Trở lại từ điển

biện lý

danh từbậc B2
Bản biên đang soạnChưa xác nhận duyệt cuối
Nghĩa vắn tắt

Nghĩa của “biện lý” là gì?

Ông quan nhân danh nhà nước mà truy tố người bị cáo trước tòa, và luôn cả sở của ông.

Tiếng Anh: The officer who prosecutes an accused before the court in the state's name, and his office as well.

Cách đọc
biện lý(chữ để đối chiếu)
Máy đọc để tham khảo, không phải giọng người bản xứ thâu lại

Nghĩa của các cụm từ thường gặp

quan biện lý

Là người đứng ra buộc tội trước tòa thời Pháp, nên nó là cái cửa dân tới mà kiện, và nó đứng cùng bộ với quan Chủ quận và ông Cò.

Các nét nghĩa và giải thích chi tiết của “biện lý”:

1 nét nghĩa
1quan truy tố người bị cáo trước tòa, và sở của ôngđời sống[tiếng địa phương]
B2

🇻🇳 Biện là phân cho ra, lý là lẽ. Trong kho văn Nam Bộ chữ nầy gần như luôn có chữ quan đứng trước: quan Biện Lý, ông biện lý, phòng quan Biện lý. Nó cũng là chỗ, nên người ta nói giải qua Biện Lý, đưa ra quan Biện Lý mà kiện. Kho văn ghi việc ông làm: ông biện lý cho đòi tôi tớ của bà để hỏi, ông biện lý cật vấn về điểm ấy rất chặt chẽ, quan Biện Lý nói ngài biết hai em bị cáo gian nên thả hai em. Bên cạnh ông thì có trạng sư đứng biện hộ.

🇬🇧 The elements mean to sort out and reason. In the Southern corpus the word almost always has the word for a mandarin before it. It names the place as well, so that a man is sent over to the prosecutor's, or a suit is taken there. The corpus records his work, summoning a lady's servants for questioning, pressing a point closely, releasing two youths he knew to be falsely accused. Facing him stands the advocate for the defence.

Cụm thường gặp:
quan Biện Lýông biện lýđưa ra Biện Lý

Thí dụ:

Chừng họ giải ông Cả qua Biện Lý ông sẽ ứng trực mà biện hộ mạnh mẽ cho ông Cả.

When they take the elder over to the prosecutor's, he will be in attendance and will plead strongly for him.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Chị Đào, Chị Lý

Cách chừng một giờ sau, quan Chủ quận tiếp được dây thép của quan Biện Lý trả lời.

About an hour later the district chief received the prosecutor's telegram in reply.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Cư Kỉnh

Lối ba giờ chiều, quan Biện lý với quan thầy thuốc ở Vĩnh Long xuống tới.

Around three in the afternoon the prosecutor and the physician came down from Vinh Long.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Cha con nghĩa nặng

Ông biện lý cho đòi tôi tớ của bà để hỏi thì họ bảo rằng chủ họ đi bộ khi ra khỏi nhà.

The prosecutor summoned the lady's servants for questioning, and they said their mistress had gone on foot when she left the house.

Nguồn: Bình Nguyên Lộc, Khi Từ Thức Về Trần

Quan biện lý day lại lấy cái bóp của một người Việt Nam đương cầm mà đưa cho cô Cúc xem.

The prosecutor turned and took the wallet a Vietnamese man was holding and passed it to Miss Cuc for her to look at.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Hai khối tình

Chừng họ thả anh ra, anh làm đơn đưa ra quan Biện Lý mà kiện về tội giam trái pháp luật.

When they release you, make out a petition to the prosecutor and sue for unlawful confinement.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Tơ hồng vương vấn

Quan Biện Lý nói ngài biết hai em bị cáo gian, nên thả hai em rồi.

The prosecutor said he knew the two of you were falsely accused, and so he has released you.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Ai làm được

Và hỏi coi thằng đó bây giờ ở đâu mà chỉ cho quan Biện Lý bắt, chớ nào phải có ý gì khác đâu.

And ask where that fellow is now so as to point him out for the prosecutor to arrest, there being no other intent in it.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Nhơn tình ấm lạnh

Thầy Đàng gật đầu rồi đi theo ông Cò vào phòng quan Biện lý.

Master Dang nodded and then followed the inspector into the prosecutor's chamber.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Cay đắng mùi đời

Vợ chồng có hôn thơ hôn thú có con có cái, mình không đi ta thưa với quan Biện lý rồi ta kéo cổ chớ.

Married with papers and settlement and with children besides, if you will not go I shall complain to the prosecutor and then drag you off by the neck.

Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Kẻ làm người chịu
Dẫn chứng văn học

Từ này được dùng ra sao trong tác phẩm

“Chừng họ giải ông Cả qua Biện Lý ông sẽ ứng trực mà biện hộ mạnh mẽ cho ông Cả.”
Hồ Biểu Chánh, Chị Đào, Chị Lý, Chương 11
“Cách chừng một giờ sau, quan Chủ quận tiếp được dây thép của quan Biện Lý trả lời.”
Hồ Biểu Chánh, Cư Kỉnh, Chương 4
“Lối ba giờ chiều, quan Biện lý với quan thầy thuốc ở Vĩnh Long xuống tới.”
Hồ Biểu Chánh, Cha con nghĩa nặng, Chương 4
“Ông biện lý cho đòi tôi tớ của bà để hỏi thì họ bảo rằng chủ họ đi bộ khi ra khỏi nhà.”
Bình Nguyên Lộc, Khi Từ Thức Về Trần, Chương 13
“Quan biện lý day lại lấy cái bóp của một người Việt Nam đương cầm mà đưa cho cô Cúc xem.”
Hồ Biểu Chánh, Hai khối tình, Chương 7
“Chừng họ thả anh ra, anh làm đơn đưa ra quan Biện Lý mà kiện về tội giam trái pháp luật.”
Hồ Biểu Chánh, Tơ hồng vương vấn, Chương 17
“Quan Biện Lý nói ngài biết hai em bị cáo gian, nên thả hai em rồi.”
Hồ Biểu Chánh, Ai làm được, Chương sáu
“Và hỏi coi thằng đó bây giờ ở đâu mà chỉ cho quan Biện Lý bắt, chớ nào phải có ý gì khác đâu.”
Hồ Biểu Chánh, Nhơn tình ấm lạnh, Chương 15
Hỏi đáp nhanh

Câu hỏi thường gặp về “biện lý”

“biện lý” là gì?

Ông quan nhân danh nhà nước mà truy tố người bị cáo trước tòa, và luôn cả sở của ông.

Cụm từ “quan biện lý” nghĩa là gì?

Là người đứng ra buộc tội trước tòa thời Pháp, nên nó là cái cửa dân tới mà kiện, và nó đứng cùng bộ với quan Chủ quận và ông Cò.

“biện lý” được dùng trong câu như thế nào?

Một câu trong Chị Đào, Chị Lý của Hồ Biểu Chánh: “Chừng họ giải ông Cả qua Biện Lý ông sẽ ứng trực mà biện hộ mạnh mẽ cho ông Cả.”

Mục từ “biện lý” ghi nhận những chữ Hán Nôm nào?

Trong phạm vi nghĩa của mục từ nầy, các chữ Hán Nôm được ghi nhận là 辯 (biện), 理 (lý). Lớp từ vựng: Sino-Vietnamese 辯理.

“biện lý” thuộc từ loại gì?

“biện lý” thuộc từ loại danh từ. Mục từ này phù hợp cho người học bậc B2.

Trách nhiệm nội dung và Phương pháp biên tập

Tiêu chuẩn thẩm định ngữ liệu tại VietLayers

Mức đối chiếu của mục từ được ghi ở đầu trang. Dẫn chứng có tên tác giả và tác phẩm được trình bày riêng với thí dụ biên soạn. Dẫn chứng về cách dùng không tự xác nhận nguồn gốc của từ. Phần chưa đủ căn cứ cần được đối chiếu thêm.