Nghĩa của “phước” là gì?
Cách đọc Nam Bộ của phúc 福: điều lành, may mắn (có phước, vô phước); việc lành làm cho người (làm phước, phước đức); bà phước là nữ tu Công giáo; phước còn là thành tố tên người, tên đất (Bình Phước, Phước Hòa), phải giữ nguyên.
Tiếng Anh: The Southern form of phuc, blessing: good fortune or luck; good deeds done for others; ba phuoc, a Catholic nun; and an element in personal and place names, which keep this spelling.
Các nét nghĩa và giải thích chi tiết của “phước”:
4 nét nghĩa🇻🇳 Chữ Hán 福, Nam Bộ đọc phước: điều lành, sự may mắn, được hưởng sung sướng; có phước, tốt phước là may, vô phước, thiếu phước là rủi.
🇬🇧 From the character for blessing, read phuoc in the South: good fortune, luck, a happy lot; co phuoc and tot phuoc mean fortunate, vo phuoc and thieu phuoc unfortunate.
Thí dụ:
Tại nhà mình thiếu phước, nên trời khiến sự nghiệp tan rả, phận con long đong.
It is because our family lacked good fortune that heaven let our estate fall apart and left you adrift.
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Đoá hoa tànNgười như vậy không phải dễ kiếm, con có chồng như vậy thì là có phước lắm.
A man like that is not easy to find; to have such a husband you are very fortunate.
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Ông CửNếu có ai theo dõi được đời sống tình cảm của Hiếu, họ sẽ bảo rằng nàng tốt phước.
If anyone could follow Hieu's love life, they would say she was lucky.
Nguồn: Bình Nguyên Lộc, Hoa Hậu Bồ ĐàoTại nhà tôi vô phước nên khiến gặp việc không may, biết làm sao bây giờ?
It is because our family is ill-starred that this misfortune befell us; what can we do now?
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Khóc thầm🇻🇳 Việc lành làm cho người khác, và cái đức để lại nhờ việc đó; làm phước là làm ơn cho người nghèo khổ không mong đền đáp; phước đức là đức lành của một nhà.
🇬🇧 A good deed done for others and the merit it leaves; lam phuoc is to help the poor and needy expecting nothing back; phuoc duc is the good merit of a family.
Thí dụ:
Ông giao cho vợ chồng Hiển Vinh coi sở ấy làm phước cho kẻ côi cút nghèo nàn.
He gave Hien Vinh and his wife charge of that estate to do good for orphans and the poor.
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Chút phận linh đinhCậu làm phước bảo bọc giùm, ơn của cậu dầu ngàn năm ông cháu tôi cũng còn ghe tạc.
Please be so kind as to shelter us; even after a thousand years my grandchild and I would still remember your kindness.
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Ngọn cỏ gió đùa🇻🇳 Trong bà phước: tiếng Nam Bộ gọi nữ tu Công giáo, người nuôi trẻ mồ côi, săn sóc người bịnh ở nhà thương, nhà phước.
🇬🇧 In ba phuoc: the Southern name for a Catholic nun, who cared for orphans and nursed the sick in hospitals and charity houses.
Thí dụ:
Xuân Hoa với hai mẹ bước vô nhà kín gặp một bà phước đón hỏi ba người đi đâu.
Xuan Hoa and her two mothers walked into the convent and met a nun, who asked the three of them where they were going.
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Một chữ tìnhHôm trước Cai tuần Bưởi giận nên tỏ ý muốn đem nó cho mấy bà phước.
The other day Constable Buoi was angry and let it be known that he wanted to give the child to the nuns.
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Con nhà nghèo🇻🇳 Thành tố trong tên người và tên đất ở Nam Bộ, như Bình Phước, Phước Hòa, Phước Long; tên chính thức giữ nguyên chữ Phước, không đổi ra Phúc.
🇬🇧 An element in Southern personal and place names such as Binh Phuoc, Phuoc Hoa and Phuoc Long; official names keep the spelling Phuoc and are not changed to Phuc.
Thí dụ:
Cô muốn đi lên Bình Phước xem chỗ ở hồi nhỏ và viếng mồ mả ông bà hay không?
Would you like to go up to Binh Phuoc to see where you lived as a child and visit your grandparents' graves?
Nguồn: Hồ Biểu Chánh, Chị Đào, Chị LýBên nầy đường là hãng Labbé, bên kia đường là kho mủ của sở cao su Phước Hòa.
On this side of the road was the Labbe company, and across it the latex store of the Phuoc Hoa rubber plantation.
Nguồn: Bình Nguyên Lộc, Khi Từ Thức Về TrầnTừ này được dùng ra sao trong tác phẩm
“- Dạ, may phước cho đời tôi quá!”“Tiên rằng: "Phước gặp khoa này, Sao sao cũng tính sum vầy cùng nhau.”Đã đành hai chữ quy y Tiên rằng: "Phước gặp khoa này, Sao sao cũng tính sum vầy cùng nhau. Mấy năm hẩm hút tương rau Khó nghèo nỡ phụ sang giàu đâu quên.
“Lạy Chúa Trời tôi! Hãy ban cho tôi hằng hà sa số là ơn lành, ơn cả. Thơ tôi sẽ rất no, rất ớn, rất nư, trọng vọng như tài hoa, cao sang như nhân đức, chói chan vô vàn phước lộc. Ôi! Trời hạo nhiên đây không phải là công trình châu báu của Người sao!”HO mau lên! dồn ánh nguyệt vào đây. Lời thơ ta sẽ sáng trưng như thất bảo. Tình cảm ta sẽ nóng ran như mặt trời. Ý tứ ta sẽ cao cường hơn ngọn núi. Lạy Chúa Trời tôi! Hãy ban cho tôi hằng hà sa số là ơn lành, ơn cả. Thơ tôi sẽ rất no, rất ớn, rất nư, trọng vọng như tài hoa, cao sang như nhân đức, chói chan vô vàn phước lộc. Ôi! Trời hạo nhiên đây không phải là công trình châu báu của Người sao! Lòng vô lượng đây không phải do phép tắc mầu nhiệm của Đấng Vô-thỉ Vô-chung? Đưa ra, nào là nhạc thơm, hương gấm, mộng ngọc và hoa trinh bạch, đàn ly tao, tranh tuyệt phẩm.
“Liếc coi tướng mạo Vân Tiên, Khá khen họ Lục phước hiền sanh con.”Võ công lấy đọc bấy giờ, Liếc coi tướng mạo Vân Tiên, Khá khen họ Lục phước hiền sanh con. Mày tằm mắt phụng môi son, Mười phân cốt cách vuông tròn mười phân.
“Phút thiêng liêng nhuần gội áng thiều quang. Thiên hạ bình, và trời tuôn ơn phước,”Tứ thời xuân! tứ thời xuân non nước! Phút thiêng liêng nhuần gội áng thiều quang. Thiên hạ bình, và trời tuôn ơn phước, Như triều thiên vờn lượn khắp không gian. Ta há miệng cho nguồn thơm trào vọt:
“Trong nhà không gái hậu sinh, Ngày nay đặng gặp minh linh phước trời".”Rằng: "Ta sanh đặng chồi non, Tên là Bùi Kiệm hãy còn ở kinh. Trong nhà không gái hậu sinh, Ngày nay đặng gặp minh linh phước trời". Nguyệt Nga ở đã an nơi, Đêm đêm nghĩ lượng việc đời gần xa.
“Ướp lời thơ thành phước lộc đường tu Tôi van lơn, thầm nguyện Chúa Giê-Su”Dường sống lại muôn ngàn hoa phẩm tiết, Nhịp song đôi: này đây, cung cầm nguyệt Ướp lời thơ thành phước lộc đường tu Tôi van lơn, thầm nguyện Chúa Giê-Su Ban ơn xuống cho mùa xuân hôn phối, Xin thứ tha những câu thơ tội lỗi
Câu hỏi thường gặp về “phước”
“phước” là gì?
Cách đọc Nam Bộ của phúc 福: điều lành, may mắn (có phước, vô phước); việc lành làm cho người (làm phước, phước đức); bà phước là nữ tu Công giáo; phước còn là thành tố tên người, tên đất (Bình Phước, Phước Hòa), phải giữ nguyên.
“phước” được dùng trong câu như thế nào?
Một câu trong 26 Truyện Ngắn Sơn Nam của Sơn Nam: “- Dạ, may phước cho đời tôi quá!”
Mục từ “phước” ghi nhận những chữ Hán Nôm nào?
Trong phạm vi nghĩa của mục từ nầy, các chữ Hán Nôm được ghi nhận là 福 (phúc; dạng cũ/vùng phước). Lớp từ vựng: Old and Southern form of phúc 福.
“phước” có biến thể vùng miền nào?
“phước” có các dạng biến thể ghi nhận theo phương ngữ: phước; có phước; vô phước; làm phước; phước đức; phước lành; may phước; hạnh phước (Nam Bộ; văn cũ), phúc; có phúc; vô phúc; làm phúc; phúc đức; hạnh phúc (Chính tả hiện hành rộng hơn), Phước; Long Phước; Tân Phước (Tên riêng).
“phước” thuộc từ loại gì?
“phước” thuộc từ loại danh từ, yếu tố hán việt, yếu tố tên riêng. Mục từ này phù hợp cho người học bậc B2.
Tiêu chuẩn thẩm định ngữ liệu tại VietLayers
Mức đối chiếu của mục từ được ghi ở đầu trang. Dẫn chứng có tên tác giả và tác phẩm được trình bày riêng với thí dụ biên soạn. Dẫn chứng về cách dùng không tự xác nhận nguồn gốc của từ. Phần chưa đủ căn cứ cần được đối chiếu thêm.