Trở lại từ điển
Bản biên đang soạnChưa xác nhận duyệt cuối
Nghĩa vắn tắt

Nghĩa của “tỏ rạng” là gì?

Sáng tỏ, rạng rỡ, soi rõ mọi vật; nhứt là nói về ánh trăng.

Tiếng Anh: Bright and clear, lighting everything up; especially of moonlight.

Cách đọc
tỏ rạng(chữ để đối chiếu)
Máy đọc để tham khảo, không phải giọng người bản xứ thâu lại

Các nét nghĩa và giải thích chi tiết của “tỏ rạng”:

1 nét nghĩa
1sáng tỏđời sống[văn chương]
B2

🇻🇳 Kho văn Nam Bộ gần như luôn dùng nó cho mặt trăng: vừng trăng khuya tỏ rạng, trăng rằm tỏ rạng, mặt trăng mọc lên tỏ rạng, trăng tỏ rạng như ban ngày. Nó hay đi với soi, giọi và sáng như ban ngày, và thường mở đầu cảnh đêm trăng yên tĩnh ở thôn quê. Kho văn cũng dùng nó cho ánh đèn, như đèn bên kia bờ đã tỏ rạng lên.

🇬🇧 Southern writing almost always uses it for the moon: the late night moon shining bright, the full moon glowing, the moon rising clear, moonlight bright as day. It pairs with shine, cast light and as bright as day, and usually opens a quiet moonlit country scene. The corpus also uses it for lamps, like the lights on the far bank glowing bright.

Cụm thường gặp:
trăng tỏ rạngtỏ rạng như ban ngàymọc lên tỏ rạng

Thí dụ:

Vừng trăng khuya tỏ rạng, giọi bông hoa cây cỏ ngoài sân sáng rỡ như ban ngày.

The late night moon shone bright, lighting the flowers and plants in the yard as bright as day.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Vì nghĩa vì tình

Ánh trăng soi dịu dàng xuống mặt biển, trên tàn cây ngọn cỏ, tỏ rạng như ban ngày.

Moonlight fell gently on the sea, on treetops and grass tips, bright as day.

Nguồn: Thẩm Thệ Hà, Nhân Ngư Công Chúa

Mặt sông còn giữ được chút ít ánh sáng, và đèn bên kia bờ đã tỏ rạng lên.

The river still held a little light, and the lamps on the far bank had begun to glow.

Nguồn: Bình Nguyên Lộc, Ái Ân Thâu Ngắn Cho Dài Tiếc Thương

Bữa ấy nhằm mười bốn An nam, nên mặt trời lặn rồi, thì mặt trăng đã mọc lên tỏ rạng.

That day was the fourteenth of the lunar month, so after sunset the moon had already risen bright.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Ở theo thời

Nhờ trăng tỏ rạng, lại cũng nhờ đèn trong nhà giọi ra, nên ngoài sân sáng như ban ngày.

Thanks to the bright moon and the lamplight from the house, the yard was as bright as day.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Bỏ vợ

Trăng tỏ rạng, gió hây hây, quang cảnh im lìm, tiếng chim giéo giắt.

The moon shone bright, a light breeze blew, the scene was hushed, and birds chirped.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Sống thác với tình

Trăng chào hoa trăm đóa hữu duyên, hoa mừng trăng một vừng tỏ rạng.

The moon greeted a hundred lovely flowers, and the flowers welcomed the bright moon.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Đoá hoa tàn

Đường sá ướt-át, mà mặt trăng tỏ rạng soi cảnh vật thấy rõ ràng.

The roads were wet, but the bright moon lit the scene clearly.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Ngọn cỏ gió đùa

Bóng trăng tròn tỏ rạng, mùi hoa thơm ngào ngạt, hơi gió thổi lai rai, nhành cây đưa lúc lắc.

The round moon shone bright, the flowers smelled sweet, the breeze blew softly, the branches swayed.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Ý và tình

Canh khuya gió thổi ngoài sân nghe vùn vụt, ngọn đèn trên án chớp nhoáng, khi tỏ rạng khi lờ mờ.

Late at night the wind whistled in the yard, and the lamp on the table flickered, now bright, now dim.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Nhơn tình ấm lạnh
Dẫn chứng văn học

Từ này được dùng ra sao trong tác phẩm

Câu trích chính
“Canh khuya bức gấm rủ thao, Dưới đèn tỏ rạng má đào thêm xuân.”
Đoạn trích nguyên tác

Tình duyên ấy hợp tan này, Bi hoan mấy nỗi đêm chầy trăng cao. Canh khuya bức gấm rủ thao, Dưới đèn tỏ rạng má đào thêm xuân. Tình nhân lại gặp tình nhân, Hoa xưa ong cũ mấy phân chung tình.

Nguyễn Du, Truyện Kiều (Đoạn trường tân thanh), Đoạn 9: Kim Trọng tìm Kiều và đoàn viên, cặp câu 1571
“Vừng trăng khuya tỏ rạng, giọi bông hoa cây cỏ ngoài sân sáng rỡ như ban ngày.”
Hồ Biểu Chánh, Vì nghĩa vì tình, Chương 7
“Ánh trăng soi dịu dàng xuống mặt biển, trên tàn cây ngọn cỏ, tỏ rạng như ban ngày.”
Thẩm Thệ Hà, Nhân Ngư Công Chúa, 2. Cuộc du ngoạn kỳ thú
“Mặt sông còn giữ được chút ít ánh sáng, và đèn bên kia bờ đã tỏ rạng lên.”
Bình Nguyên Lộc, Ái Ân Thâu Ngắn Cho Dài Tiếc Thương, Phần I
“Bữa ấy nhằm mười bốn An nam, nên mặt trời lặn rồi, thì mặt trăng đã mọc lên tỏ rạng.”
Hồ Biểu Chánh, Ở theo thời, Chương 3
“Nhờ trăng tỏ rạng, lại cũng nhờ đèn trong nhà giọi ra, nên ngoài sân sáng như ban ngày.”
Hồ Biểu Chánh, Bỏ vợ, Chương 2
“Trăng tỏ rạng, gió hây hây, quang cảnh im lìm, tiếng chim giéo giắt.”
Hồ Biểu Chánh, Sống thác với tình, Chương 5
“Trăng chào hoa trăm đóa hữu duyên, hoa mừng trăng một vừng tỏ rạng.”
Hồ Biểu Chánh, Đoá hoa tàn, Chương 06-
Hỏi đáp nhanh

Câu hỏi thường gặp về “tỏ rạng”

“tỏ rạng” là gì?

Sáng tỏ, rạng rỡ, soi rõ mọi vật; nhứt là nói về ánh trăng.

“tỏ rạng” được dùng trong câu như thế nào?

Một câu trong Truyện Kiều (Đoạn trường tân thanh) của Nguyễn Du: “Canh khuya bức gấm rủ thao, Dưới đèn tỏ rạng má đào thêm xuân.”

“tỏ rạng” thuộc từ loại gì?

“tỏ rạng” thuộc từ loại tính từ. Mục từ này phù hợp cho người học bậc B2.

Trách nhiệm nội dung và Phương pháp biên tập

Tiêu chuẩn thẩm định ngữ liệu tại VietLayers

Mức đối chiếu của mục từ được ghi ở đầu trang. Dẫn chứng có tên tác giả và tác phẩm được trình bày riêng với thí dụ biên soạn. Dẫn chứng về cách dùng không tự xác nhận nguồn gốc của từ. Phần chưa đủ căn cứ cần được đối chiếu thêm.