Nghĩa của “rít” là gì?
phát ra âm cao, sắc và kéo dài hoặc thành từng hồi
Tiếng Anh: Rít can mean to produce a long, high, piercing sound, to draw a long strong puff from smoking material, or for a mechanism to move stiffly because of friction, rust, or dirt.
Nghĩa của các cụm từ thường gặp
rít lên
Phát ra một tiếng kêu cao, chói và kéo dài, như tiếng gió lùa, tiếng còi hay tiếng sắt cọ nhau.
Giải nghĩa đầy đủ và ghi chú cách dùng
Rít có ba lớp: (1) phát âm cao, sắc, kéo dài hoặc thành hồi, thường nghe chói: gió rít, còi rít, phanh rít, rít lên (whistle; shriek; screech; squeal theo nguồn). Âm rít không tự xác định vật hỏng, mức nguy hiểm hay cảm xúc; (2) khẩu ngữ hút một hơi dài và mạnh từ thuốc hút: rít một hơi thuốc. Đây là mô tả hành động, không phải lời khuyến khích hay hướng dẫn sử dụng chất gây hại; (3) bộ phận/cơ cấu khó chuyển động, không trơn do ma sát, gỉ hoặc bụi bám ở khe: khóa bị rít, bản lề rít, bánh xe rít. Phải phân biệt lớp cơ cấu bị kẹt với lớp âm thanh rít, vì một vật có thể phát tiếng mà vẫn chuyển động hoặc bị rít mà không phát tiếng rõ. Phân biệt rít với ré tiếng rất cao đột ngột, réo âm/gọi cao dai và siết làm chặt. Tra Hán Nôm chỉ gặp chứng tích trong các tổ hợp khác như rít róng, ríu rít, không định vị trực tiếp ba lớp của mục này nên tab chữ chủ động để trống.
Các nét nghĩa và giải thích chi tiết của “rít”:
3 nét nghĩa🇻🇳 Tả âm thanh chói, cao, thường kéo dài do gió, hơi, ma sát, còi, phanh hoặc giọng phát ra.
🇬🇧 To emit a long or repeated high, sharp, piercing sound, such as a whistle, shriek, screech, or squeal.
Thí dụ:
Gió rít qua khe cửa suốt lúc cơn mưa quét ngang con hẻm.
The wind whistles through the door gap while the rain sweeps across the alley.
Nguồn: thí dụ do ban biên soạn đặtPhanh xe rít một tiếng dài nên chú đem xe đi kiểm tra thay vì tự đoán bộ phận hỏng.
The brakes give a long squeal, so he takes the vehicle for inspection rather than guessing which part has failed.
Nguồn: thí dụ do ban biên soạn đặtCòi tàu rít lên khi đoàn tàu đến gần đường ngang.
The train whistle shrieks as the train approaches the crossing.
Nguồn: thí dụ do ban biên soạn đặtTiếng kim loại rít trên nền chỉ mô tả âm do ma sát, chưa cho biết bề mặt bị hư bao nhiêu.
Metal screeching across the floor describes a friction sound but does not show how much either surface is damaged.
Nguồn: thí dụ do ban biên soạn đặt🇻🇳 Hít mạnh và kéo dài một hơi khói từ thuốc lá, thuốc lào hoặc vật hút tương tự; cách dùng mang tính mô tả.
🇬🇧 Colloquially, to take a long, strong drag or puff from a cigarette, pipe, or similar smoking material.
Thí dụ:
Nhân vật rít một hơi thuốc rồi im lặng; câu văn đang tả hành động chứ không khuyên người đọc làm theo.
The character takes a long drag and falls silent; the sentence describes an action rather than advising readers to copy it.
Nguồn: thí dụ do ban biên soạn đặtÔng vừa rít điếu thuốc thì chủ quán nhắc khu vực này không được hút.
He has just taken a drag when the shopkeeper reminds him that smoking is not allowed in this area.
Nguồn: thí dụ do ban biên soạn đặtTrong cụm rít một hơi thuốc, rít dịch là take a long drag chứ không phải make a screeching sound.
In rít một hơi thuốc, rít means take a long drag rather than make a screeching sound.
Nguồn: thí dụ do ban biên soạn đặt🇻🇳 Tả khóa, bản lề, trục, bánh hoặc bộ phận chuyển động bị sít và khó chạy êm do khe ma sát hay chất bám.
🇬🇧 For a lock, hinge, wheel, shaft, or mechanism to stick, bind, or move stiffly because of friction, rust, or debris.
Thí dụ:
Ổ khóa bị rít nên chìa xoay rất nặng, nhưng nguyên nhân còn phải xem bụi, gỉ hay lệch cơ cấu.
The lock is binding and the key turns stiffly, but the cause may be dirt, rust, or misalignment and still needs checking.
Nguồn: thí dụ do ban biên soạn đặtBản lề cửa rít khó mở sau mùa mưa, còn cách xử lý phải theo đúng loại vật liệu.
The door hinge moves stiffly after the rainy season, and the remedy must suit its material.
Nguồn: thí dụ do ban biên soạn đặtBánh xe bị rít không đồng nghĩa chắc chắn vòng bi đã hỏng hoàn toàn.
A binding wheel does not necessarily mean that the bearing has completely failed.
Nguồn: thí dụ do ban biên soạn đặtTừ này được dùng ra sao trong tác phẩm
“Ông Hăngri nâng ống vố lên, rít một hơi dài rồi nói từng tiếng một:”“Đàn ngọc đã rít lên chiều nả nớt,”Dạ lan hương bừng mở cánh e dè, Trong khúc nhạc rên đều hơi gió tới. Đàn ngọc đã rít lên chiều nả nớt, Chan chứa vị nồng say đêm hợp cẩn. Nàng! Lạy Nàng! hãy nghe tôi cầu khẩn:
Câu hỏi thường gặp về “rít”
“rít” là gì?
phát ra âm cao, sắc và kéo dài hoặc thành từng hồi
Cụm từ “rít lên” nghĩa là gì?
Phát ra một tiếng kêu cao, chói và kéo dài, như tiếng gió lùa, tiếng còi hay tiếng sắt cọ nhau.
“rít” được dùng trong câu như thế nào?
Một câu trong 26 Truyện Ngắn Sơn Nam của Sơn Nam: “Ông Hăngri nâng ống vố lên, rít một hơi dài rồi nói từng tiếng một:”
Mục từ “rít” ghi nhận những chữ Hán Nôm nào?
Trong phạm vi nghĩa của mục từ nầy, các chữ Hán Nôm được ghi nhận là 蝎 (rít). Lớp từ vựng: Vietnamese sound and friction polysemy; no scoped Nôm.
“rít” có biến thể vùng miền nào?
“rít” có các dạng biến thể ghi nhận theo phương ngữ: gió rít; còi rít; phanh rít (Âm thanh), rít một hơi thuốc (Khẩu ngữ), khóa rít; bản lề rít; bánh xe bị rít (Cơ cấu), ổ khóa rít quá; phanh rít nghe ghê (Sài Gòn và Nam Bộ).
Tiêu chuẩn thẩm định ngữ liệu tại VietLayers
Mức đối chiếu của mục từ được ghi ở đầu trang. Dẫn chứng có tên tác giả và tác phẩm được trình bày riêng với thí dụ biên soạn. Dẫn chứng về cách dùng không tự xác nhận nguồn gốc của từ. Phần chưa đủ căn cứ cần được đối chiếu thêm.