Trở lại từ điển
Bản biên đang soạnChưa xác nhận duyệt cuối
Nghĩa vắn tắt

Nghĩa của “tủi phận” là gì?

Buồn tủi cho thân phận hẩm hiu, thua kém hay bạc bẽo của mình.

Tiếng Anh: To grieve over one's own unhappy, lowly or ill starred lot.

Cách đọc
tủi phận(chữ để đối chiếu)
Máy đọc để tham khảo, không phải giọng người bản xứ thâu lại

Các nét nghĩa và giải thích chi tiết của “tủi phận”:

1 nét nghĩa
1buồn cho phận mìnhđời sống[văn chương]
B2

🇻🇳 Kho văn hay dùng nó cho người phụ nữ, người nghèo hay người mồ côi thấy phận mình không bằng ai: tủi phận nên chảy nước mắt, tủi phận càng khóc hơn nữa, buồn duyên tủi phận. Nó hay đi với buồn, hờn và khóc, và thường xuất hiện lúc người ta nghe lời nói chạm tự ái hay thấy cảnh người khác sung sướng.

🇬🇧 The corpus often uses it for women, the poor or orphans who feel their lot is worse than others': weeping from self pity, crying all the more for grief at their fate, lamenting one's lot in love and life. It pairs with sad, resentful and cry, and usually appears when someone hears hurtful words or sees others' happiness.

Cụm thường gặp:
buồn duyên tủi phậntủi phận khóchờn duyên tủi phận

Thí dụ:

Con Phục nghe lời cắt nghĩa như vậy, nó tủi phận, nên càng khóc hơn nữa.

Hearing that explanation, Phuc grieved at her lot and cried all the more.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Nợ đời

Hoặc cô lái đò hờn duyên tủi phận, ông lão buông câu bên gốc dừa, dưới ánh trăng thanh.

Or the ferry girl lamenting her lot in love, or the old man fishing by a coconut tree under the clear moon.

Nguồn: Sơn Nam, Hình Bóng Cũ

Cô gần gũi chồng chừng nào, cô buồn duyên tủi phận chừng nấy.

The closer she was to her husband, the more she grieved over her ill starred marriage.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Khóc thầm

Chừng lên chùa em thấy mấy bà vãi ở tu niệm thì em tủi phận em, nên em hết muốn nương náu với chùa.

When I went up to the pagoda and saw the nuns at their devotions, I grieved for my lot and no longer wanted to take refuge there.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Sống thác với tình

Tôi tủi phận riêng cho tôi vô duyên thiểu phước mà thôi.

I only grieve for myself, for being so luckless and ill fated.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Con nhà giàu

Phải qua dè như vầy thì qua nghe lời em qua có đem em theo làm chi cho qua phải tủi phận phải buồn lòng.

Had I known it would be like this, I would have listened to you; why did I bring you along only to grieve and be saddened?

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Hai vợ

Hồ Lưu tủi phận nhưng không dám tự vận như trước.

Ho Luu grieved at her fate but did not dare kill herself as before.

Nguồn: Sơn Nam và Tô Nguyệt Đình, Chuyện Xưa Tích Củ

Hễ tôi nghĩ đến chỗ đó thì tôi tủi phận lắm.

Whenever I think of that, I feel so sorry for my lot.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Cư Kỉnh

Cô Hưởng tủi phận nên chảy nước mắt.

Co Huong grieved at her lot and her tears flowed.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Hạnh phúc lối nào

Từ khi con gái ông bất hạnh, tủi phận thon von nên ít muốn đi chơi, cứ lui cui ở nhà hoặc sửa kiểng xem hoa, hoặc uống trà đọc sách.

Since his daughter died, he grieved at his lonely lot and seldom went out, just pottering at home or tending the ornamental plants.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Ai làm được
Dẫn chứng văn học

Từ này được dùng ra sao trong tác phẩm

Câu trích chính
“Giận duyên tủi phận bời bời, Cầm dao nàng đã toan bài quyên sinh.”
Đoạn trích nguyên tác

Thôi còn chi nữa mà mong? Đời người thôi thế là xong một đời. Giận duyên tủi phận bời bời, Cầm dao nàng đã toan bài quyên sinh. Nghĩ đi nghĩ lại một mình: Một mình thì chớ hai tình thì sao?

Nguyễn Du, Truyện Kiều (Đoạn trường tân thanh), Đoạn 5: Biến cố nhà họ Mã và lầu Ngưng Bích, cặp câu 429
Câu trích chính
“Đồn Lang Sa một khắc đặng trả hờn, tủi phận bạc trôi theo dòng nước đổ.”
Đoạn trích nguyên tác

Đồn Lang Sa một khắc đặng trả hờn, tủi phận bạc trôi theo dòng nước đổ. Mẹ già ngồi khóc trẻ, ngọn đèn khuya leo lét trong lều;

Nguyễn Đình Chiểu, Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc, Đoạn 3: Ai vãn (nỗi tiếc thương của quê hương), câu 44
“Con Phục nghe lời cắt nghĩa như vậy, nó tủi phận, nên càng khóc hơn nữa.”
Hồ Biểu Chánh, Nợ đời, Chương 4
“Hoặc cô lái đò hờn duyên tủi phận, ông lão buông câu bên gốc dừa, dưới ánh trăng thanh.”
Sơn Nam, Hình Bóng Cũ, Phần 1
“Cô gần gũi chồng chừng nào, cô buồn duyên tủi phận chừng nấy.”
Hồ Biểu Chánh, Khóc thầm, Chương 5
“Chừng lên chùa em thấy mấy bà vãi ở tu niệm thì em tủi phận em, nên em hết muốn nương náu với chùa.”
Hồ Biểu Chánh, Sống thác với tình, Chương 2
“Tôi tủi phận riêng cho tôi vô duyên thiểu phước mà thôi.”
Hồ Biểu Chánh, Con nhà giàu, Chương
“Phải qua dè như vầy thì qua nghe lời em qua có đem em theo làm chi cho qua phải tủi phận phải buồn lòng.”
Hồ Biểu Chánh, Hai vợ, Chương 8
Hỏi đáp nhanh

Câu hỏi thường gặp về “tủi phận”

“tủi phận” là gì?

Buồn tủi cho thân phận hẩm hiu, thua kém hay bạc bẽo của mình.

“tủi phận” được dùng trong câu như thế nào?

Một câu trong Truyện Kiều (Đoạn trường tân thanh) của Nguyễn Du: “Giận duyên tủi phận bời bời, Cầm dao nàng đã toan bài quyên sinh.”

“tủi phận” thuộc từ loại gì?

“tủi phận” thuộc từ loại động từ. Mục từ này phù hợp cho người học bậc B2.

Trách nhiệm nội dung và Phương pháp biên tập

Tiêu chuẩn thẩm định ngữ liệu tại VietLayers

Mức đối chiếu của mục từ được ghi ở đầu trang. Dẫn chứng có tên tác giả và tác phẩm được trình bày riêng với thí dụ biên soạn. Dẫn chứng về cách dùng không tự xác nhận nguồn gốc của từ. Phần chưa đủ căn cứ cần được đối chiếu thêm.