Âm: ngại
Nghĩa chữ
Chữ ghép từ 2 phần: 石 bên trái, 疑 bên phải. Chữ nầy xếp vào bộ thạch 石, nghĩa là đá.
Chiết tự và cấu tạo hình tượng
Chữ ghép từ 2 phần: 石 bên trái, 疑 bên phải. Chữ nầy xếp vào bộ thạch 石, nghĩa là đá.
Các thành phần cấu thành (bấm vào chữ để xem chi tiết)
Mục từ trong Từ điển VietLayers có chứa chữ 礙 (9)
Không muốn làm, muốn tránh vì thấy khó, phiền hay mắc cỡ (ngại làm phiền, đừng ngại); lo, e có điều bất lợi (lo ngại, nghi ngại); trong ái ngại là áy náy, không yên lòng; chữ Hán 礙 là vướng cản, như trở ngại, chướng ngại.
Là ngại vì thương, ngại vì sợ làm phiền người ta, nên nó khác ngại suông ở chỗ nó có cái thương ở trong.
Cái nằm chắn ngang làm cho một việc không chạy được.
Đáng lo, có thể gây nguy hiểm hay rắc rối, cần đề phòng.
`Ngại ngần` tả trạng thái còn lo, dè dặt hoặc phân vân nên chưa nói, chưa làm hay chưa quyết một cách dứt khoát. Dạng đảo `ngần ngại` gần như đồng nghĩa và thường dùng rộng; `ngập ngừng` nhấn sự đứt quãng/chần chừ biểu hiện ra lời nói hay động tác, còn `lưỡng lự` nhấn cân nhắc giữa lựa chọn. `Ngại ngần` không mặc định là hèn nhát, thiếu năng lực hoặc không đồng ý: người ta có thể ngại ngần rồi vẫn nhận lời, hoặc ngại ngần vì chưa đủ thông tin. Trong lời Sài Gòn và Nam Bộ, `còn ngại`, `hơi ngần ngại`, `còn lưỡng lự`, `mắc cỡ` có thể xuất hiện tùy cảnh; mắc cỡ chỉ phù hợp khi có e thẹn. Không dùng lời `đừng ngại ngần` để ép người khác tiết lộ riêng tư, ký giấy, uống rượu hay chấp nhận rủi ro. Tab chữ chỉ ghi `礙` cho thành tố `ngại`; nguồn chưa đủ để dựng chữ Hán Nôm cho toàn cụm hoặc xem `ngần` là một yếu tố Hán Việt độc lập trong cụm nầy.
Ngại vì trong bụng còn nghi, chưa tin hết mà chưa nói ra.
E dè, chưa mạnh dạn, chưa dám nói hay dám làm vì chưa quen, vì mắc cỡ hay vì sợ người ta nghĩ khác về mình.
Cái cản đường, làm trở ngại, dầu là một vật chắn lối hay một người, một hoàn cảnh ngăn mình làm điều mình muốn.
Vật cản ngang đường làm cho người ta không đi qua được hay phải dừng lại; nghĩa bóng là người hay việc làm cản trở.