Trở lại từ điển
Bản biên đang soạnChưa xác nhận duyệt cuối
Nghĩa vắn tắt

Nghĩa của “thương tâm” là gì?

Là đáng thương tới mức nhìn vô thì đau lòng, nói về cảnh và về chuyện; nói về người thì là động lòng thương hay đau lòng.

Tiếng Anh: Pitiable enough to wound the heart of one who looks, and of a person, to feel that pity or grief.

Cách đọc
thương tâm(chữ để đối chiếu)
Máy đọc để tham khảo, không phải giọng người bản xứ thâu lại

Các nét nghĩa và giải thích chi tiết của “thương tâm”:

2 nét nghĩa
1đáng thương tới mức nhìn vô thì đau lòngđời sống[văn chương]
B2

🇻🇳 Đáng thương tới mức nhìn vô thì đau lòng. Nó nói về cảnh và về chuyện chớ ít nói về người, nên khuôn quen là cảnh tượng thương tâm, câu chuyện thương tâm, hình ảnh thương tâm. Chỗ dễ lộn là cụm vết thương tâm, nghĩa là vết thương ở trong lòng.

🇬🇧 Pitiable enough to wound the heart of whoever looks. It serves for scenes and for stories rather than for people, so the usual frames name a pitiable sight, a pitiable tale or a pitiable picture. It is easily confused with a phrase meaning a wound of the heart.

Cụm thường gặp:
cảnh tượng thương tâmcâu chuyện thương tâmhình ảnh thương tâm

Thí dụ:

Thọ cảm thấy Hà Anh gần gũi với mình nhiều hơn qua câu chuyện thương tâm đó.

He felt her come nearer to him through that pitiable story.

Nguồn: Ngọc Linh, Trên Sông Hoàng Hôn

Nàng thấy lòng quặn đau trước hình ảnh thương tâm của người mẹ chất phác, hiền lành.

Her heart twisted at the pitiable sight of that plain kindly mother.

Nguồn: Thẩm Thệ Hà, Bạc Áo Hào Hoa

Nghe câu chuyện thương tâm ấy, tôi thầm phục tinh thần của phái yếu.

Hearing that pitiable story, I privately admired the spirit of the weaker sex.

Nguồn: Sơn Nam, Hình Bóng Cũ

Thôi dẹp câu chuyện ấy lại để Nga kể cho Hạnh nghe một câu chuyện khác rất lạ và cũng rất thương tâm.

Well, let us drop that story, and let me tell you another very strange and also very pitiable one.

Nguồn: Thẩm Thệ Hà, Hoa Trinh Nữ

Tôi đã chứng kiến lắm cảnh thương tâm.

I have witnessed many a pitiable scene.

Nguồn: Thẩm Thệ Hà, Rửa Tay Gác Kiếm

Cả hai nhơn viên nhà thương, một nam một nữ, đều quay nhìn nơi khác, không đủ can đảm nhìn cảnh tượng thương tâm đó nữa.

Both the hospital staff, one man and one woman, turned to look elsewhere, wanting the courage to look on that pitiable sight any longer.

Nguồn: Bình Nguyên Lộc, Mưa Thu Nhớ Tằm

Qua đã thương em mà ngày nọ qua nghe dì Hai kể chuyện thương tâm của em nữa thì qua càng yêu mến em, nên qua có hứa sẽ bảo hộ thân em đến cùng.

I already loved you, and when that day I heard your aunt tell your pitiable story I loved you the more, and so I promised to protect you to the end.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Ý và tình
2động lòng thương, đau lòngđời sống[văn chương]
B2

🇻🇳 Nói về người thì nó là cái lòng bị động tới: thấy cảnh khổ của người khác mà động lòng thương, hay chính mình đau lòng vì cảnh ngộ. Câu phủ định không còn biết thương tâm gì đến kẻ khác là lời nói về một người đã chai lòng vì khổ.

🇬🇧 Said of a person, it is the heart being moved: stirred to pity at another's misery, or grieved at one's own lot. The negative, no longer knowing any pity for others, describes somebody hardened by suffering.

Cụm thường gặp:
thấy mà thương tâmthất chí thương tâmbiết thương tâm

Thí dụ:

Ông nhớ vợ con, ông trách căn số, ông hết muốn công danh nữa, nên ông làm đơn xin hưu trí, đặng giấu cái sắc buồn trong nhà cho thiên hạ khỏi thấy mà thương tâm.

He missed his wife and child, he blamed his fate, he no longer wanted office, so he applied to retire, to hide his sorrow at home where people would not see it and be grieved.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Thiệt giả, giả thiệt

Bọn cậu không có hiềm thù gì với tôi, nhưng khi người ta đã chịu đựng bao nhiêu sự đau khổ không đáng chịu, người ta không còn biết thương tâm gì đến kẻ khác nữa.

You boys bear me no grudge, but when one has borne so much undeserved suffering, one no longer knows any pity for others.

Nguồn: Thẩm Thệ Hà, Con Chim Xanh

Ở đời từ giàu sang cho chí nghèo hèn, chẳng thiếu chi người bị hoạn nạn, kẻ tán gia bại sản, người thất chí thương tâm, nhưng dầu ai khốn khó thế nào, tưởng chẳng hơn nàng Phi Phụng được.

In this world, from the rich to the poor, there is no lack of people struck by misfortune, ruined, or broken and grieving, but however hard anyone's lot, none it seems could match that of Phi Phung.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Nhơn tình ấm lạnh
Dẫn chứng văn học

Từ này được dùng ra sao trong tác phẩm

Câu trích chính
“Lòng đâu sẵn mối thương tâm, Thoắt nghe Kiều đã đầm đầm châu sa.”
Đoạn trích nguyên tác

Trải bao thỏ lặn ác tà, Ấy mồ vô chủ, ai mà viếng thăm! Lòng đâu sẵn mối thương tâm, Thoắt nghe Kiều đã đầm đầm châu sa. Đau đớn thay phận đàn bà! Lời rằng bạc mệnh cũng là lời chung.

Nguyễn Du, Truyện Kiều (Đoạn trường tân thanh), Đoạn 2: Du xuân Thanh minh và gặp Kim Trọng, cặp câu 41
“Thọ cảm thấy Hà Anh gần gũi với mình nhiều hơn qua câu chuyện thương tâm đó.”
Ngọc Linh, Trên Sông Hoàng Hôn, Chương 3
“Nàng thấy lòng quặn đau trước hình ảnh thương tâm của người mẹ chất phác, hiền lành.”
Thẩm Thệ Hà, Bạc Áo Hào Hoa, Chương 7
“Nghe câu chuyện thương tâm ấy, tôi thầm phục tinh thần của phái yếu.”
Sơn Nam, Hình Bóng Cũ, Phần 8
“Bị đói cực nàng Vân nhuốm bịnh, Thấy cùng khổ ông Hội thương tâm.”
Hồ Biểu Chánh, Chút phận linh đinh, Chương 11
“Thôi dẹp câu chuyện ấy lại để Nga kể cho Hạnh nghe một câu chuyện khác rất lạ và cũng rất thương tâm.”
Thẩm Thệ Hà, Hoa Trinh Nữ, Chương 5
“Người ta sợ phải nhắc đến cái hình ảnh thương tâm đó.”
Kim Nhật, Về R, Cán bộ mùa Thu
“Một cảnh tượng thương tâm bày ra trước mắt nàng.”
Thẩm Thệ Hà, Ngọc Tuyền Thảm Sử, III. Suối Ngọc Tuyền
Hỏi đáp nhanh

Câu hỏi thường gặp về “thương tâm”

“thương tâm” là gì?

Là đáng thương tới mức nhìn vô thì đau lòng, nói về cảnh và về chuyện; nói về người thì là động lòng thương hay đau lòng.

“thương tâm” được dùng trong câu như thế nào?

Một câu trong Truyện Kiều (Đoạn trường tân thanh) của Nguyễn Du: “Lòng đâu sẵn mối thương tâm, Thoắt nghe Kiều đã đầm đầm châu sa.”

Mục từ “thương tâm” ghi nhận những chữ Hán Nôm nào?

Trong phạm vi nghĩa của mục từ nầy, các chữ Hán Nôm được ghi nhận là 傷 (thương), 心 (tâm). Lớp từ vựng: Sino-Vietnamese 傷心.

“thương tâm” thuộc từ loại gì?

“thương tâm” thuộc từ loại tính từ, động từ. Mục từ này phù hợp cho người học bậc B2.

Trách nhiệm nội dung và Phương pháp biên tập

Tiêu chuẩn thẩm định ngữ liệu tại VietLayers

Mức đối chiếu của mục từ được ghi ở đầu trang. Dẫn chứng có tên tác giả và tác phẩm được trình bày riêng với thí dụ biên soạn. Dẫn chứng về cách dùng không tự xác nhận nguồn gốc của từ. Phần chưa đủ căn cứ cần được đối chiếu thêm.