Âm: sinh
Bính âm (Pinyin): shēng
Sinh sôi nảy nở mầm non, sức sống dạt dào.
Các chữ đơn trực thuộc bộ 生 (1 chữ)
Chiết tự và cấu tạo hình tượng
Chữ đơn, không ghép từ phần nào khác. Chữ nầy thuộc bộ sinh 生, nghĩa là sống, sinh ra.
Mục từ trong Từ điển VietLayers có chứa chữ 生 (40)
Dạng cũ và Nam Bộ của sinh (生): đẻ ra (sanh con, sanh được); nảy ra, gây nên (sanh tật, sanh tâm, sanh ái ngại); và trong từ ghép Hán Việt là sống, sự sống (sanh trưởng, sanh hoạt, chúng sanh).
Sanh ý là dạng cũ và Nam Bộ của sinh ý 生意 trong lớp nghĩa làm ăn, buôn bán hoặc nghề sinh sống. Văn Nam Kỳ thế kỷ XIX và đầu XX còn dùng coi sanh ý, bộ sanh ý và đặc biệt bài sanh ý, thuế sanh ý, đóng/lãnh sanh ý để nói giấy phép hay khoản thuế gắn với hoạt động buôn bán, hành nghề trong chế độ đương thời. Không đồng nhứt máy móc bài sanh ý với mọi loại giấy phép kinh doanh hiện nay, cũng không lấy tên thuế cũ để kết luận nghĩa vụ pháp lý hiện tại. Các nghĩa Hán văn khác của 生意 như sức sống hoặc thần thái không tự nhập vô đầu mục lịch sử nầy.
Cuộc sống yên ổn, có đủ để sống; hay nói an sinh xã hội, là việc xã hội lo cho người già, người túng thiếu có cái mà sống.
Đẻ ra một đứa con; nói về người mẹ, theo lối trang trọng.
Đỡ đẻ, giúp người đàn bà sanh con; thường gặp trong nữ hộ sinh là người đàn bà làm nghề đỡ đẻ và nhà hộ sinh là nơi sanh đẻ.
Học trò con gái ở bậc trung học, chữ đi cặp với nam sinh.
Là cách kiếm sống, viết theo lối Nam Bộ, nên nó khác nghề ở chỗ nghề là một việc nhứt định còn sanh kế là cả cái đường nuôi thân.
Dạng cũ và Nam Bộ của sinh ra: chào đời (từ ngày sanh ra); đẻ ra con (cha mẹ sanh ra); và nảy sinh, thành ra một hệ quả (sanh ra cãi vả).
Cách kiếm sống, việc làm ra miếng ăn cho mình.
Phép giữ cho sạch mà khỏi bịnh; ghép với chữ buồng, chữ cầu thì chỉ chỗ đi tiêu tiểu.
Có sẵn trong người từ lúc lọt lòng, trời cho vậy, không phải do tập hay do học mà có.
Là việc đỡ đẻ và giữ sức cho sản phụ, và trong truyện nó hầu như luôn đứng trong cụm nhà bảo sanh.
Người còn đi học ở trường, thường là trẻ nhỏ hay thiếu niên học tiểu học, trung học.
Sống lại sau khi tưởng đã chết, đã tàn; cũng nói người hay tình cảm tươi tỉnh trở lại sau một lúc ê chề.
Mưu sinh là tìm cách kiếm sống, làm lụng để nuôi thân, nuôi nhà; cũng chỉ chính cuộc kiếm sống đó, như trong kế mưu sinh, cuộc mưu sinh.
Nảy sinh là bắt đầu sinh ra, xuất hiện, nói về ý nghĩ, tình cảm, sự việc hay một lớp người mới, thường nói nảy sinh ra.
Sinh ra thói xấu, nhiễm một tật mới mà trước kia không có.
`Sản sinh` (`產生`) nghĩa là sinh ra, tạo ra hoặc làm phát sinh một người, vật, kết quả hay hiện tượng. Chủ thể có thể là sinh vật, quá trình, vùng đất, nền văn hóa hoặc hệ thống. Từ nhấn nguồn phát sinh, không tự cho biết nguyên nhân duy nhất, chủ ý, quyền sở hữu, chất lượng, số lượng hay quan hệ nhân quả đã được chứng minh; khi nói người nên tránh cách dùng vật hóa nếu `sinh ra`, `nuôi dưỡng`, `đào tạo` tự nhiên hơn.
Làm ra hàng hóa, sản vật (lò sản xuất, sản xuất lúa gạo); làm phim, nhà sản xuất phim; nói đùa là đẻ thêm con.
Cái sức sống ở trong một người, cái làm cho người ta hăng.
Mọi vật có sự sống, như người, thú, chim, cá, cây cỏ.
Sinh ra một lần nữa ở kiếp sau (再生), hoặc được cứu sống khỏi cảnh thập tử nhất sinh như được ban cho cuộc đời thứ hai.
Người học trò thời xưa; cũng chỉ dáng vẻ thanh mảnh, nho nhã, yếu ớt của người chỉ quen đèn sách.
Suốt đời một người từ trước tới giờ, lúc thường ngày còn sống; nói về thói quen, tánh ý hay điều mong ước người đó vẫn có xưa nay.
Dạng cũ và Nam Bộ của khai sinh: khai với làng, với tòa việc một đứa trẻ ra đời, đặt tên; cũng chỉ tờ giấy khai sanh ghi tên họ, cha mẹ của một người.
Báo cho nhà nước ghi tên họ đứa nhỏ mới chào đời vô sổ; cũng là tờ giấy chứng việc đó.
Đời sống của con người, cuộc sống chung của mọi người trên đời.
Phục sanh là dạng cũ và Nam Bộ của phục sinh; trong lễ Phục Sanh, chỉ lễ Công giáo mừng Đức Kitô sống lại.
Dạng cũ và Nam Bộ của sinh bệnh: đổ bệnh, mắc bệnh, thường sau một nỗi buồn rầu, một sự lao lực hay thay đổi thời tiết.
Là cả cái nếp ăn ở làm lụng của một người hay một xứ, chớ không phải một việc riêng lẻ nào.
Là cái mạng sống của một người, và nói tới nó thường là đang có chuyện nguy, nên nó hay đi với cứu, liều, quý và bảo vệ.
Là bắt đầu ngờ, tức cái ngờ mới mọc lên trong bụng chớ chưa có bằng cớ gì.
Là quãng đời lúc người đó còn sống, và chỉ nói về người đã mất, nên nghe hai tiếng nầy là biết người ta đã đi rồi.
Việc ăn ở, làm lụng, đi lại, vui chơi hằng ngày của một người, một nhà hay một nơi.
Ngày mình ra đời, mỗi năm trở lại một lần, người ta thường lấy ngày đó mà mừng nhau.
Là người đang học ở bậc đại học, khác học trò ở chỗ đã qua khỏi trường phổ thông.
Tiếng gọi tôn trọng dành cho bậc thầy dạy học, học giả, thầy thuốc hoặc người lớn tuổi có học thức.
Giấy môn bài cho phép mở tiệm, buôn bán, hành nghề ở Nam Kỳ cũ; lãnh bài sanh ý là đóng thuế môn bài để được làm ăn.
Tiếng nhà Phật gọi chung mọi người, mọi loài có sự sống ở đời.
Nói Chúa từ trời xuống sinh ra làm người; cũng chỉ ngày lễ, đêm lễ mừng việc đó của người theo đạo Chúa.