các cụm từ thường gặp

cơm quán

Cơm ăn tháng ở nhà người khác hay ở quán, mỗi tháng trả tiền, cho người ở một mình hay ở xa nhà khỏi phải nấu.

Các nét nghĩa và giải thích chi tiết của “quán”:

5 nét nghĩa
1chỗ bán đồ ăn, thức uống cho kháchđời sống[thường]
A1

🇻🇳 Chỗ bán đồ ăn, thức uống cho khách, như quán cơm, quán rượu, quán cà phê, quán bánh. Quán có thể phục vụ khách ngồi ăn uống hoặc bán mang về; tên gọi nầy không tự xác định diện tích hay mức sang trọng.

🇬🇧 A place selling food or drinks, such as an eatery or cafe. Customers may eat there or buy food to take away; the term alone does not specify size or level of luxury.

Cụm thường gặp:
vô quánchủ quánquán tiệmcơm quánbán quánquán bánhquán bánh bèo bìquán bánh cuốn
So với những tiếng gần nghĩa:
vs. tiệm: Quán và tiệm có phần nghĩa chồng lấn: đều có quán cà phê và tiệm cà phê. Tiệm còn dùng cho chỗ bán hàng hay làm nghề như tiệm thuốc, tiệm may, tiệm hớt tóc. Không lấy lớn nhỏ làm ranh giới bắt buộc. (The terms overlap for food and drink businesses. Tiem also names retail and service shops, including pharmacies, tailors and barbers. Size is not an obligatory distinction.)

Thí dụ:

Chắc là tôi phải kiếm chỗ mà ăn cơm quán, chớ tôi không nấu ăn đâu mà làng lo.

I shall have to find somewhere to eat at an eating stall, for I do not cook, so let the village not trouble itself.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Con nhà nghèo

Thấy trong quán dì Ba Thới cửa chưa đóng, đèn còn sáng trưng, ông mới ghé vào.

Seeing that aunt Ba Thoi's stall still had its door open and its lamp burning bright, he went in.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Mẹ ghẻ con ghẻ

Cách đây một ngày đường nước, không có nhà cửa ai cả, không có quán tiệm gì hết.

A day's journey by water from here, there are no houses belonging to anyone, and no stalls or shops at all.

Nguồn: Bình Nguyên Lộc, Ký Thác

Thế mà trong quán đã bày đủ thứ, nào là la-ve, tôm luộc, nước ngọt, bánh mì.

And yet the stall had everything set out, beer, boiled prawns, sweet drinks and bread.

Nguồn: Bình Nguyên Lộc, Mối Tình Cuối Cùng

Hai đứa tìm vào một cái quán nhỏ, mua một xá xiêu sáu xu, bốn xu cơm mà ăn.

The two found a small stall and bought six sous of barbecued pork and four sous of rice to eat.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Cay đắng mùi đời
2nhà làm chỗ nhóm họp, trọ, in, làm báo (chữ 館)chữ nghĩa[trang trọng]
B2

🇻🇳 Chữ Hán 館, nghĩa là cái nhà dùng cho một việc chung, đứng sau trong từ ghép: hội quán là nhà nhóm họp của một hội hay một bang, lữ quán là nhà trọ cho khách đi đường, báo quán là tòa soạn báo, ấn quán là nhà in, thư quán là tiệm sách.

🇬🇧 The Chinese character for a building put to a common use, standing last in compounds: hoi quan is the meeting house of a guild or congregation, lu quan an inn for travellers, bao quan a newspaper office, an quan a printing house and thu quan a bookshop.

Cụm thường gặp:
hội quánlữ quánbáo quánấn quánthư quán

Thí dụ:

Trụ sở của Vạn gọi là Tân Hưng hội quán, đóng ở ngôi miếu vùng Tân Hưng.

The headquarters of the guild was called the Tan Hung meeting house, set in the old shrine of the Tan Hung quarter.

Nguồn: Sơn Nam, Cá Tính Của Miền Nam

Đến bữa thứ ba Duy Linh hết nghỉ nên sáng thức dậy sửa soạn đi ra báo quán làm việc.

On the third day his leave was over, so he rose in the morning and got ready to go to the newspaper office to work.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Nhơn tình ấm lạnh
3nơi gốc gác, trong quê quán (chữ 貫)đời sống[trang trọng]
B1

🇻🇳 Yếu tố trong quê quán, nguyên quán, chỉ nơi gốc gác. Sinh quán chỉ nơi sinh, cần phân biệt với quê quán và nguyên quán.

🇬🇧 An element in terms for a place of origin. The term sinh quan identifies a birthplace and should be distinguished from terms for ancestral origin.

Cụm thường gặp:
quê quánnguyên quán

Thí dụ:

Anh hỏi qua về quê quán, gia đạo cô gái, hẹn gặp nhau năm tới và tiếc phải chia tay.

He asked briefly about the girl's native place and family, arranged to meet the next year and was sorry to part.

Nguồn: Bình Nguyên Lộc, Tâm Trạng Hồng
4lo trọn mọi việc, trong quán xuyến (chữ 貫)đời sống[trang trọng]
B2

🇻🇳 Trong quán xuyến: lo liệu, sắp xếp và bao quát công việc cho chu toàn, như quán xuyến công việc nhà.

🇬🇧 In quan xuyen: to manage and attend comprehensively to affairs, such as household tasks.

Cụm thường gặp:
quán xuyếnquán xuyến việc nhà

Thí dụ:

Có những bà nội trợ đảm đang hết sức, đã quán xuyến công việc nhà, lại lợi dụng những phương tiện ít oi sẵn có trong tay để làm ra lợi hầu giúp chồng.

There are housewives capable beyond measure, who not only manage all the work of the house but also use the few means at hand to earn something and help their husbands.

Nguồn: Bình Nguyên Lộc, Nhện Chờ Mối Ai ? - Tập II
5người đứng đầu, trong quán quân (chữ 冠)thi đua[trang trọng]
B2

🇻🇳 Chữ Hán 冠, nghĩa gốc là cái mão, trong quán quân: người hay nhà đứng đầu hết thảy trong một cuộc thi hay trong một nghề.

🇬🇧 The Chinese character whose first meaning is a cap, in quan quan: the person or house that stands first of all in a contest or in a craft, the champion.

Cụm thường gặp:
quán quângiải quán quân

Thí dụ:

Nếu xoàng mà được khéo như vầy, thì nhà nầy là quán quân nấu cơm trong nước.

If plain cooking can be this skilful, then this house is the champion rice cook of the whole country.

Nguồn: Bình Nguyên Lộc, Đò Dọc
Dẫn chứng văn học

Từ này được dùng ra sao trong tác phẩm

Câu trích chính
“Nhẫn từ quán khách lân la, Tuần trăng thấm thoắt nay đà thèm hai.”
Đoạn trích nguyên tác

Tấc gang động khóa nguồn phong, Tịt mù nào thấy bóng hồng vào ra. Nhẫn từ quán khách lân la, Tuần trăng thấm thoắt nay đà thèm hai. Cách tường phải buổi êm trời, Dưới đào dường có bóng người thướt tha.

Nguyễn Du, Truyện Kiều (Đoạn trường tân thanh), Đoạn 3: Kim Trọng và Thúy Kiều đính ước, cặp câu 144
Câu trích chính
“Chênh chênh vừa xế mặt trời, Hai người tìm quán nghỉ ngơi đợi kì.”
Đoạn trích nguyên tác

Mảng còn trò chuyện với nhau, Chênh chênh vừa xế mặt trời, Hai người tìm quán nghỉ ngơi đợi kì. Phút đâu gặp bạn cố tri, Đều bày tên họ một khi mới tường.

Nguyễn Đình Chiểu, Lục Vân Tiên, Hồi 2 (Câu 401-1188), cặp câu 82
Câu trích chính
“Lạ cho cái sóng khuynh thành, Làm cho đổ quán xiêu đình như chơi.”
Đoạn trích nguyên tác

Miệt mài trong cuộc truy hoan, Càng quen thuộc nết càng dan díu tình. Lạ cho cái sóng khuynh thành, Làm cho đổ quán xiêu đình như chơi. Thúc Sinh quen thói bốc rời, Trăm nghìn đổ một trận cười như không.

Nguyễn Du, Truyện Kiều (Đoạn trường tân thanh), Đoạn 6: Gặp Thúc Sinh và tai ương Hoạn Thư, cặp câu 651
Câu trích chính
“Hai người lại gặp hai người, Đều vào một quán vui cười ngả nghiêng.”
Đoạn trích nguyên tác

Họ Bùi tên Kiệm tác chừng Hai người lại gặp hai người, Đều vào một quán vui cười ngả nghiêng. Kiệm rằng: "Nghe tiếng anh Tiên, Nay đã thấy mặt phỉ nguyền ước ao".

Nguyễn Đình Chiểu, Lục Vân Tiên, Hồi 2 (Câu 401-1188), cặp câu 86
Câu trích chính
“Bèn kêu ông quán nói rằng: "Khá toan sắm sửa đồ ăn cho bề”
Đoạn trích nguyên tác

Hâm rằng: "Chưa biết thấp cao, Làm thơ mới biết bậc nào tài năng". Bèn kêu ông quán nói rằng: "Khá toan sắm sửa đồ ăn cho bề Quán rằng: "Thịt cá ê hề, Khô lân chả phụng bộn bề thiếu đâu.

Nguyễn Đình Chiểu, Lục Vân Tiên, Hồi 2 (Câu 401-1188), cặp câu 89
“Chắc là tôi phải kiếm chỗ mà ăn cơm quán, chớ tôi không nấu ăn đâu mà làng lo.”
Hồ Biểu Chánh, Con nhà nghèo, Chương 4
“Cái xe chạy trờ tới một khúc xa, rồi thủng thẳng thụt lại ngay quán mới ngừng.”
Hồ Biểu Chánh, Cười gượng, Chương 4
“Thấy trong quán dì Ba Thới cửa chưa đóng, đèn còn sáng trưng, ông mới ghé vào.”
Hồ Biểu Chánh, Mẹ ghẻ con ghẻ, Chương 10
Hỏi đáp nhanh

Câu hỏi thường gặp về “quán”

“quán” là gì?

Chỗ bán đồ ăn, thức uống cho khách. Trong từ ghép, quán còn có nghĩa nhà dùng cho một việc riêng, như hội quán, báo quán; các chữ đồng âm trong quê quán, quán xuyến, quán quân được phân biệt ở từng nghĩa.

Cụm từ “cơm quán” nghĩa là gì?

Cơm ăn tháng ở nhà người khác hay ở quán, mỗi tháng trả tiền, cho người ở một mình hay ở xa nhà khỏi phải nấu.

“quán” khác “tiệm” thế nào?

Quán và tiệm có phần nghĩa chồng lấn: đều có quán cà phê và tiệm cà phê. Tiệm còn dùng cho chỗ bán hàng hay làm nghề như tiệm thuốc, tiệm may, tiệm hớt tóc. Không lấy lớn nhỏ làm ranh giới bắt buộc.

“quán” được dùng trong câu như thế nào?

Một câu trong Truyện Kiều (Đoạn trường tân thanh) của Nguyễn Du: “Nhẫn từ quán khách lân la, Tuần trăng thấm thoắt nay đà thèm hai.”

Mục từ “quán” ghi nhận những chữ Hán Nôm nào?

Trong phạm vi nghĩa của mục từ nầy, các chữ Hán Nôm được ghi nhận là 館 (quán). Lớp từ vựng: Sino-Vietnamese 館.

Trách nhiệm nội dung và Phương pháp biên tập

Tiêu chuẩn thẩm định ngữ liệu tại VietLayers

Mức đối chiếu của mục từ được ghi ở đầu trang. Dẫn chứng có tên tác giả và tác phẩm được trình bày riêng với thí dụ biên soạn. Dẫn chứng về cách dùng không tự xác nhận nguồn gốc của từ. Phần chưa đủ căn cứ cần được đối chiếu thêm.